Կոկոսի շաքար

Կոկոսի շաքար կամ արմավի շաքար՝ (լատիներեն՝ Saccharum palmae cocos) օրգանական շաքար, քաղցրացուցիչ, բնական շաքարի տեսակներից մեկը, որը ավանդաբար ստացվում է կոկոսի արմավենու ծաղկաբույլի կամ սաղարթի հյութից։ Ռուսական շուկայում համեմատաբար նոր, բայց շատ պահանջված ապրանք է։ Այն առավելություններ է ստանում առողջ սննդի և իրենց կենսակերպով անհանգստացած մարդկանց շրջանում^[1]^[2]։

Բաղադրություն

Կենցաղում օգտագործվող շաքարը՝ (սախարոզա) մարդու մարմնի էներգիայի հիմնական աղբյուրն է։ Այն չի պարունակում ոչ մի հանքանյութ կամ վիտամին, որին կարելի է անվանել «մաքուր կալորիաներ կրող»^[3]։ Իսկ կոկոսային արմավենու ծաղիկներից ստացված շաքարը համեմատաբար ավելի սննդարար է՝ իր մեջ պարունակելով արժեքավոր նյութերի բազմազանություն^[4]։

Կոկոսի շաքարն ընդգրկում է հետևյալ սննդարար բաղադրիչները՝

Ամինաթթուներ՝ շուրջ 16 տարբեր

Կալիում

Ֆոսֆոր

Երկաթ

Պոլիֆենոլներ (բնական հակաօքսիդանտներ)

Արտադրություն

Կոկոսի շաքարը արտադրվում է շաքարավազի, ոչ ռաֆինացված բլոկների կամ օշարակի ձևով^[5]։

Կոկոսի շաքարի արտադրությունն անցնում է երկու հիմնական փուլով։ Այն սկսվում է հումքի հավաքմամբ։ Գյուղացիները կտրվածք են անում կոկոսային արմավենու ծաղկաբույլի առանցքի վրա, ինչի արդյունքում հյութը սկսում է հոսել դեպի պատրաստված բամբուկե տարաներ։ Այդ հյութը թափանցիկ է և պարունակում է մոտ 80% ջուր։

Հավաքված հյութը տեղափոխվում է մեծ կաթսաների (վոքերի) մեջ և դանդաղ կրակի վրա սկսվում է գոլորշիացումը։ Երբ ջուրը գոլորշիանում է, հյութը խտանում է՝ վերածվելով մածուցիկ օշարակի։ Այս օշարակը կարելի է օգտագործել անմիջապես այդ տեսքով, կամ էլ շարունակել գոլորշիացնել մինչև այն դառնա պինդ զանգված։

Պինդ վիճակում կոկոսի շաքարը վաճառվում է բլոկների, փափուկ մածուկի կամ մանր բյուրեղային շաքարավազի տեսքով^[6]։

Կոկոսի շաքարի շագանակագույն երանգը, որը սաստկանում է գոլորշիացման ընթացքում, հիմնականում պայմանավորված է կարամելացման գործընթացով։

Կոկոսի շաքարի խոհարարական կիրառություն

Կոկոսի շաքարը լայնորեն օգտագործվում է Ցեյլոնում (Շրի Լանկայում)՝ օշարակի կամ բլոկների տեսքով։ Շրի Լանկայում այն հայտնի է որպես պոլ հակուրու (පොල් හකුරු), սակայն մրցակցում է բլոկային եղեգնաշաքարի և այլ արմավի շաքարների տեսակների հետ։

Ինդոնեզական խոհանոցում կոկոսի շաքարը հայտնի է որպես գուլա ջավա («ջավայական շաքար») կամ գուլա մերա («կարմիր շաքար»)։

Բազմաթիվ ավանդական ինդոնեզական ուտեստներ պատրաստվում են կոկոսի շաքարով, օրինակ՝ կեկապ մանիս — քաղցր սոյայի սոուս և դենդենգ — չորացրած, կարամելացված մսով ուտեստ։

Մալայզիայում կոկոսի շաքարն հայտնի է որպես գուլա մելակա («մալաքքյան շաքար») և լայնորեն կիրառվում է տարբեր խմորեղեններում, աղանդերներում ու ըմպելիքներում։ Նմանապես, կոկոսի շաքարը տարածված է ամբողջ Հարավարևելյան Ասիայում, ինչպես տանը, այնպես էլ ավանդական շուկաներում և արդյունաբերական արտադրությունում։

