Կադրիե Նուրմամբետ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Կադրիե Նուրմամբետ
Ծնվել էօգոստոսի 21, 1933(1933-08-21) (86 տարեկան)
Կոնստանցա, Ռումինիա
ԵրկիրFlag of Romania.svg Ռումինիա
Ժանրերժողովրդական երաժշտություն
Մասնագիտություներգչուհի և փաստաբան
Գործիքներվոկալ
ԼեյբլElectrecord?
ԿրթությունԲուխարեստի համալսարան

Կադրիե Նուրմամբետ (ռում.՝ Kadriye Nurmambet, Ղրիմի թաթարերեն՝ Qadriye Nurmambet), ռումինացի-ղրիմի-թաթար ժողովրդական երգերի կատարող և բանահավաք: Իր հայրենի երկրում նա ստացել է «Դոբրուջայի Սոխակ» մականունը[1][2][3][4][5]:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կադրիեն ծնվել է 1933 թվականի օգոստոսի 21-ին Ռումինիայի թագավորության Դոբրուդջա շրջանում (այժմ՝Դոբրիչ, Բուլղարիա) ղրիմ-թաթարական ընտանիքում: Նրա հայրը հրետանային գումարտակի սպա էր: Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի սկզբում, երբ Ռումինիան Հարավային Դոբրուդջան զիջեց Բուլղարիային, Կադրիեի ընտանիքը տեղափոխվեց Հյուսիս-Մեջիդիա, որտեղ նրա հայրը նշանակվեց կայազորի հրամանատար[1]:

1957 թվականին ավարտել է Բուխարեստի համալսարանի իրավագիտության բաժին: Նա եղել է առաջին ղրիմ-թաթարական կին իրավաբանը Ռումինիայում, ծառայել է Կոնստանցայի փաստաբանական պալատում[1][2]:

Նուրմամբետը հետաքրքրվել է բանահյուսությամբ և ժողովրդական երաժշտությամբ դեռևս մանկության տարիներից՝ հանդես գալով ղրիմ-թաթարական և ռումինական ժողովրդական բանահյուսության կոլեկտիվներում: 1950 թվականին երկրում հայտնի մի շարք դերասանների հետ միասին հանդես է եկել Ռումինական աթենեումի բեմում[1]:

1954 թվականին Բուխարեստի երաժշտության ազգային համալսարանի պրոֆեսոր Տիբերիու Ալեքսանդրը բարձր գնահատեց նրա կատարումը, որի շնորհիվ էլ նա հանդես եկավ ռադիոյով: Նուրմամբետի առաջին սկավառակը թողարկվեց 1960 թվականին Electrecord պիտակի ներքո, որին հետևեցին մյուսները` 1963, 1974, 1980, 1982 և 1989 թվականներին[1]:

Կադրիեն առաջին ժողովրդական երգերը սովորեց իր մորից: Հետագայում նա մեծ հետաքրքրություն է հանդես բերում ավանդական երգերի հավաքագրման նկատմամբ: Նա ճամփորդում էր Դոբրուդջայի գյուղերով, որոնում էր տեղացի բնակիչներին, որոնք հանդես էին գալիս որպես ղրիմ-թաթարական, նոգայական և թուրքական մշակույթի կրողներ: 1957 թվականին նա հրավիրվեց Բուխարեստի ազգագրության և բանահյուսության ինստիտուտի Ոսկե ձայնային արխիվի համար ավելի քան 90 ավանդական թաթարական և թուրքական երգեր ձայնագրելու համար: Իր ողջ կյանքի ընթացքում նա մեծ ջանքեր է գործադրել Ռումինիայի թուրքերի և թաթարների ավանդական երաժշտության պահպանման ուղղությամբ, կատարողներին սովորեցրել բանահյուսություն[1][2]:

Նրա վերջին Թաթարական և թուրքական ավանդական ժողովրդական երգեր անվանումով ստուդիական ալբոմը թողարկվել է 2009 թվականին Electrecord պիտակով[4][5]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Agi-Amet Gemal։ Dicţionarul personalităţilor turco-tătare din România։ Constanta: Metafora։ ISBN 9789739340274 
  2. 2,0 2,1 2,2 Yusuf Ismail Gülşen։ «Romanya'nın bülbül sesi: Kadriye Nurmambet»։ Kalgay (Crimean Turkish)։ Արխիվացված է օրիգինալից 2014-08-19-ին։ Վերցված է 15 August 2014 
  3. Bocai Adina (19 October 2009)։ «Kadriye Nurmambet "pledează", din nou, pentru "Melodii populare tătăreşti şi turceşti"» (ռումիներեն)։ Cuget Liber։ Վերցված է 15 August 2014 
  4. 4,0 4,1 Bucinschi Raluca։ Bibliografia Nationala Romana: Documente muzicale tiparite si audiovizuale, Anul XLIV/2011։ Bucharest: Editura Bibliotecii Nationale a Romaniei։ էջ 14 
  5. 5,0 5,1 Romanian Institute for Research on National Minorities։ «Lansare de CD: Kadriye Nurmambet, "Melodii populare tătăreşti şi turceşti"»։ ispmn.gov.ro (Romanian)։ ISPMN։ Վերցված է 15 August 2014