Կալիումի քլորատ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Կալիումի քլորատ
Potassium-chlorate-composition.png
Potassium-chlorate-crystal-3D-vdW.png
Калия Хлорат.JPG
Քիմիական բանաձև ClKO₃
Ֆիզիկական հատկություններ
Ագրեգատային վիճակ անգույն բյուրեղներ
Մոլային զանգված 121,917 զանգվածի ատոմական միավոր[1] գ/մոլ
Խտություն 2,32 գ/սմ³ գ/սմ³
Հալման ջերմաստիճան 356 °C °C
Գոյացան էնթալպիա -391,204 կՋ/մոլ կՋ/մոլ
Քիմիական հատկություններ
Դասակարգում
CAS համար 3811-04-9
PubChem 6426889
EINECS համար 223-289-7
SMILES [O-]Cl(=O)=O.[K+]
ЕС 223-289-7
RTECS FO0350000
ChEBI 18512
Եթե հատուկ նշված չէ, ապա բոլոր արժեքները բերված են ստանդարտ պայմանների համար (25 °C, 100 կՊա)

Կալիումի քլորատ (Բերթոլեի աղ) — KCIOз, քլորական թթվի կալիումական աղ։ Անգույն բյուրեղներ, խտությունը՝ 2320 կգ/մ3, հալման ջերմաստիճանը՝ 356° С, թունավոր է, ջրում վատ է լուծվում (մոտ 7,5 գՀ 100 գ ջրում, 20°Շ–ում)։ Կալիումի քլորատը օքսիդիչ է, ծծմբի, ֆոսֆորի, ածխածնի և օրգանական նյութերի հետ առաջացնում է պայթուցիկ խառնուրդներ։ Ստացվում է KCl-ի ջրային լուծույթի էլեկտրոլիզով։ Օգտագործվում է լուցկու արդյունաբերությունում և պիրոտեխնիկայում, նաև քիմիական աշխատանոցում թթվածին ստանալու համար, իսկ բժշկության մեջ՝ որպես ախտահանիչ։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Առաջին անգամ ստացվել է 1786 թվականին Կլոդ Բերթոլեի կողմից (այստեղից էլ անվանումը` Բերթոլեի աղ), քլորը, տաք խտացրած կալիումի հիդրօքսիդով անց կացնելով։

Քիմիական հատկություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տաքացնելիս (400°С) քայքայվում է՝ առաջացնելով KCIO4, ավելի բարձր ջերմաստիճաններում (550- 600°С)՝ կալիումի քլորիդ և թթվածին։

(400 °C);
(550—620 °C)

Կատալիզատորների (MnO2, Fe2O3, CuO) առկայությամբ քայքայվում է ավելի ցածր ջերմաստիճաններում (200 °C)։

(150—300 °C, կատ. MnO2)

Ջրասպիրտային լուծույթում ռեակցիայի մեջ է մտնում ամոնիումի սուլֆատի հետ, առաջացնելով ամոնիումի քլորատ։

Կիրառում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այրվող նյութեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կալիումի քլորատի խառնուրդները վերականգնիչների հետ (ֆոսֆոր, ծծումբ, օրգանական միացություններ) պայթուցիկ և զգայուն են շփման, հարվածների նկատմամբ։ Զգայունությունը ավելանում է բրոմատների և ամոնիումի աղերի առկայությամբ։ Բերթոլեի աղի հետ բաղադրության բարձր զգայունության պատճառով, նրանք գրեթե չեն օգտագործվում արդյունաբերական և ռազմական պայթուցիկ նյութերի արտադրության համար։ Երբեմն օգտագործվում է հրարվեստում, որպես քլորատի աղբյուր, մտնում է լուցկու գլխիկի այրվող նյութի բաղադրության մեջ։

Բժշկության մեջ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Որոշ ժամանակ կալիումի քլորատի լուծույթները կիրառվում էին թույլ հականեխիչի տեղ, արտաքին դեղամիջոց կոկորդ ողողելու համար։

Թունավորություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կալիումի քլորատի մահացու չափը կազմում է 1գ/կգ։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 3811-04-9