Կարապենի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Կարապենի
Myrtaceae SãoPaulo03.jpg
Գիտական դասակարգում
Թագավորություն Բույսեր
Բաժին Ծածկասերմեր
Դաս Երկշաքիլավորներ
Կարգ Sapindáles
Ընտանիք Meliaceae
Ցեղ Carapa
Տեսակ Կարապենի
Լատիներեն անվանում
Carapa



Կարապենի ՝ դա մահոգոնիա, Meliaceae, ընտանիքի ծաղկուն բույսերի ցեղատեսակ է: Սրանք 30 մետր բարձրությամբ ծառեր են, տարածված արևադարձային Հարավային Ամերիկայում, Կենտրոնական Ամերիկայում, և Աֆրիկայում:

Կարապենին անգլերենում ունի երկու ընթանրացված անվանումներ՝ andiroba և crabwood, համապատասխանաբար:

Carapa guianensis տարածվածությունը

Բազմազանությունը և տարածվածությունը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս ցեղի տեսակները ցանկում դեռ քննարկման փուլում են: Ընդհանրապես ճանաչված տեսակներ են՝

Կարապենի 

Carapa guianensis (andiroba, crabwood)՝ Ամազոնիա, Կենտրոնական Ամերիկա, Կարիբյան ավազան



Carapa megistocarpa (tangare)՝ Էկվադոր



Carapa procera (Աֆրիկյան կարապենի, kowi, okoto)՝ Արևմտյան Աֆրիկա, Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետություն:



Առաջարկվող այլ տեսակներ.

Կարապենի 

Carapa akuri[1]



Carapa alticola[2]



Carapa longipetala[2]



Carapa nicaraguensis



Carapa vasquezii[3]



Կարապենի
Myrtaceae SãoPaulo06.jpg

Բնափայտը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կարապենու փայտից պատրաստում են կահույք, տախտակներ և կայմեր: Կարապենի procera D.C և Կարապենի Trichila Procera շատ հայտնի են իրենց գեղեցկության շնորհիվ: Արևելյան Հնդկաստանի Moluccensis Lamk. (Xylocarpus obovatum Juss) կարապենու կեղևը շատ դառն է:

Կարապին[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կարապին կամ Touloucounine (Eugène Caventou) ՝ դա շատ կայուն բյուրեղացվածության չենթարկվող ռեզինոիդային էլեմենտ է, որը ստացվում է Ֆրանսիական Գվիանայի կարապենուց: Կարապինը չի լուծվում ջրում, բևեկնախեժում (սկիպիդար), լուծվում է ալկոհոլում և քլորոֆորում, չեզոք է գունավոր ռեակտիվների նկատմամբ:

Օգտագործումը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այդ ծառի փայտանյութը շատ կարևոր է, իսկ ձեթը ստացվում է սերմերից: Andiroba անունը ծագում է Նեենգատու նհանդի (Nheengatu nhandi rob) լեզվից , որը նշանակում է «դառը յուղ»:

Carapa guianensis- ից ստացվում է neem oil-ին նմանվող յուղ:

Neem ձեթը ստացվում է Նիմ կամ Նիիմ կամ էլ Ազադիրախթա հնդկական ծառատեսակից (լատ.՝ Azadirachta indica): Ձեթը, որը պարունակվում է կարապենու միջուկում՝ բաց դեղնավուն է և չափազանց դառն է: 25 °C-ից ցածր ջերմաստիճանում այն պնդանում է, նմանվելով վացելինի կամ նավթային ժելեի: Յուղը պարունակում է օլեին, պալմիթին և գլիցերին:

Կարապենու յուղը Ամազոնիայում ամենատարածված վաճառվող բժշկական յուղերից մեկն է:

Այն նաև օգտագործվում է մոծակների դեմ.պատրաստելով / ձևավորելով գնդիկներ, որոնք այրում են կամ պարզապես խառնելով աննատտոի հետ (Bixa orellana), ստանում են մածուկանման զանգված, որը և քսում են մաշկին[4]։

Աննատտո – դա նարնջագույն-կարմիր համեմունք է և սննդի ներկանյութ, որը ստանում են Ախիոտե ծառից (Bixa orellana): Կարապենու յուղը ստանում են բաց շագանակագույն սերմերից, որոնք հավաքվում են լողափերից կամ գետերից, որտեղ նրանք լողում են ծառից վայր ընկնելուց հետո:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Forget P. M. (2009)։ «A new species of Carapa (Meliaceae) from Central Guyana» (PDF)։ Brittonia 61 (4): 366–74։ doi:10.1007/s12228-009-9090-z 
  2. 2,0 2,1 Kenfack D., Peréz A. J. (2011)։ «Two new species of Carapa (Meliaceae) from western Ecuador»։ Systematic Botany 36 (1): 124–28։ doi:10.1600/036364411X553207 
  3. Kenfack D (2011)։ «Carapa vasquezii (Meliaceae), a new species from western Amazonia» (PDF)։ Brittonia 63 (1): 7–10։ doi:10.1007/s12228-010-9163-z (չաշխատող հղում)
  4. «Comparative study of the topical effectiveness of the Andiroba oil (Carapa guianensis) and DEET 50% as repellent for Aedes sp»։ Rev Inst Med Trop Sao Paulo 46 (5): 253–6։ 2004։ PMID 15517027։ doi:10.1590/s0036-46652004000500004 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]