Կոնոն Մոլոդի

Կոնոն Մոլոդի
	ռուս.՝ Ко́нон Моло́дый
հունվարի 17, 1922 - հոկտեմբերի 11, 1970 (48 տարեկան)
Ծննդավայր	Մոսկվա, Խորհրդային Ռուսաստան
Մահվան վայր	Մեդինսկի շրջան, Կալուգայի մարզ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ
Գերեզման	Դոնսկոե գերեզմանատուն
Քաղաքացիություն	ԽՍՀՄ
Կոչում	գնդապետ
Մարտեր/; պատերազմներ	Հայրենական մեծ պատերազմ
Կրթություն	Լոնդոնի համալսարանի Արևելագիտության և աֆրիկյան հետազոտությունների դպրոց
Պարգևներ	; և

Կոնոն Տրոֆիմովիչ Մոլոդի (ռուս.՝ Ко́нон Трофи́мович Моло́дый, հունվարի 17, 1922(1922-01-17), Մոսկվա, Խորհրդային Ռուսաստան - հոկտեմբերի 11, 1970(1970-10-11)^[1], Մեդինսկի շրջան, Կալուգայի մարզ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), սառը պատերազմի շրջանի կադրային խորհրդային անօրինական հետախույզ, գնդապետ, որը գործել է Գորդոն Լոնսդեյլ անվան տակ։

Կենսագրություն

Վաղ տարիներ

Ծնվել է 1922 թվականի հունվարի 17-ին Մոսկվայում՝ գիտնականների ընտանիքում։ Հայրը՝ ֆիզիկոս Տրոֆիմ Կոնոնովիչ Մոլոդին, մահացել է 1929 թվականին 40 տարեկան հասակում։ Մայրը (Եվդոկիա Կոնստանտինովնա Մոլոդայան, պրոթեզավորման գիտահետազոտական ինստիտուտի պրոֆեսոր է եղել) մենակ է մեծացրել երկու երեխաների։

1932 թվականին Յանգը մեկել է ԱՄՆ որտեղ սովորել է Սան Ֆրանցիսկոյի միջնակարգ դպրոցում^[2]: Ապրել է մորաքրոջ հետ, որը ԱՄՆ է տեղափոխվել դեռևս 1914 թվականին։ 1938 թվականին վերադարձել է Մոսկվա և ուսումը շարունակել թիվ 36 միջնակարգ դպրոցում, որն ավարտել է 1940 թվականին։ Նույն թվականի հոկտեմբերին զորակոչվել է Կարմիր բանակ։

Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ

Կոնոն Տրոֆիմովիչ Մոլոդին մասնակցել է Հայրենական մեծ պատերազմին^[3]։ Ռազմաճակատում է եղել պատերազմի առաջին օրերից։ 1946 թվականին զորացրվել է լեյտենանտի կոչումով և ընդունվել Արտաքին առևտրի ակադեմիայի իրավաբանական ֆակուլտետը։ Ակադեմիայում չինարեն է սովորել։ 1951 թվականին ավարտելուց հետո, մնացել է այնտեղ չինարեն դասավանդելու։ Մասնակցել է չինարենի դասագրքի գրմանը։ Եղել է ԽՄԿԿ(բ) անդամ։

Ապօրինի հետախուզության

1951 թվականից եղել է Արտաքին հետախուզական գործակալություններում։ 1954 թվականի սկզբին Կոնոնը ժամանել է Կանադա՝ օգտագործելով կեղծ փաստաթղթեր։ Այնտեղ մնացել է մի քանի ամիս, ստացել բնօրինակ փաստաթղթերը և դարձել Գորդոն Լոնսդեյլ (անգլ.՝ Gordon Lonsdale) (իսկական Լոնսդեյլը իրականում գոյություն է ունեցել և մահացել առեղծվածային հանգամանքներում մոտ 1943 թվականին):

Հետո տեղափոխվել է ԱՄՆ՝ իբր կրթություն ստանալու նպատակով: Այնտեղից 1955 թվականի մարտին տեղափոխվել է Մեծ Բրիտանիա՝ իբր ուսումը շարունակելու (չինարեն սովորելու համար)։

Լոնսդեյլը պետք է ներթափանցեր բրիտանական ռազմական շրջանակներ և տեղեկություններ հավաքեր բրիտանական և ամերիկյան օդային և ռազմածովային բազաների և սուզանավերի վրա միջուկային ռեակտորների շահագործման և մանրէաբանական զենք ստեղծելու ոլորտում բրիտանական զարգացումների մասին:

