Կենտրոնական և Արևելյան Եվրոպա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Եվրոպական տարածաշրջանային խմբավորումն՝ ըստ ԿՀՎ-ի փաստերի համաշխարհային գիրքի:      Կենտրոնական Եվրոպա      Արևելյան Եվրոպա      Հարավարևելյան Եվրոպա
Մինչև 1989 թվականը «Սոցիալիստական ճամբարը» (նարնջագույն) անցնում էր ներկայիս սահմանների վրա։
Քարտեզ, որտեղ նշված են այն տարածքները, որոնք պետք է մտնեին Միջագետք: Բաց կանաչը ցույց է տալիս ուկրաինական և բելառուսական տարածքները, որոնք անցել են Խորհրդային Միության վերահսկողության տակ 1921 թվականի հետո:

Կենտրոնական և Արևելյան Եվրոպա (ԿԱԵ) (անգլ.՝ Central and Eastern Europe, CEE), Արևելյան Եվրոպայի նախկին սոցիալիստական պետությունները, որոնք չեն մտնում ԱՊՀ-ի կազմի մեջ։

Գրականության մեջ հանդիպում է նաև Արևելա-Կենտրոնական Եվրոպա անվանումը (ԱԿԵ):

ԿԱԵ կազմ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

ԿԱԵ տերմինը ներառում է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո նախկին Խորհրդային Միության հետ սահմանից դեպի արևմուտք ընկած Սոցիալիստական ճամբարի (Վարշավայի պայմանագրի) երկրները՝ նախկին Հարավսլավիայի անկախ պետությունները (որոնք Արևելյան դաշինքի մաս չէին համարվում), և Բալթյան երեք պետությունները՝ Էստոնիան, Լատվիան, Լիտվան (որոնք ԽՍՀՄ այլ 12 նախկին հանրապետությունների հետ նախընտրեցին չանդամակցել ԱՊՀ-ին)[1][2][3][4]:

Կենտրոնական և Արևելյան Եվրոպայի երկրները դասակարգվում են ըստ Եվրամիությանը (ԵՄ) միանալու իրենց կարգավիճակի. 2004 թվականի մայիսի 1-ին ԵՄ-ին միացան Էստոնիան, Լատվիան, Լիտվան, Չեխիայի Հանրապետությունը, Սլովակիան, Լեհաստանը, Հունգարիան և Սլովենիան, 2007 թվականի հունվարի 1-ին՝ Ռումինիան և Բուլղարիան, իսկ 2013 թվականի հուլիսի 1-ին՝ Խորվաթիան: Համաշխարհային բանկի 2008 թվականի վերլուծության համաձայն, զարգացած շուկայական տնտեսություններին անցումն ավարտվել է բոլոր 10 երկրների համար, որոնք ԵՄ-ին անդամակցել են 2004 և 2007 թվականներին[5]:

ԿԱԵ երկրներին են պատկանում նախկին սոցիալիստական պետությունները, որոնք գտնվում են Ռուսաստանի, Բելառուսի, Ուկրաինայի, Մոլդովայի արևմուտքում, Ֆինլանդիայի և Բալթիկ ծովի հարավում, Հունաստանի հյուսիսում, Ավստրիայի, Իտալիայի և Գերմանիայի արևելքում:

ԽՍՀՄ նախկին միության հանրապետությունները՝ Լատվիան, Լիտվան և Էստոնիան, ժամանակակից հետազոտողներն ընդգրկում են ԿԱԵ-ի երկրների ցանկում՝ Եվրոպական միություն մտնելու պատճառով։

Մյուս նախկին սոցիալիստական երկրները, որոնք մտնում են Խորհրդային Միության մեջ և գտնվում են Եվրոպայի տարածքում՝ Բելառուսը, Ուկրաինան, Մոլդովան, Ռուսաստանը, մեծամասամբ[2][3] չեն մտնում Կենտրոնական և Արևելյան Եվրոպայի երկրների մեջ[4] [8]։ Տվյալ պետությունները (բացառությամբ չճանաչված Մոլդովայի Հանրապետության) մտնում են Անկախ Պետությունների Համագործակցության մեջ։

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Орлик И. И. Центрально-Восточная Европа: от СЭВ до Евросоюза // Новая и новейшая история. — 2009. — № 2.
  2. 2,0 2,1 ЦЕНТРАЛЬНО-ВОСТОЧНАЯ ЕВРОПА ВО ВТОРОЙ ПОЛОВИНЕ ХХ ВЕКА. Монографическое исследование в трех томах / Редакционная коллегия трехтомника: академик А.Д.НЕКИПЕЛОВ (главный редактор), д.э.н. С.П.ГЛИНКИНА, д.э.н. Р.С.ГРИНБЕРГ, д.э.н. Р.Н.ЕВСТИГНЕЕВ, д.и.н. И.И.ОРЛИК, к.э.н. Э.Я.ШЕЙНИН, д.и.н. Б.А.ШМЕЛЕВ. — Издание осуществлено Институт экономики РАН при финансовой поддержке Российского гуманитарного научного фонда (РГНФ) проект N 00-02-16005. — М.: Наука, 2000—2002. — Т. 1—3.
  3. 3,0 3,1 Бунич А.։ «Центральная и Восточная Европа»։ Энциклопедия։ Վերցված է 2012-02-10 
  4. 4,0 4,1 «Политико-географические образы Центральной и Восточной Европы»։ Վերցված է 2012-02-10 
  5. Unleashing Prosperity: Productivity Growth in Eastern Europe and the Former Soviet Union, World Bank, Washington (2008), p. 42
  6. 6,00 6,01 6,02 6,03 6,04 6,05 6,06 6,07 6,08 6,09 6,10 6,11 6,12 «CEE countries»։ օգոստոսի 9, 2011 
  7. 7,00 7,01 7,02 7,03 7,04 7,05 7,06 7,07 7,08 7,09 7,10 7,11 7,12 «OECD Glossary of Statistical Terms - Central and Eastern European Countries (CEECs) Definition»։ stats.oecd.org։ Վերցված է 2020-05-05 
  8. Кудров В.М. Центральная и Восточная Европа: десять лет перемен // ОБЩЕСТВЕННЫЕ НАУКИ И СОВРЕМЕННОСТЬ. — 2001. — № 1.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]