Կատրին Սոֆյա Կեյն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Կատրին Սոֆյա Կեյն
Ծնվել էմարտի 18, 1811(1811-03-18)
Լիմերիկ
Մահացել էփետրվարի 25, 1886(1886-02-25) (74 տարեկանում)
Դուբլին, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն
ՔաղաքացիությունFlag of the United Kingdom.svg Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն
Մասնագիտությունբուսաբան և ճանապարհորդ հետազոտող
Ամուսին(ներ)Ռոբերտ Ջոն Կեյն
Երեխա(ներ)Ռոբերտ Ռումնի Կեյն և Հենրի Կոեյ Կեյն
Հեղինակի անվան հապավումը (բուսաբանություն)Kane

Կատրին Սոֆյա Կեյն (անգլ.՝ Katherine Sophia Kane, ծննդյան անունը՝ Բեյլի, մարտի 18, 1811(1811-03-18), Լիմերիկ - փետրվարի 25, 1886(1886-02-25), Դուբլին, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն), իռլանդացի բուսաբան, որը հայտնի է իր իռլանդական ծաղկող բույսերի մասին «Իռլանդական ֆլորան» (1833) գրքով[1]:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կատրին Սոֆյա Բեյլին ծնվել է 1811 թվականի մարտի 11-ին՝ Հենրիի և Բրիջիթ Բեյլիի (ծննդյան անունը՝ Օ'Քելլի) ընտանիքում: Եղել է նրանց միակ երեխան[1]: Նրա հայրը Անգլիայի Բերքշիրից էր և Լիմերիկ էր տեղափոխվել աշխատանքի համար՝ որպես խմիչք արտադրող[2]: Հորեղբայրը՝ Ֆրենսիս Բեյլին, եղել է թագավորական միության փոխնախագահ և աստղագետ[1]: Կատրինը ծնողներին կորցրել է փոքր տարիքում և մեծացել է քեռու՝ Մատիաս Օ'Քելլիի մոտ Կիլինում, Դուբլին[1]:

1838 թվականին Կատրինն ամուսնացել է քիմիկոս Ռոբերտ Կեյնի հետ[3]: Նա Ռոբերտ Կեյնին հանդիպել է այն բանից հետո, երբ նրա «Իռլանդական ֆլորան» գիրքը սխալմամբ ուղարկվել է Ռոբերտ Կեյնին[4]: Երբ ամուսինն ընտրվեց նոր կազմավորված Կորկ համալսարանական քոլեջի նախագահ, Լեդի Կեյնը հրաժարվեց տեղափոխվել այնտեղ՝ նախընտրելով մնալ Դուբլինում և հոգ տանել իր էկզոտիկ բույսերի հավաքածուի համար[4]:

Կեյնների ընտանիքի զավակներից ողջ են մնացել յոթ երեխաներ, այդ թվում` Ռոբերտ Ռոմնի Կեյնը և Հենրի Կոեյ Կեյնը: Կատրին Սոֆյա Կեյնը մահացել է 1886 թվականի փետրվարի 25-ին Դուբլինում[1]:

Բուսաբանական աշխատանք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1833 թվականի անանուն հրատարակությամբ Լինեևյան բուսաբանական աշխատանքը՝ վերնագրված «Իռլանդական ֆլորան», վերագրվում է նրան[5][6]: Առաջին հրապարակման ժամանակ Կեյնը 22 տարեկան էր, չնայած ոչ մեծ աշխատանքին, այն առաջիններից էր և արժեվորվեց իր ճշգրտությամբ[3]: Գիրքը դարձավ հանձնարարվող բուսաբանության տեքստ Դրուբլինի Թրինիթի քոլեջում, քանի որ այն պարունակում էր առաջին գրառումները բազմաթիվ բույսերի մասին[2]: Գրքի կազմման աշխատանքներում նրան օգնել է Իռլանդիայի բուսաբանական այգիներից Ջոն Ուայթը[1], իսկ դոկտոր Վալտեր Վեյդերը խրախուսել է նրան այդ աշխատանքում[7]: 1836 թվականին այն ժամանակ 25-ամյա Կատրինը դարձավ առաջին կինը, որն ընտրվեց Էդինբուրգի բուսաբանական ընկերության անդամ, և նրա հերբարիումը տեղակայված է Կորկի համալսարանական քոլեջում[5]: Նա հետաքրքրված էր ծառերի մշակման գործով և այդ թեմային անդրադարձել է «Իռլանդացի ֆերմերների և այգեպանների ամսագրում»[1]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 Byrne Patricia M. (2009)։ «Kane, Katherine Sophia»։ in McGuire James, Quinn James։ Dictionary of Irish Biography։ Cambridge: Cambridge University Press 
  2. 2,0 2,1 Cullen Clara (2009)։ «Laurels for fair as well as manly brows»։ in Mulvihill Mary։ Labcoats and Lace։ Dublin: WITS։ էջեր 9–21 
  3. 3,0 3,1 Praeger Robert Lloyd (1949)։ Some Irish Naturalists: A Biographical Note-Book։ Dundalk: Dundalgan Press։ Վերցված է 4 May 2015 
  4. 4,0 4,1 Synnott Donal (1997)։ «Botany in Ireland»։ in Wilson Foster John, Chesney Helena C. G.։ Nature in Ireland: A Scientific and Cultural History։ Dublin: The Lilliput Press։ էջ 169։ ISBN 9780773518179 
  5. 5,0 5,1 Desmond Ray (1994)։ Dictionary Of British And Irish Botantists And Horticulturalists։ London: Taylor & Francis Ltd։ էջ 393։ ISBN 9780850668438 
  6. Keenan Desmond (2014)։ Eighteenth Century Ireland 1703–1800 Society and History։ Xlibris Corporation։ ISBN 9781499080827 
  7. Keenan Desmond (2000)։ Pre-Famine Ireland: Social Structure։ United States: Xlibris Corporation։ էջ 421։ ISBN 9781465318664