Կլայզենի կոնդենսացում

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

Կլայզենի կոնդենսացում (էսթերային կոնդենսացում), ալկալիների առկայությամբ նույն կամ տարբեր Էսթերների փոխազդեցությամբ B կետոէսթերների ստացման եղանակ։ Տիպական օրինակ է նատրիումի ալկոհոլատների, հիդրիդի կամ ամիդի առկայությամբ էթիլքացախատից ացետոքացախաթթվի էթիլէսթերի ստացումը՝

Մրջնաթթվի էսթերների օգտագործման դեպքում ստացվում են ալդեհիդաթթուերի ածանցյալներ՝

Կլայսենի կոնդենսացումն կիրառվում է նաե B կարբոնիլային այլ միացությունների ստացման համար, օրինակ, էսթերների ռեակցիան նիտրիլների հետ տալիս է B կետոնիտրիլներ՝

իսկ կետոնների հետ՝ դիկետոններ (օրինակ, ացետիլացետոն)՝

Կլայզենի կոնդենսացումը լայնորեն կիրառվում է արդյունաբերության մեջ օրգանակն տարբեր միացություններ, օրինակ, ացետոքացախաթթվի էսթեր, ացետիլացետոն և դրանց ածանցյալներ ստանալու համար։ Ռեակցիան հայտնաբերել է գերմանացի քիմիկոս Լ. Կլայզենը։

Claisen condensation mech.png

Animation zum Reaktionsmechanismus der Claisen-Kondensation

Հատուկ դեպքեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հաճախ « Կլայզենի ռեակցիան» անվանում են Պերկինի փոփոխական ռեակցիա, կիրառվում է դարչինի ստացման համար, որպես կատալիզատոր մետաղական նատրիումի առկայության պայմաններում։

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Ласло П. Логика органического синтеза. — 2 т. — М.։ «Мир», 1998.
  • Серрей А. Справочник по органическим реакциям. — М.։ Издательство химической литературы, 1962.

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 471 CC-BY-SA-icon-80x15.png