Կայսերական տաճարներ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Շպայերի տաճար

Կայսերական տաճարներ (գերմ.՝ Kaiserdom), Հռոմեական Սրբազան կայսրության տիրակալների անմիջական հովանավորությամբ կառուցված ռոմանական տաճարներին տրվող ավանդական անուն: Տաճարին կից սովորաբար կառուցել են արքայական պալատ: Այդպիսի տաճարը մեխանիկորեն դարձել է եպիսկոպոսական նստավայր:

Կայսերական տաճարներին բնորոշ առանձնահատկությունն այն է, որ ունեցել են երգչախմբի համար նախատեսված երկու վերնասրահ նավի սկզբում և վերջում: Լրացուցիչ վերնասրահը նախատեսված է եղել կայսրի և նրա ընտանիքի համար: Այդպիսով` կայսեր իշխանությունը հավասարվել է Աստծո իշխանությանը, իսկ վերնատները խորհրդանշել են Աստծո և կայսեր իշխանության որոշակի տարբերությունը:

Հռենոսյան տաճարներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կայսերական առաջին տաճարը եղել է Շպայերի տաճարը, որի շինարարությունն սկսվել է 1030 թվականին Կոնրադ II կայսեր պատվերով: Այն պետք է դառնար Սալյան արքայատոհմի տոհմական հանգստարանը: Տաճարը վերակառուցվել է Հենրի IV-ի օրոք, իսկ 1082-1104 թվականին ավելացվել են կամարներ:

Հենրի IV-ի օրոք, բացի Շպայերի տաճարից, կայսերական տաճարի տիտղոս են ստացել ևս երկուսը` Մայնցի և Վորմսի տաճարները: Մայնցի տաճարը կառուցվել է արքայի անմիջական հսկողությամբ, իսկ Վորմսի տաճարը կայսերական տաճարների շարքին է դասվել իր շքեղության և հանդիսավորության շնորհիվ: Բոլոր երեք տաճարները գտնվել են Հռենոսի շրջակա քաղաքներում, ինչի համար դրանք երբեն կոչվում են «Հռենոսյան կայսերական տաճարներ»:

Այլ տաճարներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կայսերական տաճարների կառուցումը չի սահմանափակվել արդեն եղածներով: Հենց «Կայսերական տաճար» անվանված հերթական տաճարը կառուցվել է Քյոնիգսլուտերում Լոտար II կայսեր հովանավորությամբ: Հենրի II Սրբակյաց կայսեր օրոք կառուցվել է Բամբերգի տաճարը, որտեղ իր մահից հետո արքան դասվել է սրբերի կարգը: Կայսերական են համարվել նաև Աախենի և Ֆրանկֆուրտի տաճարները, քանի որ այնտեղ կատարվել են արքաների օծման արարողություններ:

XII դարից հետո կառուցված տաճարները չունեն այն հանդիսավորությունը, ինչ դրանց նախորդները: Այսպես` Պրահայի Սուրբ Վիտուսի մայր տաճարը, կառուցված լինելով Կառլոս IV կայսրի կողմից, հռչակվել է կայսրության գլխավոր տաճար, սակայն այն երբեք չի համարվել «կայսերական»:

Տաճարների ցանկ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պատկեր Անվանում Նշանակություն
Aachen Dom um 1900.jpg Աախենի տաճար Տաճարը հիմնվել է Կառլոս Մեծի պալատի հարևանությամբ գտնվող Պալատինյան մատուռի մոտ: 936-1531 թվականներին Աախենի տաճարում կատարվել են գերմանացի արքաների թագադրման արարողություններ:
Speyer wiener zeichnung.jpg Շպայերի տաճար Սալյան արքայատոհմի հովանավորությամբ կառուցված տաճար, նրանց հանգստարանը:
Wenzel Hollar Mainzer Dom 1632.jpg Մայնցի տաճար Կառուցվել է Հենրի IV արքայի հովանավորությամբ: Տաճարի տեղում գտնվող նախկին եկեղեցում թագադրվել են Հենրի II (1002) և Կոնրադ II (1024) արքաները:
Wormser Dom 19040325.jpg Վորմսի տաճար Այստեղ են կայսր Հենրի V-ը և Հռոմի Կալիքստոս պապը կնքել Վորմսի համաձայնագիրը:
Heinrich u Kunigunde mit Bamberger Dom Holzschnitt 1484.jpg Բամբերգի տաճար Կառուցվել է Հենրի II Սրբագործի և նրա կնոջ` Կունիգունդա Լյուքսեմբերգցու նախաձեռնությամբ, որտեղ էլ թաղվել են հետագայում:
Mk Frankfurt Merian Stadtansicht.jpg Ֆրանկֆուրտի տաճար Ներկայիս տաճարի տեղում նախկինում եկեղեցի էր հիմնել Լյուդովիկոս I-ը: Ոսկե բուլլայի համաձայն` 1376 թվականին տաճարում տեղի է ունեցել Գերմանիայի արքայի ընտրություն: 1531 թվականից այստեղ կատարվել են արքայի, իսկ 1562 թվականից` հռոմեա-գերմանական կայսրերի թագադրման արարողություններ:
Merian Kaiserdom Königslutter.png Քյոնիգսլութերի տաճար Հիմնել է Լոտար II կայսրը: Այստեղ է գտնվում այդ միապետի դամբարանը:

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]