Կոնստանտին Սկրյաբին

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto Info sciences exactes.png
Կոնստանտին Սկրյաբին
Kuzminki - memorial desk 02 by shakko.JPG
Ծնվել է նոյեմբերի 25 (դեկտեմբերի 7), 1878
Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսական կայսրություն[1]
Մահացել է հոկտեմբերի 17, 1972(1972-10-17)[1] (93 տարեկանում)
Մոսկվա, ԽՍՀՄ[1]
Գերեզման Նովոդեվիչյան գերեզմանոց
Քաղաքացիություն Flag of Russia.svg Ռուսական կայսրություն
Flag of the Soviet Union.svg ԽՍՀՄ
Մասնագիտություն կենդանաբան և Անասնաբույժ
Հաստատություն(ներ) Don State Agrarian University, Q21659435?, Q55219365?, Moscow State Academy of Veterinary Medicine and Biotechnology, Q55219420?, Q55219459? և Լենինի անվան ՀամԳԳԱ
Գործունեության ոլորտ Հելմինթոլոգիա
Պաշտոն(ներ) ԽՍՀՄ գերագույն խորհրդի պատգամավոր
Անդամակցություն ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիա
Ալմա մատեր Q12376466?
Գիտական աստիճան բժշկական գիտությունների դոկտոր, անասնաբուժական գիտությունների դոկտոր և կենսաբանական գիտությունների դոկտոր
Տիրապետում է լեզուներին ռուսերեն
Եղել է գիտական ղեկավար Vytautas Kontrimavičius, Q4401783?, Q24938542? և Andrey Andreevich Sobolev
Հայտնի աշակերտներ Q24938542?
Պարգևներ Ստալինյան մրցանակ Լենինի շքանշան Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս Աշխատանքային Կարմիր դրոշի շքանշան Կարմիր Աստղի շքանշան «Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ Անձնվեր աշխատանքի համար» մեդալ Լենինյան մրցանակ ՌՍՖՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ ԺՏՆՑ ոսկե մեդալ Մոսկվայի 800-րդ ամյակին նվիրված մեդալ Q4335888? և Գեորգի Դիմիտրովի շքանշան
Երեխա(ներ) Georgy Konstantinovich Scriabin

Կոնստանտին Իվանովիչ Սկրյաբին (ռուս.՝ Константи́н Ива́нович Скря́бин, նոյեմբերի 25 (դեկտեմբերի 7), 1878, Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսական կայսրություն[1] - հոկտեմբերի 17, 1972(1972-10-17)[1], Մոսկվա, ԽՍՀՄ[1]), խորհրդային հելմինթոլոգ, հելմինթոլոգիայի հիմնադիրը ԽՍՀՄ-ում։ ԽՍՀՄ ԳԱ 1939, ՀամԳԳԱ 1935, ԲԳԱ 1944 ակադեմիկոս։ Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս 1958։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1905 թվականին ավարտել է Յուրևի (Տարտու) անասնաբուժական ինստիտուտը։ 1917-1920 թվականներին Նովոչերկասկի, 1920 թվականից՝ Մոսկվայի անասնաբուժարան (այժմ՝ Մոսկվայի անասնաբուժ․ ակադեմիա) ինստ-ների պրոֆեսոր։ 1920 թվականին միաժամանակ Փորձառական անասնաբուժության (1931 թվականից՝ հելմինթոլոգիայի համամիութենական), 1921-1949 թվականներին՝ Տրոպիկական բժշկության (այժմ՝ Ե․ Մարցինովսկու անվան բժշկական պարազիտոլոգիայի և տրոպիկական բժշկության) հելմինթոլոգիայի բաժինների վարիչ, 1942 թվականից՝ ԽՍՀՄ ԳԱ հելմինթոլոգիայի լաբորատորիայի ղեկավար, 1943-1952 թվականներին՝ ԽՍՀՄ ԳԱ Կիրգիգ․ մասնաճյուղի նախագահության նախագահ, 1956-1961 թվականներին՝ ՀամԳԳԱ-ի փոխպրեզիդենտ։

Գիտական աշխատանքները վերաբերում են հելմինթների (մակաբույծ որդեր) մորֆոլոգիայի, կենսաբանության, էպիզոոտոլոգիայի, կարգաբանության և համաճարակագիտության հարցերի ուսումնասիրությանը։ Սկրյաբինի ղեկավարությամբ կազմակերպվել են ավելի քան 300 գիտարշավներ, որոնք նպաստել են մարդու, ԽՍՀՄ-ում տարածված ընտանի և վայրի կենդանիների հելմինթոֆաունայի ուսումնասիրությանը են։ Սկրյաբինը հայտնաբերել և նկարագրել է հելմինթների ավելի քան 200 նոր տեսակ և հիմնավորել 120 նոր սեռ։ Ճիճվաթափության և դևաստացիայի (ոչնչացման) վերաբերյալ Սկրյաբինի մշակած սկզբունքները մարդկանց, գյուղատնտեսական կենդանիների և բույսերի ճիճվային հիվանդությունների դեմ պայքարի և միջոցառումների հիմքն են։ 1922 թվականին Սկրյաբինը հիմնել է Ռուսաստանի հելմինթոֆաունայի ուսումնասիրության մշտական հանձնաժողով (1940 թվականին վերակազմավորվել է ԽՍՀՄ դա հելմինթոլոգների համամիութենական ընկերության)։ Սկրյաբինը եղել է արտասահմանյան մի շարք երկրների (Ֆրանսիա, Բուլղարիա, Հունգարիա, Հարավսլավիա են) ակադեմիաների անդամ և արտասահմանյան մի շարք գիտական ընկերությունների պատվավոր անդամ։ ԽՍՀՄ II—III գումարումների Գերագույն սովետի դեպուտատ։ Սկրյաբինի անունով են կոչվում հելմինթոլոգիայի համամիութենական ինստիտուտը, Մոսկվայի անասնաբուժական ակադեմիան, Կիրգիզ․ գյուղատնտնտեսական ինստիտուտը։ 1973 թվականին սահմանվել է Սկրյաբինի անվան ոսկե մեդալ ԽՍՀՄ պետական (1941, 1950) և լենինյան ( 1957) մրցանակներ։

Պարգևներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Ստալինյան մրցանակ
  • Լենինի շքանշան
  • Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս
  • Աշխատանքային Կարմիր դրոշի շքանշան
  • Կարմիր Աստղի շքանշան
  • մեդալ «Անձնվեր աշխատանքի համար Մեծ հայրենական պատերազմի ժամանակ»
  • Լենինյան մրցանակ
  • ՌՍՖՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 1,8 Скрябин Константин Иванович // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 10, էջ 447 CC-BY-SA-icon-80x15.png