Կիրյաթ Գաթ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Քաղաք
Կիրյաթ Գաթ
קִרְייַת גַּת
Զինանշան
Kiryat Gat COA.svg

PikiWiki Israel 16194 kiryat gat.jpg
ԵրկիրԻսրայել Իսրայել
ՇրջանՀարավային մարզ
ՔաղաքապետԱվիրամ Դախարի
Հիմնադրված է1954 թ.
Տվյալ կարգավիճակում1972 թվականից
Մակերես16302 կմ²
ԲԾՄ125 մ
Բնակչություն53487 մարդ (2018)
Ազգային կազմՀրեաներ 92,5%
Ժամային գոտիUTC+2
Հեռախոսային կոդ+972 8
Պաշտոնական կայքqiryat-gat.muni.il
##Կիրյաթ Գաթ (Իսրայել)
Red pog.png

Կիրյաթ Գաթ (եբրայերեն՝ קִרְייַת גַּת‎) քաղաք Իսրայելի հարավային շրջանում, Լահիշի շրջանի կենտրոնն է[1]։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կիրյաթ Գաթը հիմնադրվել է 1954 թվականին։ Այն իր անվանումն ստացել է քաղաքի տեղում Թել Իրանը սխալ ճանաչելու պատճառով։ Այսօր համարվում է, որ Աստվածաշնչում հիշատակված Փղշտացին (Գաթ) գտնվում է 9 կմ դեպի հյուսիս[2]։ «Գաթ» եբրայերեն նշանակում է «ջարդել»[3]։

Քաղաքը տեղակայված է Ֆալուջա և Իրաք ալ-Մանիշիա արաբական գյուղերի տեղում, որի բնակիչները ստիպված են եղել լքել դրանք Իսրայելական հեղափոխական պատերազմի ժամանակ։ Սկզբում քաղաքի տեղում գործում էր մաաբարան` ճամբար Մարոկկոյի հրեա փախստականների համար[4]։ Վերջին հիսունական թվականներին շատերը ներգաղթեցին Արևելյան Եվրոպայից։

Քաղաքի կարգավիճակ ստացել է 1972 թվականին։ Կիրյաթ Գաթն ունի մոտ 750 հա տարածք։ Ըստ 1986 թվականի մարդահամարի բնակչությունը 27.3 հազար էր, որից մոտ 50%-ը Ասիայից և Աֆրիկայից, 25%-ը՝ Եվրոպայից (ներառյալ Ռուսաստանը և ԱՊՀ-ն) և Ամերիկայից, իսկ 25%-ը բնիկ Իսրայելը և հնաբնակները։ Քաղաքի բնակչությունը զգալիորեն աճել է 20-րդ դարի 90-ական թվականներին սովետական հրեաների զանգվածային հայրենադարձության արդյունքում, որոնք 21-րդ դարի սկզբին կազմում էին բնակչության մոտ մեկ երրորդը[5]։

2014 թվականին «Անխորտակելի ժայռ» գործողության ընթացքում, քաղաքը ենթարկվեց Գազայի հատվածի հրթիռային հարձակման, և մեկ մարդ զոհվեց։ 2015 թվականին քաղաքում երկու ահաբեկչություն իրականացվեց պաղեստինցի ահաբեկիչների կողմից։ 21-րդ դարի երկրորդ տասնամյակում քաղաքում սկսվում է զանգվածային շինարարություն[6]։

Քաղաքը հայտնի է Իսրայելի ապագա թագավոր Դավիթի լեգենդար ճակատամարտով՝ Գեթաթի (Գաթ) բնիկ Գողիաթի հետ[7]։

Արդյունաբերություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քաղաքի արդյունաբերական գոտում գործում են մետաղամշակման ձեռնարկություններ, շաքարավազի մեծ գործարան «Սուգաթ»-ը[8]։ 21-րդ դարի սկզբին կառուցվել են Ինթել Իսրայել գործարանի երկու շենքեր՝ «Հյուլետ-Փաքարդ» ընկերությունը, որի շուրջ հայտնվում են օժանդակ բարձր տեխնոլոգիաների ձեռնարկություններ։ Բացվել են Ֆրիցի, Գլոբուսի և Թռչող բեռների լոգիստիկ կենտրոնների մասնաճյուղերը[9]։ XX դարի 80-90-ական թվականներին քաղաքը տեքստիլ արդյունաբերության կենտրոնն էր։ XXI դարի սկզբին գործարանները անարդյունավետ էին։ Ոմանք տեղափոխվեցին Չինաստան և Հորդանան, ոմանք էլ ամբողջությամբ փակվեցին։ Արդյունաբերության վերջին հենակետը՝ Պոլգատը, փակվեց 2008 թվականի հունիսին[10]։

Տրանսպորտ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քաղաքը տեղակայված է 35-րդ մայրուղու խաչմերուկում (Աշկելոն - Հեվրոն), իսկ 40-րդը՝ տանելով երկրի կենտրոն և Բեեր Շևա[11]։ 6-րդ մայրուղու կառուցումից հետո քաղաքը կցվեց երկրի մեկ այլ հիմնական զարկերակի[12]։ Քաղաքն ունի երկաթուղային և ավտոբուսային կայարան[13]։

Կլիմա և բնություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քաղաքը գտնվում է Իսրայելի աշխարհագրական կենտրոնում[14]։ Լահիշի պատմական շրջանի և Նեգևի անապատի սահմանին։ Արևելքից քաղաքը շրջապատված է փշատերև անտառներով (տնկում) և «պարդերով»` ցիտրուսային այգիներ։ Հյուսիսից և արևմուտքից` խաղողի այգիներ և դաշտեր։ Ծովափից հեռավորությունը (ավելի քան 20 կմ) քաղաքի կլիման դարձնում է չորային[11]։

Բնակչություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ըստ Իսրայելի վիճակագրության կենտրոնական բյուրոյի, բնակչությունը 2018 թվականի սկզբին կազմում էր 53 487 մարդ[15]։

Սպորտ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կիրյաթ Գաթն ունի երկու ֆուտբոլային ակումբ և պրոֆեսիոնալ բասկետբոլային ակումբ[16]։

Ակումբ Լիգա Հիմնադրվել է
Ֆուտբոլային ակումբ Մակկաբի Կիրյաթ Գաթ Լիգա Ա — футбол 1965
Բասկետբոլային ակումբ Մակկաբի Կիրյաթ Գաթ Լիգա Արցիտ Բասկետբոլ 1954 / 2004
Ս. Կ. Կիրյաթ Գաթ Լիգա Բ ֆուտբոլ 2009

Ֆուտբոլային ակումբ «Ս. Կ. Կիրյաթ»-ը հիմնադրվել է 2008 թվականի ամռանը։ 2012 թվականին այն դադարեց գոյություն ունենալ` միանալով Մասաբի Կիրյաթ Գաթի հետ, որը 2012 թվականի աշնանից ի վեր կոչվել է մեկ միասնական անունով Իրոնի Կիրյաթ Գաթ ֆուտբոլային ակումբ[17]։

Հայտնի բնիկները և բնակիչները[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Զեյվ Բոյմ՝ իսրայելական քաղաքական գործիչ։ Նա զբաղեցրել է նախարարների տարբեր պաշտոններ։
  • Միրի Ռեգեվ՝ իսրայելացի քաղաքական գործիչ և ռազմական ղեկավար։ աշխատել է որպես Իսրայելի պաշտպանական ուժերի խոսնակ։ Մշակույթի և սպորտի նախարար
  • Նինեթ Թայիբ՝ իսրայելացի երգչուհի և դերասանուհի[18]։

Քաղաքի քաղաքապետեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Դավիթ Մագեն (1976-1986)
  • Զեյվ Բոյմ (1986-1996)
  • Ալբերտ Էրեզ (1996-2003)
  • Ավիրամ Դախարի ( 2003 թվականից սկսած)

