Կոմի Հանրապետության դրոշ
| Կոմի Հանրապետության դրոշ | |
|---|---|
| Տեսակ | ազգային դրոշ |
| Երկիր | |
| Իրավասության տարածք | Կոմի Հանրապետություն |
| Հարաբերություն | 3:2 |
| Ընդունված է | հունիսի 6, 1994 |
| Գույներ | կապույտ, կանաչ և սպիտակ |
Կոմի Հանրապետության պետական դրոշ (կոմի՝ Коми Республикаса дӧрапас), Ռուսաստանի Դաշնության Կոմի Հանրապետության ազգային խորհրդանիշ։ Ներկայիս դրոշը հաստատվել է 1997 թվականի դեկտեմբերի 17-ին և գրանցվել է Ռուսաստանի Դաշնության պետական հերալդիկ գրանցամատյանում՝ 154 համարի ներքո։
Զինանշանի և օրհներգի հետ միասին այն Կոմի Հանրապետության պաշտոնական պետական խորհրդանիշն է։
Պատմություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Կոմիի ինքնավար մարզը (Զիրյան) ձևավորվել է ՌՍՖՍՀ-ի կազմում 1921 թվականի օգոստոսի 22-ին[1]։ 1936 թվականի դեկտեմբերի 5-ին այն վերակազմավորվեl 1 Կոմիի Ինքնավար Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն, որի դրոշի վրա, 1937 թվականից, ռուսերեն և կոմիական (լատինատառ) լեզուներով պատկերվել են «Ռ.Ս.Ֆ.Ս.Ռ.» և «Կոմիի Ինքնավար Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն» գրությունները (տեղեկատվությունը՝ Ա. Յա. Լուկշայից): Ավելի ուշ, երբ կոմի-զիրյան լեզուն լատինացված այբուբենից թարգմանվել է ռուսերեն գրի, դրոշի վրայի արձանագրությունները նույնպես փոխվել են (Սահմանադրության 112-րդ հոդված)՝ Կոմիի ԻԽՍՀ դրոշի վրա 1938-ից 1954 թվականներին տեղադրվել են «ՌՍՖՍՀ» և «ԿՈՄԻԻ ԻԽՍՀ» արձանագրությունները, որոնք ընդհանուր էին ռուսերեն և կոմիական լեզուների համար։
1954 թվականին ՌՍՖՍՀ դրոշը փոխվել է, և դրանից հետո փոխվել է նաև Կոմիի ԻԽՍՀ դրոշը (դրոշի մասին կանոնակարգը հաստատվել է 1956 թվականի մարտի 16-ին): Նոր դրոշը բաղկացած էր կարմիր կտորից՝ ոսկեգույն մուրճով ու մանգաղով, կանտոնում ոսկեգույն եզրագծով կարմիր աստղից, դրոշակաձողի մոտ ուղղահայաց կապույտ շերտից և գրությունից (մուրճով ու մանգաղով դրոշի տակ). «ԿՈՄԻԻ ԱՍՀՌ» (երկու տողով, նույնը և՛ ռուսերեն, և՛ կոմիերեն):
1978 թվականի մայիսի 23-ին Կարելիայի ԻԽՍՀ 9-րդ գումարման Գերագույն խորհրդի VIII արտակարգ նստաշրջանը հաստատել է Կարելիայի ԻԽՍՀ նոր Սահմանադրությունը: Հանրապետության դրոշը և զինանշանը նկարագրված են 158 և 157 հոդվածներում: Դրոշը մնացել է անփոփոխ (Դրոշի կանոնադրության նոր տարբերակը հաստատվել է Կարելիայի ԻԽՍՀ Գերագույն խորհրդի 1981 թվականի սեպտեմբերի 15-ի հրամանագրով, իսկ կանոնադրության փոփոխությունը՝ 1984 թվականի սեպտեմբերի 18-ին)։
- Կոմիի Ինքնավար Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության դրոշ, 1937 թվական
- Կոմիի Ինքնավար Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության դրոշ, 1938 թվական
- Կոմիի Ինքնավար Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության դրոշ, 1954 թվական
1990 թվականի օգոստոսի 29-ին ընդունվել է Հանրապետության պետական ինքնիշխանության մասին հռչակագիրը և նրա նոր անվանումը՝ Կոմիի Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն[2][3][4]։ Այդ ժամանակի պաշտոնական ձևաթղթերի վրա պատկերված էր պետական զինանշանը՝ «Կոմիի ՍՍՀ» նոր հապավումով, մինչդեռ դրոշը մնացել է անփոփոխ։
