Կատյուշա (երգ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
«Կատյուշա (երգ)»
Լիդա Ռուսլանովա, Իվան Ռեբրով, Ռիկա Զարաի և Ալեքսանդրով անսամբլի երգը
Ժանրժողովրդական երաժշտություն
Լեզուռուսերեն
ՀեղինակՄիխայիլ Իսակովսկի
ԿոմպոզիտորՄատվեյ Բլանտեր

«Կատյուշա» (ռուս.՝ Катю́ша) խորհրդային հայտնի երգ: Երաժշտության հեեղինակ՝ Մատվեյ Բլանտեր, խոսքերի հեղինակ՝ Միխայիլ Իսակովսկի: Երգն առաջին անգամ կատարել են Վերա Կրասովիցկայան, Գեորգի Վինոգրադովը և Վսեվոլոդ Տյուտյուննիկը՝ 1938 թվականի նոյեմբերի 28-ին՝ Կնուշևիցկու ղեկավարած նվագախմբի հետ[1]: Վալենտին Բատիշևի կատարմամբ երգի առաջին ձայնագրությունը կատարվել է 1939 թվականին[2][3][4]: Ավելի ուշ երգը կատարել են Լիդիա Ռուսլանովան, Գեորգի Վինոգրադովը, Էդուարդ Հիլը, Աննա Գերմանը, Դմիտրի Խվորոստովսկին և այլ երգիչներ:

2015 թվականին «Ռուսսկի ռեպարտյոր» ամսագրի կողմից անցկացված սոցիոլոգիական հարցումների արդյունքներով «Կատյուշայի» տեքստը զբաղեցրել է 13-րդ տեղը ռուսական հայտնի բանաստեղծական տողերի թոփ տասնյակում[5]:

Ուգրանսկի շրջանի Վսխոդի գյուղի (Գլոտովկա գյուղից ոչ հեռու՝ Միխայիլ Իսակովսկու հայրենիքում) մշակույթի տանն է գտնվում է «Կատյուշա» երգի թանգարանը[6]:

Կարծիք կա, որ հենց այս երգի շնորհիվ է, որ Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ խորհրդային զինվորները «Կատյուշա», Համազարկային կրակի ռեակտիվ համակարգին տվել են «Կատյուշա» անվանումը[7]:

Երգի սյուժե և բառեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Երգը նվիրված է իր սիրած տղայից՝ «հեռվում գտնվող սահմանապահ զինվորից» բաժանված աղջկա հույզերին:

«Կատյուշա» երգի առաջին քառյակը [8]:

Aquote1.png

 Ծաղկել են խնձորենիներն ու տանձենիները,
Գետի վրայով սահում են ամպերը:
Կատյուշան դուրս է եկել գետափ,
Դեպի բարձր, զառիվեր ափ:

Aquote2.png
Aquote1.png

 ռուս.՝ Расцветали яблони и груши,
 Поплыли туманы над рекой.
 Выходила на берег Катюша,
 На высокий берег, на крутой.

Aquote2.png


Վարիացիա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծաղկաթափվել են խնձորենիներն ու տանձենիները,
Գետի վրայով սահել են ամպերը:
Կատյուշան հեռացել է ափից,
Երգն իր հետ տարել է տուն:
  • 1943—1945 թվականներին հայտնի էր հետևյալ քառյակը.
Թող գերմանացին հիշի ռուսական «կատյուշային»,
Թող լսի՝ ինչպես է նա երգում.
Թշնամիներից հանում է հոգին,
Իսկ յուրայիններին հզորություն է տալիս:
Թռչում են գլուխներ և մարմիններ
Դողը հալածում է գետից այն կողմ գտնվող գերմանացուն
Դա մեր ռուսական Կատյուշան է
Գերմանացիների համար մահերգ է երգում:
  • Գոյություն ունի այս երգի ժողովրդական բանահյուսության մի ամբողջ շարք[10]:

