Կիտիրա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox map.png
Կիտիրա
հուն․՝ Κύθηρα)

Երկիր Հունաստան
Ջրատարածություն Էգեյան ծով
Բնակչություն (2011) 3973 մարդ

Կիտիրա[1][2], Կիֆերի[3] (հուն․՝ Κύθηρα), կղզի Էգեյան ծովում, դասվում է հոնիական կղզիների շարքին։ Կղզին համարվում է Աֆրոդիտե աստվածուհու գլխավոր պաշտամունքային կենտրոններից մեկը։ Մակերեսը 277,746 կմ² է[4]։ Մտնում է Կիտիրա համայնքի կազմի մեջ։ 2011 թվականի մարդահամարի տվյալներով բնակչության թիվը 3973 մարդ է [5]։

Կղզին ֆրանկոկրատիայի ժամանակաշրջանում հայտնի էր Չերիգո (իտալ.՝ Cerigo) անվամբ։

Աշխարհագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գտնվում է Հունաստանի հարավում՝ Պելոպոնես թերակղզու և Կրետեի միջև, այնտեղ, որտեղ հանդիպում են Հոնիական, Էգեյան և Կրետեական ծովերը։ Կիտիրան 29 կմ երկարությամբ և 18 կմ լայնությամբ ձգված կղզի է։ Ափամերձ գծի երկարությունը 122 կմ է[6]։

Կիտիրայի հյուսիսային վերջավորությունում է գտնվում Մուդարի (Φάρος Μουδαριού) փարոսը՝ կառուցված 1857 թվականին։ Կղզու հարավում՝ Կապսալիոնում, փարոսը կառուցվել է ավելի վաղ՝ 1853 թվականին։

Ամենաբարձր կետը Մերմինգարիսն (Μερμηγκάρης) է՝ 506 կմ։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կիտիրայի մասին իրենց ստեղծագործություններում հիշատակել են Հոմերոսը, Արիստոտելը, Քսենոֆոնը և Իսիդոր Խարակսկին, iնչպես նաև Հեսիոդոսը՝ Թեոգոնիայում։ 1798 թվականին ռուս-թուրքական համատեղ նավատորմը հարձակվում է կղզու վրա։ Երկու համազարկից հետո ամրության պատերի վրա հայտնվում է սպիտակ դրոշակը, սակայն հեռադիտակից երևում է, թե ինչպես են ֆրանսիացիներրը նետվում Կապսալի միջնաբերդ, որը կառուցված էր կղզու կենտրոնում գտնվող ժայռի վրա։ Երկու օրից ռուս-թուրքական զորքերը միջնաբերդի վրա կրակ են արձակում։ Սկզբում ֆրանսիացիները ակտիվ պաշտպանվում էին, բայց կեսօրին, տեսնելով ավերածությունները և ամրոցում բռնկված հրդեհը, հանձնվում են հաղթողների գթասրտությանը։

1902 թվականին հարևան Անտիկիտերա կղզում՝ հին նավաբեկության տեղում, հույն հնագետ Վալերիոս Ստաիսը հայտնաբերել է այսպես կոչված Անտիկիտերայի մեխանիզմը՝ թվագրված մ․թ․ա․ 100-150 թվականներով։ Այդ մեխանիզմը գիտական շրջաններում բնութագրվում է որպես առաջին համակարգչի նմանօրինակը աշխարհում։

Վալերիոս Ստաիսը (1857—1923) եղել է կղզու բնիկներից և 1887 թվականից մինչև մահը ղեկավարել է Աթենքի հնագիտական թանգարանը։

Կիտիրայի պատվին է կոչվել 1905 թվականին բացահայտված աստերոիդ 570-ը։


Անդրադարձ մշակույթում և արվեստում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]