Կոմի Հանրապետության ժամանակակից դրոշ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Կոմի Հանրապետության ներկայիս եռագույնը ընդունվել է 1991 թվականի նոյեմբերի 27-ին որպես Կոմիի ԽՍՀ պետական դրոշ[5]։ Դրոշը նախագծել է նկարիչ Վլադիմիր Սերդիտովը[6][7]։
1992 թվականի մայիսին պետության անվանումը փոխվել է Կոմիի Հանրապետության[8], իսկ 1994 թվականի հունիսի 6-ին ընդունվել է «Կոմի Հանրապետության պետական դրոշի մասին» օրենքը, որը Կոմիի ժամանակակից դրոշի նկարագրությունը և դրա պաշտոնական օգտագործման կարգը սահմանող հիմնական փաստաթուղթն է[9]։ Միաժամանակ, Կոմիի ԻԽՍՀ (1956) և Կոմիի ԽՍՀ (1991) դրոշների վերաբերյալ օրենսդրական ակտերը անվավեր են ճանաչվել[10]։
Դրոշի նկարագրություն և համամասնություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Կոմիի ԽՍՀ դրոշի նկարագրությունը՝ համաձայն 1991 թվականի օրենքի[5]․
Կոմիի ԽՍՀ պետական դրոշը ուղղանկյուն վահանակ է, որը բաղկացած է կապույտ, կանաչ և սպիտակ երեք հորիզոնական շերտերից, որոնցից յուրաքանչյուրը դրոշի լայնության մեկ երրորդն է, և դասավորված են հորիզոնական հաջորդականությամբ վերևից ներքև։ Դրոշի լայնության և երկարության հարաբերակցությունը 1:2 է։
1994 թվականի Կոմի Հանրապետության պետական դրոշի մասին օրենքում դրոշի տարրերի նկարագրությունը և համամասնությունները մնացել են նույնը, ինչ Կոմիի ԽՍՀ 1991 թվականի դրոշինը[11]։
1997 թվականին օրենքում կատարված փոփոխությունները փոխել են դրոշի համամասնությունները։ Ռուսաստանի նախագահին առընթեր Պետական հերալդիկայի վարչության առաջարկությամբ դրոշի լայնության և երկարության հարաբերակցությունը սահմանվել է 2:3, նման Ռուսաստանի դրոշին[6]։ Դրոշի տարրերի նկարագրությունը մնում է նույնը[12]։
2001 թվականին դրոշի նկարագրության մեջ փոփոխություններ էին կատարվել[13]․
Կոմի Հանրապետության պետական դրոշը ուղղանկյուն վահանակ է, որը բաղկացած է կապույտ, կանաչ և սպիտակ երեք հորիզոնական շերտերից, որոնցից յուրաքանչյուրը դրոշի լայնության մեկ երրորդն է, և դասավորված են հորիզոնական հաջորդականությամբ վերևից ներքև։ Դրոշի լայնության և երկարության հարաբերակցությունը 2:3 է։
2014 թվականին դրոշի համամասնությունները նկարագրող հոդվածը փոփոխվել է՝ ներառելով հետևյալ արտահայտությունը. «Դրոշի վահանակները կարող են պատրաստվել ցանկացած տեսակի նյութից»[14]։
Գույների նշանակություն և խորհուրդ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Դրոշի շերտերի գունային խորհրդանիշը մեկնաբանվում է հետևյալ կերպ[7]․
- Կապույտ շերտը խորհրդանշում է հյուսիսային տարածությունների երկնային ծագումը, վեհությունը և անսահմանությունը։
- Կանաչ շերտը նշում է Կոմի Պարմայի հսկայական տայգայի զանգվածները, որոնք կոմի ժողովրդի հիմնական հարստությունն ու ավանդական բնակավայրն են։
- Սպիտակ շերտը խորհրդանշում է ձյան սպիտակությունն ու մաքրությունը, բնության դաժան գեղեցկությունը և Ռուսաստանի եվրոպական հյուսիսում գտնվող աշխարհագրական դիրքը։
