Կարմիր (գոյն, արեւմտահայերէն)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Կարմիր
#FF0000
Լոնտոնին մէջ գործող հանրակառքերու եւ հեռախօսի խցիկներու գոյներն աւանդաբար կարմիր են
Հայաստանին մէջ ապրող եազիտներու դրօշը

Կարմիր[1], լոյսի երեք հիմնական (կարմիր, կանաչ, կապոյտ անգլերէն՝ RGB ) գոյներէն մին: Կը գտնուի տէսանելի լոյսի ալիքներու երկարութեան 625÷760 նանոմեթր տիրոյթին մէջ: Աւելի երկար ալիքները կը կոչուին ինֆրակարմիր, որոնք անտեսանելի են մարդու աչքին, այլ կը յայտնաբերուին ջերմազգաց մասնաւոր գործիքներու օգնութեամբ։

Կարմիր Գոյնի Նշանակութիւնները[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Վտանգ, զգուշացում եւ մերժում կը նշանակէ։
  • Կարմիր նշանը երթեւեկի կանոններուն մէջ կը նշանակէ առաջ երթալու արգելք։
  • Կարմիր գոյնը կառավարական եւ զինուորական կանոններուն մէջ կը նշանակէ հրամանի կարեւորութիւնը եւ ուժգնութիւնը:

Մշակոյթի Մէջ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Երթեւեկի կանոններու արգելող նշանները կարմիր գոյնի են
  • Աւարայրի Ճակատամարտի հերոս Վարդան Մամիկօնեանը ստացած է «Կարմիր Վարդան» անունը
  • «Կարմիր Գիրքը» կը պատմէ չքանալ սպառնացող կենդանիներու եւ բոյսերու մասին:
  • Օրացոյցին մէջ կարմիր գոյնով կը նշուին տօնական եւ գործէ ազատ օրերը:
  • Ուիքիբետիայի մէջ կարմիրով կը նշուին տակաւին չգրուած յօդուածները
  • «Կարմիր Խաչը» կամաւոր ընկերութիւններ են, որոնք պատերազմի ժամանակ կը կազմակերպեն օգնութիւն ռազմագերիներուն, վիրաւոր եւ հիւանդ ռազմիկներուն, խաղաղութեան ատեն ալ՝ բնական աղէտներէն տուժածներուն եւ տարփոխիկ հիւանդութիւններ ունեցողներուն։
  • Կարմիրը հրշէջներու գոյնն է՝ կարմիր են հրշէջ կառքերը:
  • Կարմիրով կը նշուին տաք ջուրի ծորակները
  • Կարմրուկը երեխաներու տարփոխիկ հիւանդութիւն մըն է
  • Երեւանին մէջ կարմիրով գծանշված են վճարովի կայանատեղիներու եզրագիծերը
  • Զգուշացման համար կարմիր են պայթիւնավտանգ կազերու՝ մեթանի եւ փրոբանի անօթները
  • Կարմիր է Հռովմի կաթողիկէ եկեղեցւոյ քարտինալներու հանդերձանքը: Վերջինիս նմանութեամբ ծագած է քարտինալ թռչունի տեսակին անունը
  • «Կարմիր մոլորակ» անունը կը տրուի Հրատին՝ գոյնին պատճառաւ
  • «Կարմիր բանակը» ռուս յեղափոխական բանակին անունն է, որ պաշտօնական կը մնայ մինչեւ 1946։

Որդան Կարմիր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Որդան կարմիր
#960018

Որդան կարմիրը (անգլերէն՝ Carmine) Միջին Դարու Հայաստանի մէջ տարածում գտած յայտնի ներկանիւթ մըն է, որ կը պատրաստեին Porphyrophora hamelii միջատներէ եւ կ'օգտագործեին գորգեր եւ գործուածքներ, կերպասներ ներկելու, նաեւ՝ ձեռագիր մագաղաթներ պատկերազարդելու համար:

Կարմիրին Երանգները[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Գարմին (նոյն՝ Որդան կարմիրն է)
  • Վարդագոյն
  • Բոսոր

Խօսքին Մէջ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • կաս-կարմիր կըսուի դարբինի քուրային մէջ շիկացրած եւ կարմրացրած երկաթի կտորին
    • Ասոյթներ՝
      • Դեղձերն իրար նայելով կը կարմրին
      • Տանձին կըսեն հասաւ, խնձորին՝ կարմրեցաւ
      • Կարմիր կովը կաշին չի փոխեր

Անուններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Նէրքին Կարմիրաղբիւր՝ գիւղ մըն է Տավուշի մարզին մէջ, Երեւանէն 192 ք.մ. հեռու
  • Կարմիր Աղէկ՝ գիւղ մը Լոռիի մարզին մէջ, Ձորագետի ձախ ափին
  • Կարմիր ծով (արաբերէն՝ البحر الأحمر Պահր էլ Ահմար եբրայերէն՝ ים סוף Եամ Սուֆ ֆրանսերէն՝ Mer Rouge Մէր Ռուժ)` Հնդկական ովկիանոսի ներքին ծով մը, որ կը գտնուի Արաբական թերակղզիի եւ Ափրիկէ մայրցամաքին միջեւ:
  • Կարմրաւորը եկեղեցի մըն է Աշտարակ քաղաքին մէջ
  • Հայկական մականուն՝ Կարմիր-Մօրուքեան

Բնութեան Մէջ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կարմիրը բնութեան մէջ տարածուած գոյներէն է՝ հասուն պտուղներու եւ հատապտուղներու, նաեւ՝ ծաղիկներու, որ իրենց գոյնին շնորհիւ կը գրաւեն փոշեցան մեղուներուն ուշադրութիւնը: Սունկերը կարմիր գոյնով կ'ազդարարեն, որ իրենք թունաւոր են:

Երկիրներու Դրօշակներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կարմիրը կարգ մը երկիրներու դրօշակներու հիմնական գոյնն է՝

Յեղափոխութեան Գոյն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կարմիրը կը համարուի ընկերվարական յեղափոխութիւններու, շարժումներու եւ կուսակցութիւններու գոյն: Ընկերվարութիւն դաւանող երկիրներու դրօշակները կարմիր գոյնի են՝

Ծանօթագրութիւններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. «Կարմիր» բառին ստուգաբանութիւնը տե՛ս հոս` [1]