Կիրյաթ Գաթ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Քաղաք
Կիրյաթ Գաթ
קִרְייַת גַּת
Զինանշան
Kiryat Gat COA.svg

PikiWiki Israel 16194 kiryat gat.jpg
ԵրկիրԿաղապար:Դրոշավորում/فلسطين
ՇրջանՀարավային մարզ
ՔաղաքապետԱվիրամ Դախարի
Հիմնադրված է1954 թ.
Տվյալ կարգավիճակում1972 թվականից
Մակերես16302 կմ²
ԲԾՄ125 մ
Բնակչություն53487 մարդ (2018)
Ազգային կազմՀրեաներ 92,5%
Ժամային գոտիUTC+2
Հեռախոսային կոդ+972 8
Պաշտոնական կայքqiryat-gat.muni.il
##Կիրյաթ Գաթ (Աշխարհ)
Red pog.png

Կիրյաթ Գաթ (եբրայերեն՝ קִרְייַת גַּת‎) քաղաք Իսրայելի հարավային շրջանում, Լահիշի շրջանի կենտրոնն է[1]։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կիրյաթ Գաթը հիմնադրվել է 1954 թվականին։ Այն իր անվանումն ստացել է քաղաքի տեղում Թել Իրանը սխալ ճանաչելու պատճառով։ Այսօր համարվում է, որ Աստվածաշնչում հիշատակված Փղշտացին (Գաթ) գտնվում է 9 կմ դեպի հյուսիս[2]։ «Գաթ» եբրայերեն նշանակում է «ջարդել»[3]։

Քաղաքը տեղակայված է Ֆալուջա և Իրաք ալ-Մանիշիա արաբական գյուղերի տեղում, որի բնակիչները ստիպված են եղել լքել դրանք Իսրայելական հեղափոխական պատերազմի ժամանակ։ Սկզբում քաղաքի տեղում գործում էր մաաբարան` ճամբար Մարոկկոյի հրեա փախստականների համար[4]։ Վերջին հիսունական թվականներին շատերը ներգաղթեցին Արևելյան Եվրոպայից։

Քաղաքի կարգավիճակ ստացել է 1972 թվականին։ Կիրյաթ Գաթն ունի մոտ 750 հա տարածք։ Ըստ 1986 թվականի մարդահամարի բնակչությունը 27.3 հազար էր, որից մոտ 50%-ը Ասիայից և Աֆրիկայից, 25%-ը՝ Եվրոպայից (ներառյալ Ռուսաստանը և ԱՊՀ-ն) և Ամերիկայից, իսկ 25%-ը բնիկ Իսրայելը և հնաբնակները։ Քաղաքի բնակչությունը զգալիորեն աճել է 20-րդ դարի 90-ական թվականներին սովետական հրեաների զանգվածային հայրենադարձության արդյունքում, որոնք 21-րդ դարի սկզբին կազմում էին բնակչության մոտ մեկ երրորդը[5]։

2014 թվականին «Անխորտակելի ժայռ» գործողության ընթացքում, քաղաքը ենթարկվեց Գազայի հատվածի հրթիռային հարձակման, և մեկ մարդ զոհվեց։ 2015 թվականին քաղաքում երկու ահաբեկչություն իրականացվեց պաղեստինցի ահաբեկիչների կողմից։ 21-րդ դարի երկրորդ տասնամյակում քաղաքում սկսվում է զանգվածային շինարարություն[6]։

Քաղաքը հայտնի է Իսրայելի ապագա թագավոր Դավիթի լեգենդար ճակատամարտով՝ Գեթաթի (Գաթ) բնիկ Գողիաթի հետ[7]։

Արդյունաբերություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քաղաքի արդյունաբերական գոտում գործում են մետաղամշակման ձեռնարկություններ, շաքարավազի մեծ գործարան «Սուգաթ»-ը[8]։ 21-րդ դարի սկզբին կառուցվել են Ինթել Իսրայել գործարանի երկու շենքեր՝ «Հյուլետ-Փաքարդ» ընկերությունը, որի շուրջ հայտնվում են օժանդակ բարձր տեխնոլոգիաների ձեռնարկություններ։ Բացվել են Ֆրիցի, Գլոբուսի և Թռչող բեռների լոգիստիկ կենտրոնների մասնաճյուղերը[9]։ XX դարի 80-90-ական թվականներին քաղաքը տեքստիլ արդյունաբերության կենտրոնն էր։ XXI դարի սկզբին գործարանները անարդյունավետ էին։ Ոմանք տեղափոխվեցին Չինաստան և Հորդանան, ոմանք էլ ամբողջությամբ փակվեցին։ Արդյունաբերության վերջին հենակետը՝ Պոլգատը, փակվեց 2008 թվականի հունիսին[10]։

Տրանսպորտ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քաղաքը տեղակայված է 35-րդ մայրուղու խաչմերուկում (Աշկելոն - Հեվրոն), իսկ 40-րդը՝ տանելով երկրի կենտրոն և Բեեր Շևա[11]։ 6-րդ մայրուղու կառուցումից հետո քաղաքը կցվեց երկրի մեկ այլ հիմնական զարկերակի[12]։ Քաղաքն ունի երկաթուղային և ավտոբուսային կայարան[13]։

Կլիմա և բնություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քաղաքը գտնվում է Իսրայելի աշխարհագրական կենտրոնում[14]։ Լահիշի պատմական շրջանի և Նեգևի անապատի սահմանին։ Արևելքից քաղաքը շրջապատված է փշատերև անտառներով (տնկում) և «պարդերով»` ցիտրուսային այգիներ։ Հյուսիսից և արևմուտքից` խաղողի այգիներ և դաշտեր։ Ծովափից հեռավորությունը (ավելի քան 20 կմ) քաղաքի կլիման դարձնում է չորային[11]։

Բնակչություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ըստ Իսրայելի վիճակագրության կենտրոնական բյուրոյի, բնակչությունը 2018 թվականի սկզբին կազմում էր 53 487 մարդ[15]։

Սպորտ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կիրյաթ Գաթն ունի երկու ֆուտբոլային ակումբ և պրոֆեսիոնալ բասկետբոլային ակումբ[16]։

Ակումբ Լիգա Հիմնադրվել է
Ֆուտբոլային ակումբ Մակկաբի Կիրյաթ Գաթ Լիգա Ա — футбол 1965
Բասկետբոլային ակումբ Մակկաբի Կիրյաթ Գաթ Լիգա Արցիտ Բասկետբոլ 1954 / 2004
Ս. Կ. Կիրյաթ Գաթ Լիգա Բ ֆուտբոլ 2009

Ֆուտբոլային ակումբ «Ս. Կ. Կիրյաթ»-ը հիմնադրվել է 2008 թվականի ամռանը։ 2012 թվականին այն դադարեց գոյություն ունենալ` միանալով Մասաբի Կիրյաթ Գաթի հետ, որը 2012 թվականի աշնանից ի վեր կոչվել է մեկ միասնական անունով Իրոնի Կիրյաթ Գաթ ֆուտբոլային ակումբ[17]։

Հայտնի բնիկները և բնակիչները[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Զեյվ Բոյմ՝ իսրայելական քաղաքական գործիչ։ Նա զբաղեցրել է նախարարների տարբեր պաշտոններ։
  • Միրի Ռեգեվ՝ իսրայելացի քաղաքական գործիչ և ռազմական ղեկավար։ աշխատել է որպես Իսրայելի պաշտպանական ուժերի խոսնակ։ Մշակույթի և սպորտի նախարար
  • Նինեթ Թայիբ՝ իսրայելացի երգչուհի և դերասանուհի[18]։

Քաղաքի քաղաքապետեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Դավիթ Մագեն (1976-1986)
  • Զեյվ Բոյմ (1986-1996)
  • Ալբերտ Էրեզ (1996-2003)
  • Ավիրամ Դախարի ( 2003 թվականից սկսած)

