Կասպար Մարիա ֆոն Շտեռնբերգ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Կասպար Մարիա ֆոն Շտեռնբերգ
Kaspar Maria Graf Sternberg (1761–1838) crop.jpg
Ծնվել էհունվարի 6, 1761(1761-01-06)[1][2][3][…]
Պրահա, Չեխական թագի հողեր[3][4][5]
Մահացել էդեկտեմբերի 20, 1838(1838-12-20)[1][3][4][…] (77 տարեկան)
Březina, Ռոկիցանի շրջան[5]
ՔաղաքացիությունFlag of the Habsburg Monarchy.svg Ավստրիա
ԴավանանքՀռոմի Կաթոլիկ եկեղեցի
Մասնագիտությունբուսաբան, հնէաբան, պտերիդոլոգ, պտերաբան, կրոնական ծառայող, միջատաբան և paleobotanist
Գործունեության ոլորտբուսաբանություն
ԱնդամակցությունՊրուսիայի գիտությունների ակադեմիա, Լեոպոլդինա և Բավարիական գիտությունների ակադեմիա
Ալմա մատերՊրահայի Կարլի համալսարան
Տիրապետում է լեզուներինգերմաներեն[1]
ՀայրJohn Nepomuk I of Sternberg?
ՄայրAnna Josefa Kolowrat-Krakowsky?
Հեղինակի անվան հապավումը (բուսաբանություն)Sternb.
Commons-logo.svg Kaspar Maria von Sternberg Վիքիպահեստում

Կոմս Կասպար Մարիա ֆոն Շտեռնբերգ[6] (նաև՝ Caspar Maria, Count Sternberg, գերմ.՝ Kaspar Maria Graf Sternberg, չեխ․՝ hrabě Kašpar Maria Šternberk, հունվարի 6, 1761(1761-01-06)[1][2][3][…], Պրահա, Չեխական թագի հողեր[3][4][5] - դեկտեմբերի 20, 1838(1838-12-20)[1][3][4][…], Březina, Ռոկիցանի շրջան[5]), բոհեմիացի աստվածաբան, ապարագետ, միջատաբան, բուսաբան:Հայտնի է որպես հնէաբուսաբանության հայր (Father of Paleobotany):

Պրահայում հիմնել է Բոհեմիայի ազգային թանգարանը, որի հավաքածուի միջուկը կազմել են ապարների, բրածոների և բուսանմուշների՝ երկար տարիների ընթացքում իր ստեղծած հավաքածուները[7]։ Բնորոշվում է որպես արդի հնէաբուսաբանության հիմնադիր։ 1820 թվականից սերտ կապի մեջ է եղել Գյոթեի հետ։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է 1761 թվականի հունվարի 6-ին Պրահայում[8]։ Ծնողներն էին կոմս Յոհան Նեպոմուկ ֆոն Շտեռնբերգը և կոմսուհի Աննա Յոզեֆա Կոլովրատ-Կրակովսկին։ Դպրոցն ավարտելուց հետո սկզբնական շրջանում աստվածաբանություն է ուսումնասիրել, այնուհետև ուսումը շարունակել է Հռոմի Collegium anglicum-ում։ Ոգեշնչված Ռեգենսբուրգում նոր-նոր (1790 թվականին) հիմնադրված բուսաբանական ընկերության գործունեությամբ՝ ամբողջովին նվիրվել է բնագիտությանը, հետագայում դարձել այդ ընկերության փայլուն անդամներից մեկը, դրա գործունեության բնագավառում գնահատելի ավանդ ներդրել իր Botanisches Taschenbuch մենագրությամբ, Ռեգենսբուրգի բուսաբանական այգու հիմնադրմամբ և այլ աշխատանքներով։ 1805 թվականին, երբ տևական ժամանակով կանգ էր առել Փարիզում, ծանոթացել է Ալեքսանդր ֆոն Հումբոլդտի, ֆրանսիացի ճանաչված հնէաբանների ու բուսաբանների հետ, մտքեր փոխանակել, որոշ չափով կրել նրանց ազդեցությունը։ Մասնագիտացել է ձարխոտանմանների, մամռանմանների, սերմավոր բույսերի բրածոների ուսումնասիրության բնագավառում[9]։ Հետագայում տեղափոխվել է ապրելու Բոհեմիայի Ռադնիցե բնակավայրը, որտեղ նույնպես բուսաբանական այգի է ստեղծել, միաժամանակ մեծ ուշադրությամբ հետևել, հսկել, համակարգել մերձակայքում նոր բացված ածխահանքում հայտնաբերված և հնէաբանական ուսումնասիրության ենթակա քարածխային անտառում տարվող աշխատանքները[7][10]։ Եղել է Բոհեմիայի գիտությունների թագավորական ընկերության նախագահը[6]։

Նրա պատվին է անվանակոչվել շքանարգիզազգիների (լատ.՝ Amaryllidáceae) ընտանիքի Sternbergia բուսացեղը[11]։ Նրա նկարագրած բուսատեսակները գիտական գրականության մեջ հիշատակվում են Sternb. համառոտագրված նշումով։

Երկեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 http://sdei.senckenberg.de/biographies/information.php?id=13742
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 3,7 Czech National Authority Database
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 Wurzbach D. C. v. Sternberg, Caspar Graf (գերմ.) // Biographisches Lexikon des Kaiserthums Oesterreich: enthaltend die Lebensskizzen der denkwürdigen Personen, welche seit 1750 in den österreichischen Kronländern geboren wurden oder darin gelebt und gewirkt habenWien: 1856. — Vol. 38. — S. 252.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 5,5 Կերպարվեստի արխիվ — 2003.
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 Штернберг, Каспар Мария // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.). — СПб.: 1890—1907.
  7. 7,0 7,1 Česká pošta Philately, Kaspar Maria von Sternberg (1761 - 1838)
  8. Allgemeine deutsche Biographie & Neue deutsche Biographie (Digitale Register)
  9. International Plant Names Index: Caspar (Kaspar) Maria von Sternberg (1761—1838)
  10. Biography @ Allgemeine Deutsche Biographie
  11. Missouri Botanical Garden Sternbergia lutea
  12. Google Books (publications)
  13. Biodiversity Heritage Library Bibliography
  14. Online Books Versuch einer geognostisch-botanischen darstellung der flora der vorwelt
  15. Umrisse einer Geschichte der böhmischen Bergwerke (1836)
  16. Umrisse einer Geschichte der böhmischen Bergwerke (1837)
  17. Umrisse einer Geschichte der böhmischen Bergwerke (1838)

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]