Կիտրոնաթիթեռ կլեոպատրա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Կիտրոնաթիթեռ կլեոպատրա
Gonepteryx.cleopatra.mounted.jpg
Տեսակտաքսոն
Gonepteryx cleopatra Վիքիպահեստում

Կիտրոնաթիթեռ կլեոպատրա[1] (լատ.՝ Gonepteryx cleopatra), սպիտակաթիթեռների (Pieridae) ընտանիքի մեջ մտնող Gonepteryx ցեղի ցերեկային թիթեռ: Տեսակը նկարագրված է շվեդ բնախույզ Կարլ Լիննեյի կողմից 1767 թվականին, իր տեսակային անվանումը ստացել է ի պատիվ եգիպտական թագուհի Կլեոպատրայի:

Էգ, թևերի ստորին կողմ

Նկարագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Թևերի բացվածքը 50—70 մմ[2]: Արուի թևերի հիմնական ֆոնը արևային դեղին է: Արուների առջևի թևերի վերին մասում կան նարնջագույն մեծ հատվածներ: Առջևի թևերի գագաթը ձգված է սուր ատամնավոր ձևով, հետևի թևերի վրա ջղերը ևս ատամնավոր են՝ Cu1: Թևերի առջևի և արտաքին ծայրերում գտնվում են մուգ կետեր: Կենտրոնական հատվածի վերին մասում գտնվող պուտերը վառ նարնջագույն են, հետին թևերի վրա դրանք ավելի մեծ չափսերի են: Սեռային դիմորֆիզմը արտահայտվում է էգերի մոտ հիմնական ֆոնի ավելի բաց գունավորմամբ, որը հանդիսանում է սպիտակաթիթեռ, և նրանց մոտ հետին թևերի վրա նարնջագույն բծավորության բացակայությամբ:

Արեալ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս տեսակի արեալը տեղակայված է Պալեարկտիկայի հարավ-արևելքում՝ Հարավային Եվրոպայում, Աֆրիկայի հյուսիսում և Մերձավոր Արևելքում:

Եվրոպայի տարածքում արեալը՝ Ալբանիա, Բուլղարիա, Հունաստան, Իսպանիա, Իտալիա, Կորսիկա, Կրետե, Մալթա, Պորտուգալիա, Սարդինիա, Սիցիլիա, Թուրքիա՝ եվրոպական մաս, Ֆրանսիա [3]:

Ժ. Ռոբերը ռուսական Հեռավոր Արևելքի (Վլադիվոստոկ) համար Ա.Զեյցի[4] աշխատանքում մի արուի համար սխալմամբ մատնանշել է այս տեսակը[1]: Այս նմուշի համար բնութագրվել էր G. cleopatra orientalis Röber in Seitz, 1907 ենթատեսակը (այժմ՝ անընդունելի): Ինչպես գտնում են որոշ հեղինակներ, տեղի է ունեցել պիտակների շփոթմունք[5][6]: Բայց չի բացառվում, որ այս արուն իրոք սերում է Վլադիվոստոկից և հանդիսանում է մեծ կիտրոնաթիթեռ[1]: Նմանատիպ առջևի թևերի վերին մասում մեծ նարնջագույն հատվածներով ձևերը, որոնք իրոք շատ նման են կլեոպատրա կիտրոնաթիթեռի նկարին, հայտնի են Հարավային Եվրոպայում՝ Գերմանիայում, կիտրոնաթիթեռի մոտ տեսակի՝ ab. progressiva Geest[1]:

Կենսաբանություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Էգի հարսնյակ

Հանդիպում են հազվադեպ անտառներում, անտառային կածաններում: Մեկ տարվա ընթացքում զարգանում է մեկ սերնդով: Հարավային Իսպանիայում տալիս է երկու սերունդ մեկ տարվա ընթացքում: Թռիչքի ժամանակը՝ մայիսից օգոստոս: Այնուհետև երկու սեռի թիթեռներն էլ ձմեռում են, և նրանց թռիչքը շարունակվում է գարնանը:

Էգը բեղմնավորումից հետո ձվադրում է թրթուրները կերային բույսերի բողբոջների, երիտասարդ ընձյուղների և ճյուղերի վրա: Երիտասարդ թրթուրները սկզբնական շրջանում քերում են տերևները, իսկ ավելի ուշ՝ կրծում: Թրթուրների սննդային բույսը՝ Rhamnus alaternus հարսնյակը բաց կանաչ գույնի է:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Кошкин Е.С. Лимонницы (Lepidoptera, Pieridae: Gonepteryx) Дальнего Востока России: таксономия, биология и распространение. Амурский зоологический журнал I (4), 2009. С. 374-385
  2. Tristan Lafranchis, Motyle dzienne, przewodnik terenowy i klucz do rozpoznawania. MULTICO Oficyna Wydawnicza, Warszawa 2007. ​ISBN 978-83-7073-476-3
  3. O. Karsholt, J. Razowski (eds.), 1996. The Lepidoptera of Europe: a distributional checklist
  4. Seitz A. The Macrolepidoptera of the World. Vol. I: The Macrolepidoptera of the Palaearctic Fauna. T. 1: Diurnals. Stuttgart: Fritz Lehmann Verlag, 1907. 380 pp
  5. Некрутенко Ю.П. Филогения и географическое распространение рода Gonepteryx (Lepidoptera, Pieridae). Опыт историко-зоогеографического исследования. Киев: Наукова думка, 1968. 128 с.
  6. Kudrna O. A revision of the genus Gonepteryx Leach (Lep., Pieridae) // Entomologist’s Gazette, 1975. Vol. 26. P. 3-37

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Bernard d'Abrera, Butterflies of the Holarctic Region, Part I, Hill House, Victoria 1990, S.98
  • Tom Tolman/Richard Lewington, Collins Butterfly Guide, HarperCollins, London, 2008