Կարնիտին

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Կարնիտին
Carnitine structure.png
Քիմիական բանաձևC₇H₁₅NO₃
Մոլային զանգված161,105193 զանգվածի ատոմական միավոր[1] գ/մոլ
Քիմիական հատկություններ
Դասակարգում
CAS համար406-76-8
PubChem288
EINECS համար206-976-6
SMILESC[N+](C)(C)CC(CC(=O)[O-])O
ЕС206-976-6
ChEBI282
Եթե հատուկ նշված չէ, ապա բոլոր արժեքները բերված են ստանդարտ պայմանների համար (25 °C, 100 կՊա)
Blue pill container spilled icon.svg
Կարնիտին
L-Carnitin.svg
Carnitine.svg
Նույնացուցիչներ
CAS համար541-15-1
PubChem CID10917
CompTox Dashboard (EPA)
ECHA InfoCard100.006.343 Խմբագրել Վիքիդատայում
Քիմիական և ֆիզիկական տվյալներ
Քիմիական բանաձևC7H15NO3
Մոլային զանգված[[Վիքիպեդիա:Վստահելի աղբյուրներ|[Error in {{val}}: first argument is not a valid number or requires too much precision to display.]]] g·mol−1

Կարնիտին, բյուրեղային միացություն է՝ հիմնային հատկություններով։ Լավ լուծվում է ջրում և սպիրտում, մոլեկուլային զանգվածը 161, 21 է, հալման ջերմաստիճանը՝ 195-197 °C (քայքայվելով)։ Օրգանիզմում սինթեզվում է լիզին և մեթիոնին ամինաթթուներից[2]: Հիմնականում պարունակվում է կենդանիների մկաններում որտեղից Վ. Ս. Գուլևիչը առաջին անգամ (1905 թվական) անջատել է, ինչպես նաև բակտերիաներում ու բույսերում։ Առաջին անգամ հայտնաբերվել է Tenebrio molitor միջատի աճի գործոնում և անվանվել BT, չնայած այն վիտամին չէ։ Օրգանիզմում մասնակցում է ճարպային փոխանակմանը[3]։ Կարնիտինը գոյություն ունի երկու ստերեոիզոմերների տեսքով, կենսաբանական ակտիվ ձևը L-կարնիտինն է, D-կարնիտինը կենսաբանորեն պասիվ է[4][5]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 DL-Carnitine
  2. Steiber A, Kerner J, Hoppel C (2004)։ «Carnitine: a nutritional, biosynthetic, and functional perspective»։ Mol. Aspects Med. 25 (5–6): 455–73։ PMID 15363636։ doi:10.1016/j.mam.2004.06.006 
  3. Bremer, J. Carnitine - metabolism and functions. Physiol. Rev., 1983, 63, 1420-1480.
  4. Mehta Sweety (2013-10-06)։ «Activation and transportation of fatty acids to the mitochondria via the carnitine shuttle»։ Pharmaxchange.info։ Վերցված է 2014-02-01 
  5. A. J. Liedtke, S. H. Nellis, L. F. Whitesell and C. Q. Mahar (նոյեմբերի 1, 1982)։ «Metabolic and mechanical effects using L- and D-carnitine in working swine hearts»։ Heart and Circulatory Physiology 243 (5): H691–H697։ PMID 7137362 
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 339 CC-BY-SA-icon-80x15.png