Կոռնելիուս Նեպոս

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Կոռնելիուս Նեպոս
լատ.՝ Cornelius Nepos
Դիմանկար
Ծնվել էմոտ. մ. թ. ա. 100[1]
ԾննդավայրՕսթիլիա, Մանտուա, Լոմբարդիա
Մահացել էմոտ. մ. թ. ա. 25[1]
Մահվան վայրՀռոմ, Հին Հռոմ
ՔաղաքացիությունՀին Հռոմ
Ազգությունհին հռոմեացիներ
ՄասնագիտությունAncient Roman historian, գրող, կենսագիր, բանաստեղծ և պատմաբան
Ծնողներհայր՝ անհայտ, մայր՝ անհայտ
Cornelius Nepos Վիքիպահեստում

Կորնելիուս Նեպոս (լատ.՝ Cornelius Nepos, հին հունարեն՝ Κορνήλιος Νέπως, մոտ. մ. թ. ա. 100[1], Օսթիլիա, Մանտուա, Լոմբարդիա - մոտ. մ. թ. ա. 25[1], Հռոմ, Հին Հռոմ), հինհռոմեական պատմիչ (տարեգիր) և կենսագիր։ Սալլուստիոսի և Կիկերոնի ժամանակակիցը և կայսրության սկզբի հռոմեական պատմագիրներից մեկն է։ Նրա մասին կենսագրական տեղեկություններ գրեթե չեն պահպանվել։ Բարեկամական հարաբերությունների մեջ է եղել Կիկերոնի, Կատուլլուսի և Ատիկուսի հետ։ Ունեցել է բեղուն գրիչ, բայց նրա գրվածքների գերակշռող մասը մեզ չի հասել։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է Վերին Իտալիայում[2]՝ Վերոնայի մերձակա գյուղերից մեկում։ Մտերիմ է եղել Տիտուս Ատտիկուսին, Կիկերոնին. վերջինս նրան «անմահ» է անվանել, համեմատել աստվածության հետ[3], իսկ Կատուլլը իր համերկրացի Նեպոսին բանաստեղծությունների մի ամբողջ գիրք է նվիրել։ Կիկերոնի նամակներից մեկում հիշատակված է, որ Կոռնելիուսը որդի է ունեցել, որը վաղաժամ մահացել է մեր թվականությունից առաջ 44 թվականին[4]։

Նեպոսի ստեղծագործական վաղ շրջանի խոշոր ստեղծագործություններից է, սիրային-էրոտիկ բանաստեղծություններից զատ, «Ժամանակագրություն»-ը, որը բաղկացած է եղել երեք գրքից և ըստ երևույթին գրվել է մ. թ. ա. 54 թվականին։ Այնտեղ ներկայացված են եղել համաժամանակյա աղյուսակներ՝ Հունաստանի և Հռոմի պատմությունների կարևորագույն իրադարձությունների համադրմամբ։

Նեպոսի վերջին աշխատությունները գրվել են Մարկուս Վառոնի ազդեցությամբ։ Դրանց մեջ են «Exempla»-ի հինգ գրքերը, Կատոն Ավագի և Կիկերոնի հանգամանալի կենսագրականները «Նշանավոր մարդկանց մասին» (լատ.՝ De viris illustribus) մեծածավալ երկը, որը բաղկացած էր 16 գրքից և պարունակում էր անվանի հռոմեացիների ու օտարազգիների զուգադիր կենսագրականները[5]։

Նեպոսին է վերագրվում «Si vis pacem, para bellum» («Խաղաղաղություն ես ուզում՝ պատրաստվիր պատերազմի») հանրահայտ լատինական ասացվածքի հեղինակությունը։

Ստեղծագործությունները[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • «Խրոնիկա» կամ «Տարեգրություն», բաղկացած է երեք գրքից, որոնց մեջ շարադրել է ոչ միայն հռոմեական, այլև, ըստ պատմական հաղորդումների, հունական պատմությունը։
  • «Պատմական օրինակների ժաղովածու»։
  • «Նշանավոր հրամանատարների կյանքը»։
  • «Գիրք նշանավոր մարդկանց», բաղկացած է 16 գրքից և նրա ամենախոշոր աշխատությունն է. պարունակում է մեծ մարդկանց՝ հրամանատարների, պոետների, պատմաբանների և այլոց կյանքի նկարագիրը։ Ենթադրվում է, որ հրապարակվել է 35-34 թվերին։ Այս գրքի մեջ շարադրված են Կատոն Ավագի և Կիկերոնի կենսագրությունները։ Այս գրքերից գրեթե ոչինչ չի հասել մեզ։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. Плиний Младший. Письма, IV, 28 (1);
  3. Марк Туллий Цицерон. К Аттику, DCCLXX [XVI, 5], (5);
  4. Марк Туллий Цицерон. К Аттику, DCCCV [XVI, 14], (3);
  5. Непот К. О знаменитых иноземных полководцах. Перевод Н. Н. Трухиной. М., 1992. — 208 с.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]