Կառլա Լոնցի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Կառլա Լոնցի
Carla Lonzi 1.jpg
Ծնվել էմարտի 6, 1931(1931-03-06)[1][2]
ԾննդավայրՖլորենցիա, Իտալիայի թագավորություն
Մահացել էօգոստոսի 2, 1982(1982-08-02)[1][2] (51 տարեկանում)
Մահվան վայրՄիլան, Իտալիա
ՔաղաքացիությունFlag of Italy.svg Իտալիա
Flag of Italy (1861–1946).svg Իտալիայի թագավորություն
ԿրթությունՖլորենցիայի համալսարան
Մասնագիտությունգրող
Carla Lonzi Վիքիպահեստում

Կառլա Լոնցի (իտալ.՝ Carla Lonzi, մարտի 6, 1931(1931-03-06)[1][2], Ֆլորենցիա, Իտալիայի թագավորություն - օգոստոսի 2, 1982(1982-08-02)[1][2], Միլան, Իտալիա), արվեստի իտալացի քննադատ, ֆեմինիստ և հեղինակ, առավել հայտնի է որպես 1970 թվականին հիմնադրված Ռիվոլտա Ֆեմին իտալական ֆեմինիստական կազմակերպության համահիմնադիր: Լոնցիի հիմնական աշխատանքներից են Autoritratto("Ինքնադիմանկար", 1969), "Գրվածքներ արվեստի մասին" (1970), Manifesto di Rivolta femminile ("Ռիվոլտա Ֆեմինի մանիֆեստը", 1970); Sputiamo su Hegel, La donna clitoridea e la donna vaginale e altri scritti ("Եկեք խոսենք Հեգելից[3], "Ֆեմինիստի օրագիրը" (1977):

Անձնական կյանք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կառլա Լոնցին ծնվել է Ֆլորենցիայում, (Իտալիա), 1931 թվականի մարտի 6-ին, միջին դասի ընտանիքում: Նրա հայրը փոքր արդյունաբերական կազմակերպություն ուներ, իսկ մայրն իր կյանքը նվիրել էր Լոնցիի և նրա չորս փոքր քույր ու եղբայրների դաստիարակությանն ու կրթությանը: Լոնցին 1955 թվականին ամուսնացել է Մարիո Լենայի հետ: 1960 թվականին ծնվել է նրա որդին, Բատիստա Լենան: Լոնցիի ամուսնական կյանքը լարված է եղել. նա և Լենան բաժանվել են 1963 թվականին: Հաջորդ տարի, 1964 թվականին, Լոնցին հարաբերություններ է սկսել իտալացի քանդակագործ Պիետրո Կոնսագրայի հետ: Լոնցին և Կոնսագրան երբևէ չեն ամուսնացել: Նրանց հարաբերություններն ավարտվել են Լոնցիի` «Ինքնադիմանկար» ("Autorittrato") աշխատության հրատարակությունից հետո: Լոնցին մահացել է 1982 թվականի օգոստոսի 2-ին, Միլանում, 51 տարեկան հասակում:

Արվեստի քննադատություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Լոնցին սկսել է իր կարիերան որպես արվեստի քննադատ 1950-ական թվականների վերջերին: Նրա կարիերան ծաղկում է ապրել 1960-ականներին: Լոնցիի` արվեստի քննադատության վերաբերյալ շատ աշխատություններ ուղղակի աննկատ են անցել և հազվադեպ են հիշատակվել արվեստի քննադատության և արվեստի պատմության դիսկուրսներում: Օրինակ, Լոնցիի վեջին և շատ հայտնի աշխատանքը` «Ինքնադիմանկարը», արագորեն մոռացվել է: Դրա համար մի քանի բացատրություններ կան, որոնցից մեկն այն է, թե Լոնցիի աշխատանքներում շատ են ֆեմինիստական գաղափարները, ինչն անընդունելի է եղել 1970-1980-ականների իտալական արվեստում գերիշխող պահպանաողական մոտեցման համար[4]:

Գրական ստեղծագործություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արվեստի քննադատության ոլորտում Լոնցիի ամենահայտնի աշխատանքներից են «Ինքնադիմանկարը» և «Գրվածքներ արվեստի մասին» ստեղծագործությունները: 1969 թվականին հրատարակված «Ինքնադիմանկարը» գրվել է 1965-1969 թվականներին Լոնցիի և 14 արվեստագետների միջև տեղի ունեցած զրույցների հիման վրա: Աշխատանքում քննարկվում է արվեստի քննադատության դերն ու ինքնությունը[5]: «Ինքնադիմանկար»-ում ներկայացված արվեստագետներն են.