Դրոշի այլընտրանքային դիզայններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]1980-ական թվականների դրոշի այլընտրանքային դիզայն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Կոմի ժողովրդի խորհրդանիշի 1980-ական թվականների վերջին տարբերակներից մեկը «Կոմի Կոտիր» հասարակական միավորման կողմից ստեղծված դրոշի դիզայնն էր (միավորման կողմից կազմակերպված մրցույթի հաղթողը Վ. Պրոսուժիխն էր): Դրոշը եռագույն է՝ վերևում սպիտակ շերտ, կենտրոնում կանաչ շերտ և ներքևում կապույտ շերտ։ Դրոշի վերին աջ անկյունում գտնվող սպիտակ շերտի վրա պատկերված է պեռնա՝ Կոմի-Զիրյան և Կոմի-Պերմյակ ժողովուրդների ավանդական դեկորատիվ խորհրդանիշը։ Վ. Սերդիտովի նախագծի՝ որպես Կոմի Հանրապետության պետական դրոշի 1991 թվականին հաստատումից հետո, Վ. Պրոսուժիխի նախագիծը շարունակել է օգտագործվել որպես «Կոմի Կոտիր» կազմակերպության դրոշ, որը 2000-ական թվականներին վերանվանվել է «Կոմի վոյտիր»[15]։ Օրինակ՝ 2008 թվականին «Կոմի Կոտիր» շարժումը նման դրոշ է նվիրել Սոսնովոգորսկի Կոմիի մշակութային կենտրոնին՝ «Դեպի Ֆիննո-Ուգրիայի երկիր» ստեղծագործական երեկոյի ժամանակ[16]։ Թարմացված շարժումն օգտագործում է Կոմի Հանրապետության պետական կապույտ-կանաչ-սպիտակ դրոշը[15]։
Ժամանակակից այլընտրանքային դրոշի դիզայն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Կա Կոմի Հանրապետության այլընտրանքային դրոշի նախագիծ, որը սկանդինավյան ոճի խաչաձև դրոշ է: Նմանատիպ դրոշների վրա խաչը, ըստ մեկ տեսության, խորհրդանշում է սուր, իսկ մեկ այլ տեսության՝ քրիստոնեություն: Դրոշի գույնը կապույտ է՝ սպիտակ եզրագծով կանաչ խաչով:
2015 թվականին «Միյան Կոմի Մու» (Մեր Կոմի երկիրը) շարժման ակտիվիստները դաշնային մամուլում առաջարկ են արել եռագույն դրոշը սկանդինավյան խաչի փոխելու մասին[17][18]։ Դրոշի գույնը կապույտ է՝ սպիտակ եզրագծում կանաչ խաչով։ Այսպիսով, դիզայնը պահպանում է Վ. Պրոսուժիխի 1980-ական թվականներին և Վ. Սերդիտովի 1991 թվականին առաջարկած ազգային գույները, իսկ դրոշն ինքնին «նման է ֆինո-ուգրիկ տիպի այլ դրոշների (սետո ժողովուրդ, ֆիններ, կարելացիներ, վեպսցիներ և ինգրիացիներ), արտացոլելով տարածաշրջանի պատմական հիմքերը, լեզվական կապերը և ֆինո-ուգրիկական ընդհանուր մշակույթը»[19][20]։ Կոմիի այլընտրանքային դրոշից պատրաստվում են հուշանվերներ[15]։
Այդ դրոշը ժողովրդականություն է ձեռք բերել 2018-2019 թվականների աղբավայրի շինարարության մեկնարկի հետ կապված բողոքի ցույցերի ժամանակ[21][22] Շիես կայարանում, որից հետո այն լայն տարածում է գտել տարածաշրջանի բնակչության շրջանում. այդ դրոշը հաճախ կարելի է տեսնել բողոքի ցույցերի ժամանակ[23] և Կոմիի հասարակական գործիչների գործողությունները[24]։
Օրենսդիր իշխանության ներկայացուցիչներին կարելի է տեսնել ժամանակակից այլընտրանքային դրոշի գույներով խորհրդանիշներ կրողներ՝ Կոմիի Հանրապետությունից Պետդումայի պատգամավոր Օլեգ Միխայլովը, պատգամավոր Վիկտոր Վորոբյովը[25], ով Կոմի Հանրապետության Պետական խորհրդի նիստերում կրում է այլընտրանքային դրոշով խորհրդանիշներ[26], Սիկտիվկարի քաղաքային խորհրդի պատգամավոր[27] Նիկոլայ Ուդորատին[28]։