Կիրառումը մշակույթում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Որպես ռուսական ժողովրդական երգ՝ «Կատյուշան» կատարվել է «Եղնիկների որսորդը» ֆիլմում՝ հարսանիքի ընթացքում[11][12]
  • Երգի երաժշտության մի մասը օգտագործվել է Կապույտ դիվիզիայի «Primavera» քայլերգում:
  • Երգի մեղեդին հնչում է Էդի Խանտինգտոնի երգի սկզբում և վերջում «USSR»[13]:
  • Երգի մեղեդին հնչում է «A Little Moment Of Desperation» շվեյցարական խմբի «Lunatica» կրկներգում:
  • Գերմանական «Tanzwut» խումբը ռուսերենով կատարել է երգը՝ Մոսկվայում և Սանկտ Պետերբուրգում կայացած համերգի ժամանակ՝ 2012 թվականին:
  • Երգը կատարել է իտալական «Talco» պանկ խումբը:
  • «Կատյուշան» ռուսերենով երգվում է «Աղջիկները և տանկերը» անիմացիոն ֆիլմի ութերորդ դրվագում, որը ցուցադրվել է 2012 թվականի

դեկտեմբերի 3-ին:

  • «Կատյուշան» ռուսերենով հնչում է «Ջովանիի կղզի» անիմացիոն ֆիլմում:
  • «Կատյուշա» երգի հիման վրա է գրվել իտալական «Skylark» խմբի «Mystery of the Night» երգը:
  • Ամերիկյան Abney Park խմբի 2013 թվականի «The Circus at the End of the World» ալբոմում կա երգի անգլալեզու տարբերակը «Katyusha»:
  • «Բանակ-2015» զինվորական տեխնիկայի փառատոնի ընթացքում երգը հնչել է վեց լեզուներով, առաջինը՝ չինարեն[14]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Биографическая справка о В. Красовицкой на портале kino-teatr.ru.
  2. По данным сайта Russian-Records.com пластинка с песней (матричный номер 8367) вышла уже весной 1939 года, в том же году были выпущены пластинки не только в Москве, но и в Ленинграде и Свердловске
  3. Николай Овсянников (2016-05-16)։ ««Katyusha» VS «Forelock»»։ Алеф - Ежемесячный международный еврейский журнал։ Վերցված է 2018-11-15 
  4. Одна из самых распространенных грамзаписей «Катюши»YouTube full-color icon (2017).svg Поет Валентина Батищева, Ленинградсий завод, 1939 год, матричный номер 611
  5. Виталий Лейбин, Наталья Кузнецова (26 июня 2015)։ «Слова не выкинешь. Какие песни мы поём в душе и какими стихами говорим»։ rusrep.ru։ Արխիվացված է օրիգինալից 2016-04-19-ին։ Վերցված է 2016-04-10 
  6. Amarok_manwrote 2017-02-14 10:01:00 Amarok_man Amarok_man 2017-02-14 10:01:00։ «История песни "Катюша"»։ amarok-man.livejournal.com (en-us)։ Վերցված է 2019-05-14 
  7. Первушин А. И. Красный космос. Звёздные корабли Советской империи. — М.: «Яуза», «Эксмо», 2007. — ISBN 5-699-19622-6.
  8. Полный текст песни защищён российскими законами в области авторского права. Допустимо использование лишь отдельных цитат и фрагментов
  9. YouTube full-color icon (2017).svg Ύμνος του ΕΑΜ — гимн ЭАМ.
  10. Фронтовые переделки «Катюши»(չաշխատող հղում)
  11. SuperVideoBlogger (2010-07-05), The Deer Hunter - Katyusha - Катюша, https://www.youtube.com/watch?v=DvMEbZg0pD8, վերցված է 2019-05-14 
  12. саундтрек к фильму Охотник на оленей
  13. YouTube full-color icon (2017).svg USSR  — песня Эдди Хантингтона (չաշխատող հղում)
  14. На форуме «Армия-2015» прозвучит песня «Катюша» на шести языках // Сайт телеканала «360° Подмосковье», 15 июня 2015

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]