Իր շփվող բնավորության և տաղանդի շնորհիվ Կոնոն Տրոֆիմովիչ Մոլոդինը դառնում է հաջողակ ձեռնարկատեր։ Նրա բանկային հաշիվները ամեն օր համալրվում են, և շուտով Լոնսդեյլը դառնում է միլիոնատեր։ Էլեկտրոնային կողպեքը, որը հայտնագործվել է Լոնսդեյլի ձեռնարկություններից մեկում, ոսկե մեդալ է ստացել 1960 թվականին Բրյուսելում կայացած ցուցահանդեսում: Լոնդոնում Լոնսդեյլը վարել է սոցիալական կենսակերպ և հայտնի է եղել լոնդոնյան լավագույն ակումբներում։ Շատ է շրջել երկրով մեկ և անհրաժեշտ շփումներ հաստատել։

Կոնոն Տրոֆիմովիչ Մոլոդին կենտրոնի հետ շփվել է իր ռադիոօպերատորներ Մորիս և Լեոնտինա Կոենների միջոցով (գործառնական կեղծանունը՝ «Ամառային բնակիչներ»), որոնք ապրել են Անգլիայում՝ համաձայն նորզելանդացիներ Փիթեր և Հելեն Կրոգերների փաստաթղթերի^[4]։

Լոնսդեյլի համար ամենահաջող ծանոթությունը տեղի է ունեցել Պորտլենդում՝ Հարի Հոութոնի հետ, որը ծառայել է ռազմածովային բազայում։ Հոութոնը մուտք ուներ դեպի գաղտնի փաստաթղթեր: Մի քանի տարի շարունակ նա վաճառում է Լոնսդեյլին գաղտնիքներ, որոնք, ըստ որոշ պնդումների, ԽՍՀՄ-ին խնայել են մի քանի միլիարդ դոլար սպառազինության համակարգերի մշակման համար^[5]։ Վարկածներից մեկի համաձայն՝ Հոութոնը, որին Լոնսդեյլը կանխիկ է վճարել, գումարը տնօրինել է չմտածված, նա թանկարժեք մեքենա է գնել, եղել թանկարժեք ռեստորաններում և հայտնվել անգլիական հակահետախուզության տեսադաշտում: Նրա նկատմամբ հսկողություն է սահմանվել, իսկ տեղեկատվության արտահոսքի մեջ նրա ներգրավվածությունը բացահայտելն եղել է տեխնիկայի խնդիր։

Բացահայտում

Բացահայտվել է Լեհաստանի Հանրային անվտանգության նախարարության աշխատակից Միխալ Գոլենևսկու դավաճանության պատճառով, որը գաղտնի համագործակցել է ԿՀՎ-ի հետ և հայտնել նրանց, որ Հութոնը հավաքագրվել է լեհական հետախուզության կողմից:

Հոութոնը և Լոնսդեյլը ձերբակալվել են 1961 թվականի հունվարի 7-ին գաղտնի փաստաթղթերը հանձնելու ժամանակ։

Անգլիայում Լոնսդեյլն ուներ մի քանի մեքենաներ, գյուղական վիլլա և շքեղ սենյակներ Լոնդոնի լավագույն հյուրանոցներում։ Այս ամենը գնել է իր փողով։ Ձերբակալությունից կարճ ժամանակ առաջ Մեծ Բրիտանիայի թագուհին Լոնսդեյլին իբր շնորհել է վկայական «ի շահ Միացյալ Թագավորության բիզնես գործունեության զարգացման գործում մեծ հաջողությունների համար»^[6] սակայն, ինչպես հաստատում է 1960 թվականի թագավորական պարգևների ցանկը, դա այդպես չէ^[7]։ Երեք տարի բրիտանական բանտում մնալուց հետո Կոնոնին փոխանակել են անգլիացի լրտես Գրևիլ Ուայնի հետ:

Կոնոնը հանկարծամահ է եղել 1970 թվականի սեպտեմբերի 9-ին անտառում քայլելու ժամանակ։ Մահվան պատճառը է եղել է սրտի կաթվածը։

Թաղվել է Մոսկվայի Դոնսկոյե գերեզմանատանը։

Ընտանիք

Հայրը՝ Տրոֆիմ Կոնոնովիչ Մոլոդի (1889-1929 թվականներ), ֆիզիկոս։
Մայրը՝ Եվդոկիա Կոնստանտինովնա, բժիշկ, պրոֆեսոր։ Աշխատել է Պետրոգրադի հաշմանդամ քաղաքացիներին պրոթեզաօրթոպեդիկ արտադրանք մատակարարելու ինստիտուտում (1932 թվականից՝ Լենինգրադի պրոթեզավորման գիտահետազոտական ինստիտուտ, ժամանակակից անվանումը՝ Գ.Ա. Ալբրեխտի անվան հաշմանդամների վերականգնողական դաշնային գիտական կենտրոն):
Մոլոդին եղել է ամուսնացած,
Եղբորորդի՝ Վադիմ Ամիադովիչ Մոլոդի, հոգեբույժ, ռուս բանաստեղծ, էսսեիստ, հրատարակիչ։