Հասարակական ակտիվիստները[29], լինելով նոր դրոշի ընդունման կողմնակից[30], ի թիվս այլ բաների, հղում են կատարում այն փաստին, որ Կոմի Հանրապետության ներկայիս պետական դրոշը մինչև 1991 թվականը չի եղել որպես Կոմի Հանրապետության և կոմի ժողովրդի ազգային դրոշ և Ռուսաստանի մեկ այլ ազգության[31]՝ բաշկիրների դրոշն է, ինչպես նաև նման է 1917 թվականի Բաշկիրստանի դրոշին։
Նմանատիպ դրոշներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Բաշկիրդիստանի 1918 թվականի պատմական դրոշը նման է Կոմիի Հանրապետության դրոշին, բայց կապույտի փոխարեն այն երկնագույն էր։
Բաշկորտոստանի ժամանակակից դրոշի եռագույնում դրոշի գույները կրկնվում են տարբեր հաջորդականությամբ։
Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- ↑ «История административно-территориального деления Коми АССР 1917—1990 гг. / Центральный государственный архив Республики Коми: Путеводитель.— Сыктывкар: Коми кн. изд-во, 1992». // Архивное управление при Совете министров Республики Коми. Центральный государственный архив Республики Коми. Արխիվացված օրիգինալից 2015-12-28-ին. Վերցված է 2015-12-28-ին.
- ↑ «История суверенитета Республики Коми». semnasem.org (ռուսերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2024-03-09-ին. Վերցված է 2024-03-09-ին.
- ↑ «Республика Коми утратила суверенитет». www.kommersant.ru (ռուսերեն). 2001-09-26. Արխիվացված օրիգինալից 2024-03-09-ին. Վերցված է 2024-03-09-ին.
- ↑ «О ЗАЯВЛЕНИИ ГОСУДАРСТВЕННОГО СОВЕТА РЕСПУБЛИКИ КОМИ "О ДЕСЯТОЙ ГОДОВЩИНЕ ПРИНЯТИЯ ДЕКЛАРАЦИИ О ГОСУДАРСТВЕННОМ СУВЕРЕНИТЕТЕ РЕСПУБЛИКИ КОМИ", Постановление Государственного Совета Республики Коми от 30 июня 2000 года №II-5/12». docs.cntd.ru. Արխիվացված օրիգինալից 2020-06-26-ին. Վերցված է 2020-06-25-ին.
- 1 2 «Закон «Об утверждении государственного флага Коми ССР и внесении изменений в Конституцию (Основной Закон) Коми ССР» от 27.11.1991». pravo.gov.ru.
- 1 2 «Флагу Коми исполнилось 30 лет». БНК (ռուսերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2024-03-02-ին. Վերցված է 2024-03-02-ին.
- 1 2 «Госсимволы Республики Коми». Официальный портал Республики Коми (ռուսերեն). 2022-08-15. Արխիվացված օրիգինալից 2022-02-05-ին. Վերցված է 2024-03-09-ին.
- ↑ «Республика Коми лишилась независимости». lenta.ru. Արխիվացված օրիգինալից 2021-01-28-ին. Վերցված է 2020-06-25-ին.
- ↑ «Закон Республики Коми «О Государственном флаге Республики Коми» (в ред. от 01.03.2022)». pravo.gov.ru.
- ↑ «Постановление Верховного Совета Республики Коми «О порядке введения в действие Закона Республики Коми „О государственном флаге Республики Коми"» от 06.06.1994». http://pravo.gov.ru.
{{cite web}}: External link in(օգնություն)|publisher= - ↑ «Закон Республики Коми «О Государственном флаге Республики Коми» (в исх. редакции от 06.06.1994)». pravo.gov.ru.
- ↑ «Закон «О внесении изменений и дополнений в Закон Республики Коми „О Государственном флаге Республики Коми"» от 26.12.1997». pravo.gov.ru.
- ↑ «Закон «О внесении изменений и дополнений в Закон Республики Коми „О Государственном флаге Республики Коми"» от 10.04.2001». pravo.gov.ru.
