Կավերնաս դու Պերուակու ազգային պարկ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox plant.png
Կավերնաս դու Պերուակու ազգային պարկ
Parque Nacional Cavernas do Peruaçu
Criança indígena Xakriabá no interior da caverna Janelão.jpg
Տեսակազգային պարկ
Կազմված էՍեռադո
ԵրկիրFlag of Brazil.svg Բրազիլիա
ՎարչատարածքՄինաս Ժերաիս
Հիմնվել է1999
Մակերես564,48 կմ², 56 448 հեկտար, 4440 հեկտար և 52 009 հեկտար
ԿառավարումԲրազիլիայի դաշնային կառավարություն
Կավերնաս դու Պերուակու ազգային պարկը գտնվում է Բրազիլիաում
Կավերնաս դու Պերուակու ազգային պարկ

Կավերնաս դու Պերուակու ազգային պարկ (պորտ.՝ Parque Nacional Cavernas do Peruaçu), ազգային պարկ և Մինաս Ժերայս նահանգում, Բրազիլիա։ Հայտնի է իր մեծ կրաքարային քարանձավներով։

Տեղագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կավերնաս դու Պերուաու ազգային պարկն ունի 56448 հա տարածք։ Ստեղծվել է 1999 թվականի սեպտեմբերի 21-ին և կառավարվում է Չիկո Մենդեսի Կենսաբազմազանության պահպանության ինստիտուտի կողմից[1]։ Պարկն ընդգրկում է Մինաս Ժերայս նահանգի հյուսիսում գտնվող Ժանուարիա, Իտակարամբի և Սան Ժուան դաս Միսոյնս մունիցիպալիտետներից որոշ հատվածներ։ Մոտակայքում է գտնվում Վերեդաս դու Պերուակու պետական պարկը, որը շահագործվում է Անտառագիտության պետական ինստիտուտի և Խակրիաբա հնդկական արգելոցի կողմից[2]։

Պերուակու գետը հատում է պարկը հյուսիսարևմուտքից հարավ-արևելք ուղղությամբ, որը լցվելով Սան Ֆրանցիսկու գետ, հոսում է պարկի հարավարևելյան սահմանով[2]։ Կավերնաս դու Պերուակու բնապահպանական պահպանվող տարածքը (EPA)՝ 143866 հա տարածքով, ստեղծվել է 1989 թվականի սեպտեմբերի 26-ին[2]։ EPA-ն, որն ընդգրկում է Պերուակու գետի ավազանը, մասամբ համընկնում է և՛ ազգային պարկի և՛ պետական պարկի հետ, բայց երկու ազգային պարկերն էլ տարածվում են EPA-ի սահմաններից դուրս[3]։

Ջերմաստիճանը միջինը 18 °C է, որը չնչին չափով ավելի բարձր է ձմռանը՝ ամռանը ամպամածության ավելի մեծ ծածկույթի պատճառով։ Տարեկան տեղումների քանակը 1200 մմ է։ Հիմնականում տեղումներ լինում են ամռանը։ Հարաբերական խոնավությունը մոտ 70% է։ Պարկն ընկած է Սերրադո և Կաատինգա շրջանների միջև, որը ներառում է սեզոնային լեռնային տերևաթափ անտառ, կիսատերևաթափ անտառ ու սավաննա՝ ծառերով և անցումային գոտիներով։ Տարբեր միջավայրեր աջակցում են կենդանական աշխարհի լայն շրջանակ ունենալու համար[4]։ Գրուտա դու Ժանելյաոն և այլ քարանձավներ ունեն ժայռապատկերներ, որոնք ավելի քան 10000 տարեկան են[5]։

Պահպանություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պարկը լիովին պաշտպանված միավորում է, ինչպես սահմանված է 9.985/2000 օրենքով, ինչն էլ հաստատել է Պահպանման միավորումների ազգային համակարգը (SNUG)[5]։ Նպատակն է՝ պահպանել երկրաբանական և հնագիտական ժառանգությունը, սերրադոյի յուրօրինակ նմուշները, սեզոնային անտառը և բնական բուսականությունը, ինչպես նաև կենդանական աշխարհի, լանդշաֆտների, ջրային ռեսուրսների և տարածաշրջանի բնական այլ հատկությունների ներկայացուցչական օրինակները[2]։ Ենթակառուցվածքների աշխատանքը, որոնք ակնկալվում էր ավարտին հասցնել 2014 թվականի հուլիսին, վեց ուղիներ է ստեղծել այցելուների համար՝ ութ քարանձավներով, որոնք բաց են հասարակության առջև։ Հույս կա, որ պարկը կներգրավի զբոսաշրջիկներին դեպի Մինաս Ժերայսի հյուսիսային շրջան[5]։

Պահպանվող տեսակներից են՝ բաշավոր գայլը (Chrysocyon brachyurus), պուման (Puma concolor), յագուարը (Panthera onca), օցելոտը (Leopardus pardalis), Leopardus pajeros (Leopardus colocolo), գուանը (Penelope ochrogaster) ու Trichomycterus itacarambiensis ձկնատեսակը[1]։

Պարկը ստեղծվել է վերջերս, երբ հողի սեփականության հետ կապված բոլոր խնդիրները լուծված չէին։ Կավերնաս դու Պերուակու ազգային պարկի շրջակայքում կան բազմաթիվ փոքր տնտեսություններ, կալվածքներ և բնիկ հողեր, որտեղ հրդեհը պարբերաբար նկատվում է գյուղատնտեսության մեջ։ Որսորդները մտնում են պարկ և թողնում են այրվող կրակները, ուստի պարկի ներսում հրդեհի վտանգ կա[2]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 «Parque Nacional Cavernas do Peruaçu – Chico Mendes»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2019-08-03-ին։ Վերցված է 2019-08-03 
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Flávio Túlio Gomes 2007
  3. [*«Mapa com os limites [.kml»] (portuguese), Área de Proteção Ambiental Cavernas do Peruaçu, ICMBio, http://www.icmbio.gov.br/portal/images/stories/kmz/apa_cavernas_do_peruacu.kml, վերցված է 2016-05-01  [This is a .kml file, which defines the location and outline of the APA. It may be viewed using Google My Maps - Create a New Map - Import.] Área de Proteção Ambiental Cavernas ... ICMBio]
  4. Flávio Túlio Gomes 200
  5. 5,0 5,1 5,2 Bruno Moraes 2013

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]