Պարգևներ

Կարմիր դրոշի շքանշան,
Հայրենական պատերազմի 1-ին աստիճանի շքանշան (16.02.1945 թվական)
Հայրենական պատերազմի II աստիճանի շքանշան (07/18/1944 թվական)
Կարմիր աստղի շքանշան (11/25/1943 թվական)
«Մարտական վաստակի համար» մեդալ (15.12.1942 թվական)
Զինվորի «Գերազանց հետախույզ» կրծքանշան (ստացել է Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ, երբ ծառայել է առաջնագծում հետախուզությունում)^[8]
«Պետական անվտանգության պատվավոր աշխատակից» կրծքանշան

Հիշատակ

1990 թվականի նոյեմբերի 20-ին ԽՍՀՄ փոստային վարչությունը թողարկել է հինգ փոստային նամականիշների շարք նվիրված խորհրդային հետախույզներին (Ս. Ա. Վաուպշասով, Ռ. Ի. Աբել, Ք. Ֆիլբի, Ի. Դ. Կուդրյա և Կ. Տ. Մոլոդի)^[9]
«Հետախուզական մարաթոններ» վավերագրական ֆիլմ («Կենդանի պատմություն», հինգերորդ ալիք, 2009 թվական)^[10]^[11]

Հետաքրքիր փաստեր

Յանգը (Լոնսդեյլ) եղել է անգլիական «Լրտեսների օղակ» ֆիլմի հերոսներից մեկի նախատիպը^[12],
Կ.Տ. Մոլոդիի գործունեության որոշ դրվագներ հիմք են հանդիսացել Սավվա Կուլիշի «Մեռյալ սեզոն» ֆիլմի համար: Լադեյնիկովի դերի կատարող Դոնատաս Բանիոնիսը նման է Մոլոդիին։ Ինքը՝ Մոլոդին (Պանֆիլով կեղծանունով) եղել է ֆիլմի խորհրդատուներից։ Նա նաև պնդել է, որ ֆիլմում Վյաչեսլավ Տիխոնովի փոխարեն, որն ի սկզբանե հավանության է արժանացել գլխավոր դերի համար, խաղացել է Բանիոնիսը^[13]^[14]^[15]։
«Գարնան տասնյոթ ակնթարթ» հեռուստասերիալի նկարահանումներից շատ առաջ Վյաչեսլավ Տիխոնովը ընկերացավ Կոնոն Մոլոդիի հետ, այնուհետև նրա հետ հանդիպելիս դերասանը ցնցվել է հետախույզի պատմությամբ, թե ինչպես է նա հանդիպել իր կնոջ հետ երկար տարիներ բաժանվելուց հետո: Նկարահանումների ժամանակ Տիխոնովը հիշել է այս զարմանալի պատմությունը և այն կիսել ռեժիսոր Տատյանա Լիոզնովայի հետ։ Կարճ դադարից հետո Լիոզնովան բացականչել է՝ «Հիանալի է, մենք դա կանենք»: Այսպես հայտնվել է «Հանդիպում կնոջս հետ» տեսարանը։

Գրականություն

Аграновский, В. Профессия: иностранец // Библиотека " Огонек" N2 1989 М издательство "Правда" 1989 Приключения-1990 / Ред.: Е. Калмыкова. — М.: Молодая гвардия, 1990. — С. 190–280.

Ծանոթագրություններ

↑ ^1,0 ^1,1 ^1,2 https://web.archive.org/web/20140104165043/http://svr.gov.ru/smi/2002/parl20020119.htm
↑ Русская Тоска (Зинаида Юрьевская) Արխիվացված 2011-11-12 Wayback Machine
↑ «Память народа». Արխիվացված է օրիգինալից 2022 թ․ մայիսի 8-ին. Վերցված է 2022 թ․ մայիսի 8-ին.
↑ В. Чиков. Нелегалы. Досье КГБ № 13676. — М., 1997.
↑ «Не «мёртвый сезон» Молодого». Արխիվացված է օրիգինալից 2009 թ․ օգոստոսի 3-ին. Վերցված է 2006 թ․ հոկտեմբերի 7-ին.
↑ «Любимая женщина шпиона». Արխիվացված է օրիգինալից 2009 թ․ օգոստոսի 3-ին. Վերցված է 2006 թ․ հոկտեմբերի 7-ին.
↑ «Архивированная копия» (PDF). Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2015 թ․ հուլիսի 21-ին. Վերցված է 2016 թ․ ապրիլի 9-ին.
↑ «Гордон Лонсдейл — «отличный разведчик»». Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ հուլիսի 29-ին. Վերցված է 2011 թ․ սեպտեմբերի 4-ին. {{cite web}}: no-break space character in |title= at position 16 (օգնություն)
↑ майор М. Погорелый. В память о героях «невидимого фронта» // «Красная звезда» от 21 ноября 1990.
↑ ««Марафонцы разведки»». Пятый канал. 2013 թ․ սեպտեմբերի 5. Վերցված է 2024 թ․ հուլիսի 9-ին.
↑ Документальный фильм «Марафонцы разведки» (цикл «Живая история», Пятый канал)
↑ «Կոնոն Մոլոդի»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
↑ «Обаятельный аристократ в кино: не стало Донатаса Баниониса» (ռուսերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ հունվարի 6-ին. Վերցված է 2020 թ․ հունվարի 5-ին.
↑ Комсомольская правда | Сайт «Комсомольской правды» (2014 թ․ սեպտեմբերի 4). «Барометр Донатаса Баниониса всегда показывал "ясно"» (ռուսերեն). KP.RU - сайт «Комсомольской правды». Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ հունվարի 26-ին. Վերցված է 2020 թ․ հունվարի 5-ին.
↑ «Не стало Донатаса Баниониса» (ռուսերեն). Спец Новости. Վերցված է 2020 թ․ հունվարի 5-ին.(չաշխատող հղում)

