Կոհգիլուի և Բոյերահմեդ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox map.png
Կոհգիլուի և Բոյերահմեդ
Counties of Kohgiluyeh and Boyer-Ahmad Province - 2.png
ԵրկիրԻրան Իրան
ԿարգավիճակԻրանի վարչական բաժանում
Մտնում էԻրան
ՎարչկենտրոնՅասուջ
Բնակչություն713 052 մարդ (2016)[1]
Տարածք15 504 կմ²
Locator map Iran Kohgiluyeh and Boyer-Ahmad Province.png
Սահմանակցում էԽուզեսթան, Բուշեր, Ֆարս, Սպահանի նահանգ և Չհարմահալ և Բախտիարի
ISO 3166-2 կոդIR-17
Դենի գոտին՝ տեսարան հարավ-արևմուտքից
Համին լեռը, Շադեգանը, Բաշթը, Գեչսարանը ձմռան ավարտին

Կոհգիլուի և Բոյերահմեդ (պարս.՝ کهگیلویه و بویراحمد‎` Kohgiluyeh o Buyer-Ahmad), Իրանի 31 մարզերից (օսթաններից) մեկը։ Տեղակայված է երկրի հարավ-արևմուտքում։ Վարչական կենտրոնը Յասուջ քաղաքն է, մյուս խոշոր քաղաքներն են` Դոգոնբեդանը կամ Գաչսարանը (83 հզ.), Դեհդեշտ (52 հզ.), Լիկակ (13 հզ.), Չերամ (13 հզ.), Լանդե (11 հզ.), Բաշտ (10 հզ.): Մարզի տարածքը կազմում է 15 504 կմ²[2]։ Բնակչությունը, ըստ 2006 թվականի մարդահամարի, կազմում է 634 299 մարդ[2], մեծամասնությունը` լոռեր, պարսիկներ և քաշքայներ։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նախկինում Կոhգիլուիը և Բոյերահմեդը եղել են Ֆարսի նահանգի և (մինչև 1963 թվականի հունիսի 23-ը) Խուզեսթան նահանգի կազմի մեջ։ Առանձնացումն եղել է 1963 թվականի հունիսի 13-ին տեղի ունեցած անկարգությունների արդյունքում։ Անկախ նահանգի վերջնական ձևավորումն ավարտվեց 1974 թվականի մարտին։

Մարզն ունի պատմամշակութային արժեք ունեցող 132 գրանցված տարածք։

Աշխարհագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նահանգի տարածքը հիմնականում զբաղեցնում են Զագրոսի լեռները։ Ամենաբարձր կետը տեղակայված է Դենայի լեռնաշղթայում (4409 մ)։ Կոhգիլուիը և Բոյերահմեդը նահանգի լեռները ծածկված են կաղնու անտառներով։ Բնական աղբյուրները, երգեցիկ թռչունները և մաքուր օդը գրավում են մեծ թվով բնության սիրահարների։

Վարչական բաժանում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Counties of Kohgiluyeh and Boyer-Ahmad Province - 2.png

Տնտեսություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տնտեսության հիմնական ճյուղերն են նավթավերամշակումը, սննդային, մանրագործական, փայտամշակման արդյունաբերությունը, շինանյութերի, առևտրի արտադրությունը, գյուղատնտեսությունը, զբոսաշրջությունը։ Յասուջ քաղաքում տեղակայված է «Նեշնլ Իրանին Օյլ Ռեֆայնինգ էնդ Դիստրիբյուշն» ընկերության նավթավերամշակման գործարանը։

Ուսումնական հաստատություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Յասուջի համալսարան[3]
  • Յասուջի բժշկական համալսարան[4]
  • Islamic Azad University of Gachsaran[5]

Տեսարժան վայրեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Յասուջ քաղաքում է գտնվում հնագույն Պաթավեհ կամուրջը և Պայ-ե Չոլ գերեզմանոցը, Խոսրավի բլուրը՝ Աքեմենյան դարաշրջանի ավերակներով։ Յասուջայի մերձակայքում՝ Ֆարս տանող ճանապարհին, կա Թանգ-էլ Մեյրան («Պարսկաստանի դարպաս») անցուղին, որտեղ Ալեքսանդր Մակեդոնացին հաղթեց Աքեմենյան զորքերին։

Յասուջայի շրջակայքում են գտնվում նաև կաղնու անտառները և Թանգ-ե Թամորադին ջրվեժները։ Սիսախթ քաղաքի մոտակայքում են գտնվում Սասանյան և Սաֆավիդ դարաշրջանների ավերակները ու Դենա լեռան արգելոցը։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]