Կնյուն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Գիտական դասակարգում
Թագավորություն Բույսեր
Բաժին Ծածկասերմեր
Դաս Միաշաքիլավորներ
Կարգ Հացազգիներ
Ընտանիք Կնյունազգիներ
Ցեղ Կնյուն
Լատիներեն անվանում
Juncus
L. (1753)
Հոմանիշներ
Տիպիկ ներկայացուցիչներ
Այլ անուններ

Դոզա, ճղեմ, ագռավի ծաղիկ

Wikispecies-logo.svg
Դասակարգումը
Վիքիցեղերում

Commons-logo.svg
Պատկերներ
Վիքիպահեստում




Կնյուն (լատ.՝ Juncus), դոզա, ճղեմ, ագռավի ծաղիկ, կնյունազգիների ընտանիքի միամյա և բազմամյա խոտաբույսերի ցեղ։ Հայտնի է մոտ 250։

Կենսաբանական նկարագիր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Juncusensifolius.jpg

Կնյունի տեսակները հիմնականում ունեն կոճղարմատներ, իսկ որոշներն առաջացնում են խոշոր (մինչև 1,5 մ տրամագծով) գուղձեր (օրինակ՝ սուր Կնյուն)։ Ցողունը կանգուն է, նեղ գծաձև, բարձրանում՝ 10-150 սմ: Տերևները տափակ են, ակոսավոր, խողովակաձև։ Ծաղկաբույլը հուրան է, ծաղիկները՝ կանաչավուն։ Ծաղկում է մայիս-հուլիսին։ Պտուղը եռանիստ տուփիկ է։ Կնյուն բարալիկը (J. tenuis) հազվադեպ հանդիպում է Գետավան գյուղի (Լոռու մարզ) շրջակայքի գերխոնավ հողերում. գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

Տեսակները Հայաստանում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Juncus acutus3.jpg
Juncusbreweri.jpg
Juncusxiphioides.jpg

Հայաստանում՝ 12 տեսակ՝

  • Կնյուն դոդոշակնյուն (J. bufonius),
  • Կնյուն թելանման (J. filiformis),
  • Կնյուն սեղմված (J. compressus),
  • Կնյուն փայլուն (J. articulatus),
  • Կնյուն սուր (J. acutus) և այլն։

Տարածում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տարածված է Արարատի, Շիրակի, Լոռու, Գեղարքունիքի, Վայոց ձորի, Սյունիքի և այլ մարզերում։ Աճում է ճահճոտ, գերխոնավ վայրերում, ճահիճներում, գետերի, լճերի, ջրամբարների ափերին։ Բույսը տարածված է նաև խոնավ վայրերում, տունդրայում և տրոպիկներում։[2].

Հիմնականում կոսմոպոլիտ է, սակայն որոշ տեսակներ, օրինակ՝

  • Կնյուն թելանմանը (J. filiformis),
  • Կնյուն ալպիականը (J. alpigenus),
  • Կնյուն թուրքմենականը (J. tur- kestanicus) և այլն, բարձրլեռներում ճահճուտներում հազվադեպ են հանդիպում։

Տեսակներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Համաձայն Կյուիի Թագավորական բուսաբանական այգու տվյալների դասը ընդգրկում է 344 տեսակ[3]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Кречетович В. И., Гончаров Н. Ф. Род 259. Ситник — Juncus L. // Флора СССР. В 30 т. / Гл. ред. акад. В. Л. Комаров; Ред. тома Б. К. Шишкин. — М.—Л.։ Изд-во АН СССР, 1935. — Т. III. — С. 504—560. — 636 + XXV с. — 5175 экз.
  • Губанов И. А., Киселёва К. В., Новиков В. С., Тихомиров В. Н. Иллюстрированный определитель растений Средней России. — М.։ Т-во научных изданий КМК, Ин-т технологических исследований, 2002. — Т. 1. Папоротники, хвощи, плауны, голосеменные, покрытосеменные (однодольные). — С. 320—322, 412—427. — ISBN 8-87317-091-6.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Ситник в Биологическом энциклопедическом словаре
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբանական տարբերակը վերցված է Հայաստանի բնաշխարհ հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ CC-BY-SA-icon-80x15.png