  • Լուցիո Ֆոնտանա
  • Յաննիս Կունելլիս
  • Լուչանո Ֆաբրո
  • Պինո Պասկալի
  • Խուլիո Պաոլինի
  • Միմո Ռոտելա
  • Կարլա Ակարդի (միակ կին արվեստագետը)
  • Ջուզեպպե Ալվիանի
  • Էնրիկո Կաստելանի
  • Մարիո Նիգրո
  • Սալվադոր Սկարպիտա
  • Խուլիո Տուրկատո
  • Սայ Տվոմբլի
  • Պիետրո Կոնսագա

Լոնցիի «Գրվածքներ արվետսի մասին» ստեղծագործությունը գրված է օրագրի նման, 1955-1970 թվականներին: Քանի որ այն գրվել է 15 տարվա ընթացքում, դրա մեջ ներկայացվող գաղափարները փոփոխվել են: «Գրվածքներ արվեստի մասին» աշխատության մեջ հավաքված է տեղեկատվություն պարբերականներից, համաժողովների փաստաթղթերից և ամսագրային էսսեներից:

Ֆիլմագրություն և թատրոն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Լոնցին մեծ ներդրում է ունեցել ֆիլմարտադրությունում և թատրոնի ոլորտում` և որպես հանդիսատես, և՛ որպես արվեստի գործերի ստեղծող: Լոնցին իրական կյանքի փորձը փոխանցել է բեմ: Նա դա համարում էր կյանքը վերապատմելու և ճշմարտություններ հայտնաբերելու միջոց: Ավելի ուշ ֆիլմերից ու ներկայացումներից ստացած փորձը նա կիրառել է իր այլ աշխատանքներում, օրինակ, «Ինքնադիմանկար» աշխատության մեջ Լոնցին կիրառում է ֆիլմերում օգտագործվող երկխոսություններ:

Ֆեմինիստական գործունեություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գործունեության սկիզբ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1970-ական թվականների սկզբին Լոնցին օգտագործել է ֆեմինիզմն ըննդեմ արվեստի [6]: Նա զարգացնում էր այն գաղափարը, ըստ որի արվեստը կանանց ճնշող ու ոչ հավասար հարաբերություններ պարտադրող համակարգի ու ենթակառուցվածքների մաս է կազմում[7]: Նա արվեստի քննադատությունը համարում էր «կեղծ մասնագիտություն»[6]: Այդ պատճառով նա հրաժարվել է արվեստի քննադատի իր մասնագիտությունից և զբաղվել է ֆեմինիստական գործունեությամբ: Նա չէր հավատում, որ հնարավոր է համատեղել գործունեության այս երկու ոլորտները[7]: Չնայած արվեստի ու արվեստի քննադատության հանդեպ ունեցած իր բացասական մոտեցմանը, Լոնցին նշել է, որ իր աշխատանքից ստացած փորձն ու գիտելիքը մեծապես օգնել են նրան որպես ֆեմինիստ և տեսաբան[6]:

Ռիվոլտա Ֆեմինիլ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ռիվոլտա Ֆեմինիլը (անգլ.՝ Rivolta Femminile) իտալական ֆեմինիստական կազմակերպություն է, որը հիմնադրվել է 1970 թվականին Կառլա Լոնցիի, Կառլա Ակարդիի և Էլվիրա Բանոտիի կողմից, Հռոմում: 1970 թվականի հուլիսին Հռոմի պատերին հայտնվում է կազմակերպության մանիֆեստը[8], որը մշակվել էր կազմակերպության երեք համահեղինակների կողմից մեկ տարի առաջ: Կազմակերպության քաղաքականությունը մեծապես հիմնված է «ինքնագիտակցության» տեսության ու փորձի վրա: «Ինքնագիտակցությունը» ֆեմինիզմի «գիտակցության բարձրացման» փորձերից է[6]: Այն սահմանում է, որ կանայք կարող են ավելի լավ հասկանալ միմյանց ու երկխոսել այլ կանանց հետ: Ավելին, այն փաստարկում է, որ կնոջ «ինքնագիտակցությունը» երբեք լիարժեք չի լինի, եթե չգնահատվի այլ կնոջ «ինքնագիտակցության» կողմից: Ռիվոլտա Ֆեմինիլն ուներ սեփական հրատարակչատուն, ինչը հնարավորություն էր տալիս խմբին տարածել իրենց աշխատանքները: Սա հատկապես կարևոր էր Լոնցիի համար, քանի որ նա հետաքրքրված էր տպագրությամբ և գրելով:

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]