Jump to content

Կառլ Վայերշտրաս

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Կառլ Վայերշտրաս
գերմ.՝ Karl Theodor Wilhelm Weierstraß[1]
Ծնվել էհոկտեմբերի 31, 1815(1815-10-31)[2][3][4][…]
Օստենֆելդե, Հաննովերի թագավորություն[2][5][3]
Մահացել էփետրվարի 19, 1897(1897-02-19)[6][2][3][…] (81 տարեկան)
Բեռլին, Գերմանական ռայխ[2][7][5][…]
բնական մահով
ԳերեզմանAlter Domfriedhof der St.-Hedwigs-Gemeinde[8]
Քաղաքացիություն Պրուսիայի թագավորություն
Մասնագիտությունմաթեմատիկոս, համալսարանի դասախոս և ֆիզիկոս
Հաստատություն(ներ)Ֆրիդրիխ-Վիլհելմի համակսարան[5], Gewerbeinstitut Berlin?[5], Collegium Hosianum?[5] և 2nd middle school in Wałcz?[3]
Գործունեության ոլորտհամապարփակ վերլուծություն[5], մաթեմատիկա, մաթեմատիկական անալիզ[9] և էլիպսային ֆունկցիա[9]
ԱնդամակցությունԼոնդոնի թագավորական ընկերություն, Corps Saxonia Bonn[10], Լեոպոլդինա[11], Սանկտ Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիա, Շվեդիայի թագավորական գիտությունների ակադեմիա, Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա, Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիա, Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիա[5], Իտալիայի գիտությունների ազգային ակադեմիա, Բավարիական գիտությունների ակադեմիա, ԱՄՆ-ի Գիտությունների ազգային ակադեմիա, Թուրինի գիտությունների ակադեմիա[7], Գյոթինգենի Գիտությունների ակադեմիա և Լինչեի ազգային ակադեմիա[12]
Ալմա մատերԲոննի համալսարան (1838)[5][3], Մյունստերի համալսարան (1840)[5], Gymnasium Theodorianum? (1834)[5] և Քյոնիգսբերգի համալսարան (1854)[13][3]
Տիրապետում է լեզուներինգերմաներեն[6][14]
Գիտական ղեկավարՔրիստոֆ Գուդերման[13]
Եղել է գիտական ղեկավարՀենրիխ Բրունս[13], Լեո Կյոնիգսբերգեր[15], Նիկոլայ Բուգաև[13], Ferdinand Rudio?[13], Կարլ Դևիդ Տոլմե Ռունգե[13], Հերման Շվարց[13], Friedrich Schottky?[13], Lazarus Fuchs?[13], Սոֆյա Կովալևսկայա[13], Friedrich Schur?[13], Hermann Stahl?[13], Georg Hettner?[13], Reinhold von Lilienthal?[13], Max Simon?[13], Johannes Knoblauch?[13], Ernst Eduard Wiltheiss?[13], Ernst Kötter?[13], Felix Müller?[13], Emil Lampe?[13], Adolf Piltz?[13], Ludwig Wilhelm Thomé?[13], Amandus Wendt?[13], Richard Müller?[13], Theodor Berner?[13], Wilhelm Biermann?[13], Max Blasendorff?[13], Willy Howe?[13], Paul Hoyer?[13], Karl Schwering?[13], Theodor Adrian?[13], Alexander Wernicke?[13], Carl Julius Heinrich Weltzien?[13], Konstantin Winterberg?[13], Anders Donner?[13], Ludwig Milewski?[13], Leopold Loewenherz?[13], Friedrich Wilhelm August Ludwig Kiepert?[16][13], Ludwig Stickelberger?[17][13], Leopold Gegenbauer?[13], Arthur Moritz Schoenflies?[13], Գեորգ Կանտոր[13], Ferdinand Georg Frobenius?[13], Olaus Henrici?[13], Wilhelm Killing?[13], Matyáš Lerch?[13], Eugen Netto?[13] և Hans Carl Friedrich von Mangoldt?[13]
Հայտնի աշակերտներԱդոլֆ Հուրվից, Dmitry Selivanov?, Էդմունդ Հուսերլ, Józef Puzyna? և Alfred Pringsheim?
Պարգևներ
Ստորագրություն
Изображение автографа
 Karl Weierstraß Վիքիպահեստում

Կառլ Թեոդոր Վիլհելմ Վայերշտրաս (գերմ.՝ Karl Theodor Wilhelm Weierstrass, հոկտեմբերի 31, 1815(1815-10-31)[2][3][4][…], Օստենֆելդե, Հաննովերի թագավորություն[2][5][3] - փետրվարի 19, 1897(1897-02-19)[6][2][3][…], Բեռլին, Գերմանական ռայխ[2][7][5][…]), գերմանացի մաթեմատիկոս։ Բեռլինի համալսարանի պրոֆեսոր (1856 թվականից)։

