Ծրագրի շահառուներ
| Ենթակատեգորիա | being  | |
|---|---|---|
Ծրագրի շահառուներ (անգլ.՝ project stakeholders), անձինք կամ կազմակերպություններն, որոնք շահագրգռված են որոշակի նախագծի իրականացմամբ: Ըստ Նախագծերի կառավարման ինստիտուտի (PMI)՝ «ծրագրի շահառու» տերմինը վերաբերում է «անհատի, խմբի կամ կազմակերպության, որը կարող է ազդել, ենթարկվել ազդեցության կամ ընկալել իրեն որպես որոշման, գործողության կամ ծրագրի, նախագծի կամ պորտֆելի արդյունքի կողմից ազդեցություն կրող»[1]: ISO 21500 ստանդարտը կիրառում է նմանատիպ սահմանում:
Շահագրգիռ կողմերի տեսակներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Շահագրգիռ կողմերը կարող են գտնվել կազմակերպության ներսում կամ դրանից դուրս, այդ թվում՝
- Նախագծի հովանավորը (անգլ.՝ sponsor).
- Այն անձինք, ովքեր հետաքրքրվածություն ունեն կամ կարող են օգուտ քաղել նախագծի հաջող ավարտից.
- Յուրաքանչյուր ոք, ով կարող է դրական կամ բացասական ազդեցություն ունենալ նախագծի իրականացման վրա:
Նախագծի շահագրգիռ կողմերի օրինակներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Նախագծի ղեկավար (անգլ.՝ Project leader)
- Բարձրագույն ղեկավարություն (անգլ.՝ Senior management)
- Նախագծի թիմի անդամներ (անգլ.՝ Project team members)
- Նախագծի պատվիրատու/հաճախորդ (անգլ.՝ Project customer)
- Սպասարկվող համայնքը (այն համայնքը, որի վրա ազդում է ոչ առևտրային կազմակերպության կամ պետական գործակալության գործունեությունը)
- Ռեսուրսների մենեջերներ (անգլ.՝ Resource managers)
- Գծային մենեջերներ (անգլ.՝ Line managers)
- Արտադրանքի օգտագործողների խումբ (անգլ.՝ Product user group)
- Նախագծի փորձարկողներ (անգլ.՝ Project testers)
- Ցանկացած խումբ, որը կրում է նախագծի ազդեցությունը դրա ընթացքի փուլում
- Ցանկացած խումբ, որը կրում է նախագծի ազդեցությունը դրա ավարտից հետո
- Նախագծի ենթակապալառուներ (անգլ.՝ Subcontractors)
- Նախագծի խորհրդատուներ (անգլ.՝ Consultants)
Շահագրգիռ կողմերի կառավարում
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]21-րդ դարի սկզբից շահագրգիռ կողմերն ավելի ու ավելի են դիտարկվում որպես այն վճռորոշ մարդկային գործոնը, որը սահմանում է նախագծի հաջողության ընկալումը, հատկապես՝ նախագծի արդյունքների շահառուների տեսանկյունից: Սա հանգեցրել է նախագծերի կառավարման ընդհանուր համատեքստում շահագրգիռ կողմերի կառավարման վրա ուշադրության կենտրոնացման մեծացմանը[2]:
Փոխանակ կենտրոնանալու շահագրգիռ կողմերի միայն մեկ ենթախմբի վրա, Լինդա Բորնը (Lynda Bourne) կողմ է բոլոր շահագրգիռ կողմերի առաջնահերթության սահմանմանը և ուշադրության կենտրոնացմանը տվյալ պահին դրանցից «կարևորագույնների» վրա[3]: Ըստ նրա՝ կարևորության աստիճանը ներառում է յուրաքանչյուր շահագրգիռ կողմի հետ կապված ազդեցության ուժի, մտերմության/մոտիկության և հրատապության գնահատումը: Նա իր մեթոդաբանությունն անվանում է «Շահագրգիռ կողմերի շրջանակ» (անգլ.՝ Stakeholder Circle)[4]:
Որոշում կայացնողների վրա նման շեշտադրման հիմնավորումը հանդիսանում է նախագծի շահագրգիռ կողմերի կառավարման մաս և կազմակերպությունում փոփոխությունների իրականացման առանցքային բաղադրիչը: Ջոն Քոթերը (John Kotter) շահագրգիռ կողմերի վերլուծությունը և կառավարումը նկարագրում է որպես փոփոխությունների կառավարման անկյունաքարային տարրեր[5]:
Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- ↑ Project Management Institute, 2021
- ↑ Roeder, 2013
- ↑ Stakeholder Relationship Management
- ↑ Bourne, Lynda. Project Relationship Management and the Stakeholder Circle (PDF) (Thesis).
- ↑ Yvette (2011 թ․ նոյեմբերի 28). «Applying Kotter's Change Management Principles to Project Management». Change Leadership Network. Արխիվացված է օրիգինալից 2015 թ․ հուլիսի 13-ին.
Գրականություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Bourne, Lynda. Project Relationship Management and the Stakeholder Circle (PDF) (Thesis).
- Freeman, R E (1984), Strategic Management: a Stakeholder Approach, Pitman Series in Business and Public Policy, Harpercollins College Div; First Edition. 978-0273019138
- A guide to the project management body of knowledge (PMBOK guide) (7th ed.). Newtown Square, PA: Project Management Institute. 2021. ISBN 978-1-62825-664-2.
- Roeder, Tres (2013). «Foreword». Managing Project Stakeholders: Building a Foundation to Achieve Project Goals. John Wiley & Sons. էջ XI. ISBN 978-1118504277.
- Yvette (2011 թ․ նոյեմբերի 28). «Applying Kotter's Change Management Principles to Project Management». Change Leadership Network. Արխիվացված է օրիգինալից 2015 թ․ հուլիսի 13-ին.
| ||||||
