Կարլ Ավգուստ Զենֆ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Կարլ Ավգուստ Զենֆ
գերմ.՝ Karl August Senff
Karl August Senff 1808.jpg
Ծնվել էմարտի 24, 1770(1770-03-24)
ԾննդավայրԿրայպաու, Լոյնա, Գերմանիա
Վախճանվել էհունվարի 14, 1838(1838-01-14) (67 տարեկանում)
Մահվան վայրՏարտու, Լիֆլանդական գուբերնիա, Ռուսական կայսրություն
ՔաղաքացիությունFlag of Estonia.svg Էստոնիայի Հանրապետություն
ԿրթությունԼայպցիգի գեղարվեստի ակադեմիա
Դրեզդենի գեղարվեստի ակադեմիա
Մասնագիտություննկարիչ, համալսարանի պրոֆեսոր և փորագրիչ
Ժանրդիմապատկեր
ստորագրություն
Carl August Senff Signature.svg
Karl August Senff Վիքիպահեստում
Տեսարան Նառվա քաղաքից (1812)

Կարլ Ավգուստ Զենֆ (գերմ.՝ Karl August Senff, 24 մարտի, 1770, Կրայպաու - 14 հունվարի, 1838, Դորպատ), նկարիչ, գծանկարիչ և փորագրիչ։ Դորպատի համալսարանի գեղանկարչության պրոֆեսոր[1]: Եղել է էստոնացի բազմաթիվ հայտնի նկարիչների ուսուցիչը։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կարլ Ավգուստ Զենֆը ծնվել է 1770 թվականի մարտի 24-ին գերմանական Մերզեբուրգ քաղաքից ոչ հեռու գտնվող Կրայպաու գյուղում, բողոքական աստվածաբան Կարլ Ֆրիդրիխ Զենֆի ընտանիքում (1739-1814)։ Նախապես Կարլ Ավգուստ Զենֆը ծրագրել էր սովորել բժշկություն[2], սակայն ընդունվել է Լայպցիգի գեղարվեստի ակադեմիա, որտեղ 1788 թվականից մինչև 1793 թվականը նկարչություն է սովորել Ադամ Ֆրիդրիխ Էզերի մոտ։ 1795 թվականին Կարլ Ավգուստ Զենֆը մեկնել է Դրեզդեն, որտեղ սովորել է Գեղարվեստի ակադեմիայի պրոֆեսոր Քրիստիան Լեբերեխտ Ֆոգելի մոտ։ Մինչև 1802 թվականը Կարլ Ավգուստ Զենֆը մասնավոր դասեր է առել և եղել է ազատ նկարիչ։

1803 թվականին Կարլ Ավգուստ Զենֆն իր աներորդու՝ աստղագիտության պրոֆեսոր Վիկտոր Կնորեի[1] երաշխավորությամբ հրավիրվում է Դորպատ (Տարտու)՝ նկարչություն ու պղնձի վրա փորագրություն դասավանդելու նորաբաց համալսարանում[3]: 1818 թվականին Կարլ Ավգուստ Զենֆն ստանում է Դորպատի համալսարանի արտահաստիքային պրոֆեսորի կոչում՝ չնայած այն բանին, որ ռուսական մյուս համալսարաններում գեղանկարչության ամբիոն չկար։ Համալսարանում Կարլ Ավգուստ Զենֆը բացել է հատուկ սենյակ, որտեղ պահվել է «գծագրության դպրոցի հավաքածուն»[1]:

Կարլ Ավգուստ Զենֆը մահացել է 1838 թվականի հունվարի 14-ին Դորպատում։

Նկարիչ Ադոլֆ Զենֆը եղել է Կարլ Ավգուստ Զենֆի եղբայրը։

Արվեստ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պրոֆեսոր Գուստավ Ֆոն Էվերսի դիմանկարը (1838)

Կարլ Ավգուստ Զենֆը ստեղծագործել է հիմնականում փորագրության, գունամատիտներով գեղանկարչության ու գծանկարչության բնագավառում։ Կլասիցիզմի ներկայացուցիչ է։ Որպես փորագրանկարիչ՝ Կարլ Ավգուստ Զենֆն առավել հայտնի է Վիտգեյնշտեյնի ու ֆելդմարշալ Բարկլայ դե Տոլիի դիմանկարներով։ Կարլ Ավգուստ Զենֆի փորագրանկարները մեծ մասամբ Մերձբալթիկայի հայտնի անձանց դիմանկարներ են[1]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Зенфф, Карл-Август // Русский биографический словарь : в 25 томах. - СПб.-М., 1896-1918.
  2. Karl August Senff.
  3. Sirje Helme, Jaak Kangilaski: Lühike Eesti kunsti ajalugu.

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Биографический словарь профессоров Юрьевского университета, т. I, стр. 461—468.
  • «Рус. Старина», т. XXXVII, стр. 192.
  • Ровинский, «Словарь граверов», стр. 349.
  • Петухов, «Имп. Юрьевский университет за 100 лет его существования (1802—1902)», стр. 161, 233, 304.
  • Inge Kukk: Die Anfangsjahre der Zeichenschule der Universität Dorpat unter der Leitung von Karl August Senff. In: 13. und 14. Homburger Gespräche (1992/1993). Heft 14, S. 279—288. (= Veröffentlichungen der M.C.A. Böckler-Mare Balticum-Stiftung)
  • Wilhelm Neumann: Karl August Senff : ein baltischer Kupferstecher. Reval : Franz Kluge, 1895. E-Text
  • Thieme-Becker: Allgemeines Lexikon der bildenden Künstler, Band 30, Leipzig 1936, S. 497.