Կաղամբով տոլմա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox mets.png
Կաղամբով տոլմա
«լցոնած կաղամբ»
Golubzi4.jpg
արևելա-եվրոպական
Ծագում
Տեսակ ազգային
Ենթատեսակ սննդամթերք
Առաջացման երկիր արևելյան եվրոպա
Ստեղծման տարեթիվ մ․թ․ա․ 2000 թվական
Բաղադրամասեր
Հիմնական աղած միս
կաղամբ
բրինձ
բանջարեղենային կամ մսային
սոխ
գազար
արգանակ
Հնարավոր թթու դրած կաղամբ
սունկ
հնդկացորեն
կաթնաշոռ
բիբար
եգիպտացորենի ձավար
սերկևիլ
Cabbage rolls Վիքիպահեստում

Կաղամբով տոլմա արևելա-եվրոպական խոհանոցի ուտեստ, որը համանմանություն ունի ասիական և մերձավոր արևելյան խոհանոցների հետ, իրենից ներկայացնում է աղացած մսի կամ բանջարեղենի լցոն, որի մեջ կա եփած բրինձ և/կամ հնդկացորենի կորկոտ, և որը փաթաթած է կաղամբի կամ խաղողի տերևների մեջ: Գոյություն ունեն տարբեր լցոնումներով տարատեսակներ: Ուտեստները, որոնք նման են արևելա-եվրոպական տոլմաներին, լայնորեն տարածված են Ադրբեջանում, Հայաստանում, Բալկաններում, Ղազախստանում, Մոլդովայում, Թուրքիայում և Միջին Ասիայի երկրներում:

Տոլմա փաթաթելն աշխատատար գործընթաց է, կա տոլմաների ավելի պարզ տարբերակ՝ «ալարկոտ տոլմաներ», որոնց պատրաստման համար ավելի քիչ ժամանակ է պահանջում: Ավանդաբար «ծույլ տոլմաները» պատրաստում են ղազանում, մեծ կաթսայում կամ ջեռոցում: Գոյություն ունեն բազմաթիվ բաղադրատոմսեր «ալարկոտ տոլմաներ» պատրաստելու համար, որոնց գլխավոր տարբերությունը կայանում է պատրաստի ուտեստի բաղադրությունից:

Ծագում և անվան պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Առաջին անգամ ուտեստը հիշատակվում է հրեական ազգային խոհանոցում, մոտ մ.թ.ա. 2000 տարի առաջ[1], որտեղից, ինչպես համարվում է, բաղադրատոմսը տարածվել է նախ եվրոպայի հարավարևելյան երկրներում (ներառյալ Բալկանները), իսկ ավելի ուշ տարածվել է ամբողջ Եվրոպայում և Ասիայում: Այնուամենայնիվ, տոլմաների տերմինաբանությունը տատանվում է մի տարածաշրջանից մյուսը։ Անգլիայում նրանց անվանում են «կաղամբից ռոլլներ», Ֆրանսիայում՝ «կաղամբային սիգարներ», Իսպանիայում՝ «լցոնած կաղամբ», Գերմանիայում՝ «կաղամբի մեջ նրբերշիկ», կամ «կաղամբային նրբերշիկ»[2]:

Արևելյան սլավոնների մեջ համարվում է, որ «գոլուբցի» անվանումը հայտնվել է համեմատաբար վերջերս, ֆրանսիական խոհանոցի ազդեցության ներքո, որը մոդայիկ էր XIX դարում, երբ մատուցվում էին տապակած ամբողջական աղավնիներ (голуби):

Տոլմաները Ուկրաինայում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կարպատներում ավանդաբար, տոլմաները պատրաստում են եգիպտացորենի կորկոտով, Պոլտավայի մարզում ընդունված է եփել հնդկացորենի և խորխոզիների հետ: Ուկրաինայում տոլմաները պատրաստում են ոչ միայն թարմ կաղամբի տերևներից, այլ նաև թթվածներից, իսկ գարնանը հաճախ օգտագործվում է երիտասարդ ճակնդեղի տերևները: Ուկրաինայի արևմուտքում ընդունված է անել փոքր տոլմաներ, կտելով կաղամբի թերթիկները է մի քանի մասից, հարավում և արևելքում, տոլմաները պատրաստում են ողջ թերթիկներից, մեծ տոլմաները համարվում է ավելի հյութեղ[3][4][5]:

Տոլմաները Բելառուսում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Աղացած մսում բրնձի տեղ կարող է լինել մարգարիտ-գարի։ Գարնանը գոլուբցին պատրաստելու համար նախկինում օգտագործում էին ծովաբողկի տերևներից։ Բելառուսում հայտնի են տոլմաները ծեծած կորտոֆիլով։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Eileen M. Lavine (September–October 2011)։ «Stuffed Cabbage: A Comfort Food for All Ages»։ Moment Magazine։ Արխիվացված օրիգինալից-ից October 11, 2011-ին։ Վերցված է October 3, 2011 
  2. June Meyers Authentic Hungarian Heirloon Recipes Cookbook
  3. The ultimate Russian comfort food, October 28, 2009, Russia Beyond the Headlinese
  4. Kåldolmar recipe, Nature Teaches Us: A Comenius Project
  5. «Egyptian style stuffed cabbage leaves»։ Food.com։ Վերցված է 22 November 2013