Կիրյաթ Գաթի քույր քաղաքներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Monthly Bulletin of Statistics, August 2018։ UN։ 2018-10-01։ էջեր 1–21։ ISBN 978-92-1-363083-9 
  2. Horton Harris The location of Ziklag: a review of the candidate sites, based on Biblical, topographical and archaeological evidence(անգլ.) // Palestine Exploration Quarterly : journal. — 2011. — Т. 143. — № 2. — С. 119—133. — doi:10.1179/003103211x12971861556954
  3. Harris Horton (2011-07)։ «The Location of Ziklag: A Review of the Candidate Sites, Based on Biblical, Topographical and Archaeological Evidence»։ Palestine Exploration Quarterly (անգլերեն) 143 (2): 119–133։ ISSN 0031-0328։ doi:10.1179/003103211X12971861556954 
  4. «Partnership and empowerment»։ dx.doi.org։ 2000-03-10։ Վերցված է 2020-02-14 
  5. Rosenthal, Donna The Israelis: Ordinary People in an Extraordinary Land. — New York: Free Press, 2003. — С. 124—126. — ISBN 0-684-86973-X
  6. All that remains : the Palestinian villages occupied and depopulated by Israel in 1948։ Khalidi, Walid.։ Washington, D.C.: Institute for Palestine Studies։ 1992։ ISBN 0-88728-224-5։ OCLC 25632612 
  7. «ORDNANCE SURVEY 1:50 000 MAP SERIES OF GREAT BRITAIN»։ Survey Review 23 (176): 76–77։ 1975-04։ ISSN 0039-6265։ doi:10.1179/sre.1975.23.176.76 
  8. «Rashid Khalidi replies»։ The American Historical Review։ 1992-02։ ISSN 1937-5239։ doi:10.1086/ahr/97.1.345 
  9. Dincer, Alper. (2013)։ Google Maps API Cookbook.։ Packt Publishing։ ISBN 978-1-84969-883-2։ OCLC 867317136 
  10. Encyclopaedia Judaica.։ Judaica Multimedia (Firm) (CD-ROM ed., Version 1.0 ed.)։ Shaker Heights, Ohio: Judaica Multimedia։ 1997։ ISBN 965-07-0665-8։ OCLC 38959482 
  11. 11,0 11,1 Desille Amandine, Morvan Yoann (2018-03-22)։ «Kiryat Gat en crise d’image : high-tech et mal-développement en Israël»։ EchoGéo (43)։ ISSN 1963-1197։ doi:10.4000/echogeo.15268 
  12. Максимовић Горан (2018)։ Поетика српског реализма։ Београд: Универзитет у Београду, Филолошки факултет։ էջեր 95–114։ ISBN 978-86-6153-548-2 
  13. Shahor Tal (2014-06-11)։ «Fiscal allocation to Arab local authorities in Israel, 2004–12»։ Israel Affairs 20 (3): 399–409։ ISSN 1353-7121։ doi:10.1080/13537121.2014.922809 
  14. Rosenthal, Donna, 1950- (2003)։ The Israelis : ordinary people in an extraordinary land։ New York: Free Press։ ISBN 0-684-86972-1։ OCLC 52418071 
  15. «Кротов А.В. Право на национальное самоопределение в конституционном праве Израиля»։ Право и политика 12 (12): 60–71։ 2019-12։ ISSN 2454-0706։ doi:10.7256/2454-0706.2019.12.31482 
  16. Doweck Jack (2006-08)։ «Inside Intel® Core microarchitecture»։ 2006 IEEE Hot Chips 18 Symposium (HCS) (IEEE)։ ISBN 978-1-4673-8867-2։ doi:10.1109/hotchips.2006.7477876 
  17. «Russian Supplement Issue 28 1917-01-27»։ The Times Supplements։ Վերցված է 2020-02-14 
  18. «International team wins first Ambartsumian Prize»։ Astronomy & Geophysics 51 (5): 5.05–5.05։ 2010-09-17։ ISSN 1366-8781։ doi:10.1111/j.1468-4004.2010.51504_6.x 

Հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կիրյաթ Գաթի պատմություն