Համ ու բույր

Կոկոսի շաքարը ունի չափավոր քաղցրություն՝ համով մի փոքր հիշեցնելով եղեգնաշաքարը, սակայն առանձնանում է յուրահատուկ երանգով։ Նրա գույնը, քաղցրության աստիճանը և համի նրբերանգները կարող են տարբեր լինել՝ կախված մի շարք գործոններից՝

օգտագործված կոկոսային արմավենու տեսակից

հյութի հավաքման սեզոնից

աշխարհագրական տարածքից

հյութի գոլորշիացման եղանակից։

Օգուտ թե՞ վնաս

Չնայած վերջին տարիներին կոկոսի շաքարը դարձել է տարածված քաղցրացուցիչ զարգացած երկրներում, գիտականորեն հաստատված չէ, թե այն ավելի սննդարար կամ օգտակար է, քան սովորական շաքարը։ Վերջինս քիմիական կազմում ներառում է աշխաջրերի հետևյալ քանակությունը․

սախարոզա – մոտ 70–79 %

գլյուկոզա – 3–9 %

ֆրուկտոզա – 3–9 %

Այսպիսով, կոկոսի շաքարը հիմնականում բուսական ծագման բնական շաքար է՝ յուրահատուկ համով, բայց սննդային առումով զգալիորեն չի գերազանցում սովորական շաքարին։

Կոկոսի շաքարի առավելություններ

Գլիկեմիկ ինդեքս՝ այն ցուցանիշ է, որը ցույց է տալիս, թե որքան արագ է սնունդը բարձրացնում արյան մեջ շաքարի մակարդակը։ Կոկոսի շաքարի (ԳԻ)՝ մոտ 54, ինչը ավելի ցածր է, քան սովորական սպիտակ շաքարի՝ մոտ 68։

Այս թվերը ցույց են տալիս, թե որքան արագ է շաքարը բարձրացնում արյան մեջ շաքարի մակարդակը։ Կոկոսի շաքարի ավելի ցածր ԳԻ-ն նշանակում է, որ այն աստիճանաբար և հարթ ազատում է գլյուկոզան արյան մեջ, ինչը նվազեցնում է ենթաստամոքսային գեղձի վրա ընկնող ծանրաբեռնվածությունը։

Այս շաքարի օգտագործումը լավ ընտրություն է նրանց համար, ովքեր չեն կարող ապրել առանց քաղցրության, քանի որ կոկոսի շաքարը ավելի քիչ է ազդում արյան շաքարի մակարդակի բարձրացման վրա^[7]։

Նեկտարը, որի հիման վրա արտադրվում է կոկոսի շաքարը, պարունակում է՝

Գլուտամին (ամինաթթու)

Ինուլին (սննդարար մանրաթել)

Ինոզիտոլ (շատ օգտակար նյութ, որը մասնակցում է բջջային գործընթացներին և լավացնում նյութափոխանակությունը)։

Խորհուրդ

Չնայած սննդարար լինելուն, կոկոսի շաքարն էլ պետք է օգտագործել չափավոր, ինչպես ցանկացած շաքար՝ հատկապես շաքարային դիաբետի կամ քաշի վերահսկման դեպքում^[8]։

Գլիկեմիկ ինդեքսը կարող է տարբեր լինել մարդկանց միջև և կախված լինել նաև շաքարի արտադրության խմբաքանակից։ Այնուամենայնիվ, պետք է հիշել, որ նույնիսկ օգտակար քաղցրացուցիչներն էլ պետք է օգտագործվեն չափավոր քանակներով՝ առողջության պահպանման համար։

Շաքարը վնասակար չԷ։ Վնասակար է շաքարի քանակությունը

։

Ծանոթագրություններ

Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել Կոկոսի շաքար կատեգորիայում։

[1] ttps://himpitertorg.ru/index.php?route=newsblog/article&newsblog_path=1&newsblog_article_id=115

[2] ttps://www.myprotein.ru/blog/dobavki/kokosovyj-sahar-polza-vred/

[3] ttps://vosmarket.am/shaqar/

[4] ttps://www.myprotein.ru/blog/dobavki/kokosovyj-sahar-polza-vred/

[5] ttps://znanierussia.ru/articles/

[6] ttps://xn--90aoy.xn--p1ai/ingredients/grain/sugar/kokosovyj_sakhar/5-1-0-1649

[7] ttps://himpitertorg.ru/index.php?route=newsblog/article&newsblog_path=1&newsblog_article_id=115

[8] ttps://xn----8sbehgcimb3cfabqj3b.xn--p1ai/healthy-nutrition/articles/kokosovyy-sakhar-polza-i-vred/

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]