Ստեղծել է իրական թվերի տեսություններից մեկը և դրա հիման վրա կառուցել մաթեմատիկական անալիզի տրամաբանական հիմնավորման համակարգ։ Վայերշտրասին են պատկանում մաթեմատիկական անալիզի մի շարք հիմնարար թեորեմներ թվային բազմությունների ճշգրիտ եզրերի, սահմանային կետերի, միջակայքում անընդհատ ֆունկցիաների վերաբերյալ են։ Կառուցել է անալիտիկ ֆունկցիաների տեսություններից մեկը հիմնված շարքերի վրա։ Կառլ Թեոդոր Վիլհելմ Վայերշտրասը ապացուցել է անալիտիկ ֆունկցիաներն աստիճանային շարքի վերածելու, հավասարաչափ զուգամետ շարքերի հատկությունների, ամբողջ ֆունկցիաներն անվերջ արտադրյալների վերածելու վերաբերյալ թեորեմներ։ Կառուցել է անալիտիկ շարունակման տեսությունը, էլիպտիկ ֆունկցիաների նոր տեսություն։ Վարիացիոն հաշվում ստացել է ինտեգրալի էքստրեմումի բավարար պայմաններ, կառուցել է վարիացիոն հաշիվը պարամետրական տեսքով տրված ֆունկցիաների դեպքում են։ Դիֆերենցիալ երկրաչափությունում հետագոտել է գեոդեզիական գծերի և նվազագույն մակերևույթների վերաբերյալ խնդիրներ։ Գծային հանրահաշվում կառուցել է տարրական բաժանարարների տեսությունը։

Մյունխենի ԳԱ (1836), Բեռլինի ԳԱ (1856) և Փարիզի ԳԱ (1868) անդամ, ինչպես նաև Պետերբուրգի ԳԱ պատվավոր անդամ (1895)։

Ուսանել է մաթեմատիկա Քյոնիգսբերգի համալսարանում, եղել է Բեռլինի համալսարանի պրոֆեսոր 1856 թվականից։

Աշխատանքները նվիրված են մաթեմատիկական անալիզին, անալիտիկ ֆունկցիաների տեսությանը, դիֆերենցիալ երկրաչափությանը, գծային հանրահաշվին և վարիացիոն հաշվին։

Ծանոթագրություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  1. ↑ Deutsche Nationalbibliothek Record #11876618X // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
  2. ↑ 2,00 2,01 2,02 2,03 2,04 2,05 2,06 2,07 2,08 2,09 2,10 Cantor M. Weierstraß, Karl (գերմ.) // Allgemeine Deutsche Biographie — L: 1910. — Vol. 55. — S. 11–13.
  3. ↑ 3,00 3,01 3,02 3,03 3,04 3,05 3,06 3,07 3,08 3,09 3,10 Մակտյուտոր մաթեմատիկայի պատմության արխիվ — 1994.
  4. ↑ 4,0 4,1 Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.)
  5. ↑ 5,00 5,01 5,02 5,03 5,04 5,05 5,06 5,07 5,08 5,09 5,10 5,11 5,12 5,13 5,14 Braunmühl A. v. Biographisches Jahrbuch und Deutscher Nekrolog (գերմ.) / Hrsg.: A. Bettelheim — B. — Vol. 2. — S. 170—173.
  6. ↑ 6,0 6,1 6,2 6,3 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  7. ↑ 7,0 7,1 7,2 7,3 www.accademiadellescienze.it (իտալ.)
  8. ↑ Find A Grave — 1996.
  9. ↑ 9,0 9,1 Չեխիայի ազգային գրադարանի կատալոգ
  10. ↑ Kösener Corpslisten (1910 edition) (գերմ.) — S. 93.
  11. ↑ https://www.leopoldina.org/mitgliederverzeichnis/mitglieder/member/Member/show/karl-weierstrass/
  12. ↑ (unspecified title) — doi:10.5281/zenodo.18315206
  13. ↑ 13,00 13,01 13,02 13,03 13,04 13,05 13,06 13,07 13,08 13,09 13,10 13,11 13,12 13,13 13,14 13,15 13,16 13,17 13,18 13,19 13,20 13,21 13,22 13,23 13,24 13,25 13,26 13,27 13,28 13,29 13,30 13,31 13,32 13,33 13,34 13,35 13,36 13,37 13,38 13,39 13,40 13,41 13,42 13,43 13,44 13,45 13,46 13,47 Mathematics Genealogy Project — 1997.
  14. ↑ CONOR.Sl
  15. ↑ Mathematics Genealogy Project — 1997.
  16. ↑ https://daten.digitale-sammlungen.de/bsb00016328/image_608
  17. ↑ https://edoc.hu-berlin.de/bitstream/handle/18452/819/27073.pdf
  18. ↑ Award winners : Copley Medal — Royal Society.
  19. ↑ List of Royal Society Fellows 1660-2007 — Royal Society. — P. 374.
Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Կառլ Վայերշտրաս» հոդվածին։
 ⛭ 
  Թեմատիկ կայքեր
Բառարաններ և հանրագիտարաններ
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 11, էջ 257)։
Ստացված է «https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=Կառլ_Վայերշտրաս&oldid=10174201» էջից