Կիրյաթ Գաթի քույր քաղաքներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Monthly Bulletin of Statistics, August 2018։ UN։ 2018-10-01։ էջեր 1–21։ ISBN 978-92-1-363083-9 
  2. Horton Harris The location of Ziklag: a review of the candidate sites, based on Biblical, topographical and archaeological evidence(անգլ.) // Palestine Exploration Quarterly : journal. — 2011. — Т. 143. — № 2. — С. 119—133. — doi:10.1179/003103211x12971861556954
  3. Harris Horton (2011-07)։ «The Location of Ziklag: A Review of the Candidate Sites, Based on Biblical, Topographical and Archaeological Evidence»։ Palestine Exploration Quarterly (անգլերեն) 143 (2): 119–133։ ISSN 0031-0328։ doi:10.1179/003103211X12971861556954 
  4. «Partnership and empowerment»։ dx.doi.org։ 2000-03-10։ Վերցված է 2020-02-14 
  5. Rosenthal, Donna The Israelis: Ordinary People in an Extraordinary Land. — New York: Free Press, 2003. — С. 124—126. — ISBN 0-684-86973-X
  6. All that remains : the Palestinian villages occupied and depopulated by Israel in 1948։ Khalidi, Walid.։ Washington, D.C.: Institute for Palestine Studies։ 1992։ ISBN 0-88728-224-5։ OCLC 25632612 
  7. «ORDNANCE SURVEY 1:50 000 MAP SERIES OF GREAT BRITAIN»։ Survey Review 23 (176): 76–77։ 1975-04։ ISSN 0039-6265։ doi:10.1179/sre.1975.23.176.76 
  8. «Rashid Khalidi replies»։ The American Historical Review։ 1992-02։ ISSN 1937-5239։ doi:10.1086/ahr/97.1.345 
  9. Dincer, Alper. (2013)։ Google Maps API Cookbook.։ Packt Publishing։ ISBN 978-1-84969-883-2։ OCLC 867317136 
  10. Encyclopaedia Judaica.։ Judaica Multimedia (Firm) (CD-ROM ed., Version 1.0 ed.)։ Shaker Heights, Ohio: Judaica Multimedia։ 1997։ ISBN 965-07-0665-8։ OCLC 38959482 
  11. 11,0 11,1 Desille Amandine, Morvan Yoann (2018-03-22)։ «Kiryat Gat en crise d’image : high-tech et mal-développement en Israël»։ EchoGéo (43)։ ISSN 1963-1197։ doi:10.4000/echogeo.15268 
  12. Максимовић Горан (2018)։ Поетика српског реализма։ Београд: Универзитет у Београду, Филолошки факултет։ էջեր 95–114։ ISBN 978-86-6153-548-2 
  13. Shahor Tal (2014-06-11)։ «Fiscal allocation to Arab local authorities in Israel, 2004–12»։ Israel Affairs 20 (3): 399–409։ ISSN 1353-7121։ doi:10.1080/13537121.2014.922809 
  14. Rosenthal, Donna, 1950- (2003)։ The Israelis : ordinary people in an extraordinary land։ New York: Free Press։ ISBN 0-684-86972-1։ OCLC 52418071 
  15. «Кротов А.В. Право на национальное самоопределение в конституционном праве Израиля»։ Право и политика 12 (12): 60–71։ 2019-12։ ISSN 2454-0706։ doi:10.7256/2454-0706.2019.12.31482 
  16. Doweck Jack (2006-08)։ «Inside Intel® Core microarchitecture»։ 2006 IEEE Hot Chips 18 Symposium (HCS) (IEEE)։ ISBN 978-1-4673-8867-2։ doi:10.1109/hotchips.2006.7477876 
  17. «Russian Supplement Issue 28 1917-01-27»։ The Times Supplements։ Վերցված է 2020-02-14 
  18. «International team wins first Ambartsumian Prize»։ Astronomy & Geophysics 51 (5): 5.05–5.05։ 2010-09-17։ ISSN 1366-8781։ doi:10.1111/j.1468-4004.2010.51504_6.x 

Հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կիրյաթ Գաթի պատմություն