Կանգար
| Կանգար | |
| |
| Դասակարգում | |
| Թագավորություն | Բույսեր (Plantae) |
| Ենթատիպ | Սերմնավոր բույսեր (Spermatophytes) |
| Կարգ | Աստղածաղկավորներ (Asterales) |
| Ընտանիք | Աստղածաղկազգիներ (Asteraceae) |
| Ենթաընտանիք | Եղերդակայիններ (Cichorioideae) |
| Տրիբա | Cichorieae |
| Ենթատրիբա | Scolyminae |
| Ցեղ | Կանգար (Gundelia) L., 1753 |
Կանգար (լատին․՝ Gundelia), աստղածաղկազգիների (Asteraceae) (բարդածաղկավորներ) ընտանիքի բազմամյա խոտաբույսերի ցեղ։
Կենսաբանական նկարագիր
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Արմատը հաստացած է, պարունակում է կաթնահյութ։ Ցողունը կոպիտ է, պարզ, վերին մասում՝ թույլ ճյուղավորվող, բարձրանում է՝ 15-60 (100) սմ. Տերևները խոշոր են, կոշտ, կաշեկերպ, փետրաձև կտրտված կամ բլթակավոր։ Ծաղկաբույլը գնդաձև կամ երկարավուն գլխիկանման զամբյուղ է, ծաղիկները՝ վառ կարմիր, երբեմն՝ վարդագույն, սպիտակ, կանաչադեղնավուն։ Ծաղկում է մայիս-հունիսին։ Պտուղը հարթ, ձվաձև, ամուր թաղանթով պատված սերմիկ է։ Դալար ցողուններն ուտելի են։
Կիրառություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Հայաստանում հանդիպում է առավելապես Կոտայքի մարզում։ Աճում է ստորին և միջին լեռնային գոտիներում, չոր և քարքարոտ, երբեմն՝ խոտածածկ լանջերին։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։
Ուտելի է սկսած մարտ ամսից, երբ դեռ նորածիլ է կամ մատղաշ։ Ամռանը բույսը կոշտանում եւ փշապատվում է։ Ամռան վերջին ծաղկում է, սերմերը տարածվում են քամու միջոցով[1][2]։
Իսրայելում բույսը համարվում է պաշտպանված և արգելված հավաքչության համար[3]։
Իրականում ուտելի են Կանգարի ոչ միայն ցողունները, այլ բոլոր մասերը դալար վիճակում (տերեւներ, արմատներ)։ Հատկապես յուրահատուկ են չհասունացած ծաղկագլխիկները։
Դեղաբույս է, նաեւ անասնակեր՝ չնայած փշոտ լինելու հանգամանքին։
Դասակարգում
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Որոշ տեսակներ՝
Կանգար վարդագույն Gundelia rosea
Կանգար Արագածի Gundelia aragatsi & al., 2009
- Gundelia aragatsi subsp. steineri & al.
Կանգար Տուրնեֆորի Gundelia tournefortii L., Sp. Pl., vol. 2, p. 814, 1753 [1]
- Gundelia tournefortii var. armata[4]
Նշվում է, որ հայտնի է ընդամենը 1 տեսակ՝ Կանգար Տուրնեֆորի, մնացածը այս տեսակի ենթատեսակներ են։
Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- ↑ Tim Vivian (1996). Journeying into God: seven early monastic lives. Fortress Press. էջ 80. ISBN 9780800628550.
- ↑ Relli de Vries (2011). Hakan Topal, Guven Incirlioglu (ed.). The Sea-Image: Visual Manifestations of Port Cities and Global Waters (Illustrated ed.). Newgray. էջ 170. ISBN 978-0983603108.
- ↑ «Любитель Гунделии оштрафован на 6 тысяч шекелей». Արխիվացված օրիգինալից 2013 թ․ հուլիսի 1-ին. Վերցված է 2013 թ․ հունիսի 26-ին.
- ↑ Gundelia en ICN (Hand R., Kilian N. & Raab-Straube E. von; general editors) 2009+ (continuously updated): International Cichorieae Network: Cichorieae Portal. Consultado el 20.12.2013
Գրականություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Karis, P. O., Eldenäs, P. & Källersjö, M. (2001). "New evidence for the systematic position of Gundelia L.". Taxon 50։ 105–114. ISSN 0040-0262.
Արտաքին հղումներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Shroud of Turin reveals images of two crowns of thorns Արխիվացված 2012-04-14 Wayback Machine
- Gundelia tournefortii Flowers in Israel
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական տարբերակը վերցված է Հայաստանի բնաշխարհ հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ 
|
 | Վիքիցեղերն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Կանգար» հոդվածին։ |
 | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Կանգար» հոդվածին։ |
| ||||||
|