Արտաքին հղումներ

Արտաքին հետախուզության ծառայության հրապարակումներ

Պաշտոնական կենսագրություն
Սեր, որը տևում է ամբողջ կյանքում . հոդված Մոլոդիի և նրա համախոհների մասին
Հորս անունը Բեն էր . հարցազրույց Յանգի որդու հետ
Լրտես Լոնսդեյլի սիրելի կինը ՝ Կ.Տ. Յանգի կնոջ մասին
Գործարար Լոնսդեյլի «Պորտլենդի գործը».

Այլ հրապարակումներ

Իգոր Ատամանենկո (2018 թ․ սեպտեմբերի 26). «Բենի հաղթական-ողբերգական հետախուզական առաքելությունը» (ռուսերեն). Անկախ ռազմական ակնարկ. Վերցված է 2023 թ․ նոյեմբերի 16-ին.
Հետախուզություն դեմքերում: Ապօրինի ներգաղթյալներ. 3-րդ սերիա (վավերագրական ֆիլմ)

Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Կոնոն Մոլոդի» հոդվածին։

[_f12d33e8555af9fb-1] 1,0 ^1,1 ^1,2 https://web.archive.org/web/20140104165043/http://svr.gov.ru/smi/2002/parl20020119.htm

[2] Русская Тоска (Зинаида Юрьевская) Արխիվացված 2011-11-12 Wayback Machine

[3] «Память народа». Արխիվացված է օրիգինալից 2022 թ․ մայիսի 8-ին. Վերցված է 2022 թ․ մայիսի 8-ին.

[4] В. Чиков. Нелегалы. Досье КГБ № 13676. — М., 1997.

[5] «Не «мёртвый сезон» Молодого». Արխիվացված է օրիգինալից 2009 թ․ օգոստոսի 3-ին. Վերցված է 2006 թ․ հոկտեմբերի 7-ին.

[6] «Любимая женщина шпиона». Արխիվացված է օրիգինալից 2009 թ․ օգոստոսի 3-ին. Վերցված է 2006 թ․ հոկտեմբերի 7-ին.

[7] «Архивированная копия» (PDF). Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2015 թ․ հուլիսի 21-ին. Վերցված է 2016 թ․ ապրիլի 9-ին.

[8] «Гордон Лонсдейл — «отличный разведчик»». Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ հուլիսի 29-ին. Վերցված է 2011 թ․ սեպտեմբերի 4-ին. {{cite web}}: no-break space character in |title= at position 16 (օգնություն)

[9] майор М. Погорелый. В память о героях «невидимого фронта» // «Красная звезда» от 21 ноября 1990.

[10] ««Марафонцы разведки»». Пятый канал. 2013 թ․ սեպտեմբերի 5. Վերցված է 2024 թ․ հուլիսի 9-ին.

[11] Документальный фильм «Марафонцы разведки» (цикл «Живая история», Пятый канал)

[12] «Կոնոն Մոլոդի»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում

[13] «Обаятельный аристократ в кино: не стало Донатаса Баниониса» (ռուսերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ հունվարի 6-ին. Վերցված է 2020 թ․ հունվարի 5-ին.

[14] Комсомольская правда | Сайт «Комсомольской правды» (2014 թ․ սեպտեմբերի 4). «Барометр Донатаса Баниониса всегда показывал "ясно"» (ռուսերեն). KP.RU - сайт «Комсомольской правды». Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ հունվարի 26-ին. Վերցված է 2020 թ․ հունվարի 5-ին.

[15] «Не стало Донатаса Баниониса» (ռուսերեն). Спец Новости. Վերցված է 2020 թ․ հունվարի 5-ին.(չաշխատող հղում)

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]

[15]