- ↑ «Закон «О внесении изменений в Закон Республики Коми „О Государственном флаге Республики Коми"»». pravo.gov.ru.
- 1 2 3 «Флаги коми». www.vexillographia.ru. Արխիվացված օրիգինալից 2022-01-21-ին. Վերցված է 2020-06-14-ին.
- ↑ «Флаги национальностей России. Выпуск 35. Коми» (ռուսերեն). Яндекс Дзен | Платформа для авторов, издателей и брендов. Վերցված է 2020-05-27-ին.
- ↑ Елена Воробьёва (2015-10-06). «Активисты предлагают сменить флаг в Коми» (ռուսերեն). KP.RU - сайт «Комсомольской правды». Արխիվացված օրիգինալից 2021-12-10-ին. Վերցված է 2020-05-27-ին.
- ↑ «Активисты предлагают сменить флаг Коми: с трехполосного на флаг скандинавского типа». siktivkar.bezformata.com. Արխիվացված օրիգինալից 2022-07-11-ին. Վերցված է 2022-07-11-ին.
- ↑ «Почему у скандинавских стран такие похожие флаги?». Sports.ru. Արխիվացված օրիգինալից 2022-12-11-ին. Վերցված է 2022-12-11-ին.
- ↑ OTOMOTIF (2022-07-11). «Флаг Коми: описание символа республики, что значат полосы и цвета, история». OTOMOTIF (ռուսերեն). Վերցված է 2022-07-11-ին.
{{cite web}}: CS1 սպաս․ url-status (link) - ↑ Варламов, Илья (2021-07-01). «Шиес». Teletype (ռուսերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2024-03-09-ին. Վերցված է 2024-03-09-ին.
- ↑ Гусельников, Владислав. «Фоторепортаж: в Сыктывкаре прошел митинг против строительства мусорного полигона на станции Шиес». Про Город Сыктывкар (ռուսերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2020-06-27-ին. Վերցված է 2024-03-09-ին.
- ↑ ««Я звал людей, а вы — мерзавцы!». В Сыктывкаре на митинге против пенсионной реформы цитировали Диогена». semnasem.org (ռուսերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2024-03-09-ին. Վերցված է 2024-03-09-ին.
- ↑ «Защитить себя родным языком: Активист из Республики Коми отказался от суда на русском». Radio Free Europe / Radio Liberty (ռուսերեն). 2021-02-16. Արխիվացված օրիգինալից 2023-01-02-ին. Վերցված է 2024-03-09-ին.
- ↑ Штепа, Вадим (2021-11-09). «Серп, молот и северный крест. Федералист в парламенте Коми». Радио Свобода (ռուսերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2024-03-09-ին. Վերցված է 2024-03-09-ին.
- ↑ «Не на сто процентов красный, но мышей ловить умеет Спецкор «Медузы» Андрей Перцев рассказывает, как рокер и либертарианец Виктор Воробьев стал главным коммунистом в парламенте Коми». Meduza (ռուսերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2023-03-13-ին. Վերցված է 2024-03-09-ին.
- ↑ «Регионалисты на Шиесе». Регион.Эксперт (ռուսերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2024-03-09-ին. Վերցված է 2024-03-09-ին.
- ↑ «Удоратин Николай Дмитриевич». Совет МО ГО «Сыктывкар» (ռուսերեն). 2020-10-02. Արխիվացված օրիգինալից 2024-03-09-ին. Վերցված է 2024-03-09-ին.
- ↑ Воробьева, Елена (2015-10-06). «Активисты предлагают сменить флаг в Коми». komi.kp.ru (ռուսերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2021-12-10-ին. Վերցված է 2024-03-09-ին.
- ↑ «Активисты Коми выступают за смену флага на флаг скандинавского типа». Активисты Коми выступают за смену флага на флаг скандинавского типа (ռուսերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2024-03-09-ին. Վերցված է 2024-03-09-ին.
- ↑ «Альтернативный флаг Коми». Komi Daily (ռուսերեն). 2022-11-22. Արխիվացված օրիգինալից 2024-03-09-ին. Վերցված է 2024-03-09-ին.
Արտաքին հղումներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]| Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Կոմի Հանրապետության դրոշ» հոդվածին։ |