Jump to content

Ծրագրային ապահովման ինժեներիա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Ծրագրային ապահովման ճարտարագիտություն
Ծրագրային ապահովման մշակման համակարգային մոտեցում Խմբագրել Wikidata
Branch of computer science, technical sciences, հիմնական առարկա, գիտական բնագավառ, մասնագիտություն, հետազոտության թեմա, economic sector Խմբագրել Wikidata
Ենթակատեգորիաsystems engineering, ինֆորմատիկա Խմբագրել Wikidata
Մասն էտեղեկատվական տեխնոլոգիա, systems engineering Խմբագրել Wikidata
Ուսումնասիրման առարկածրագրային ապահովման մշակում Խմբագրել Wikidata
Ով է կիրառումsoftware engineer, research software engineer Խմբագրել Wikidata
Օգտագործողorganizational engineering, information engineering Խմբագրել Wikidata

Ծրագրային ապահովման ինժեներիան համակարգչային գիտության և ճարտարագիտության ճյուղ է, որը կենտրոնացած է ծրագրային ապահովման կիրառությունների նախագծման, մշակման, փորձարկման և պահպանման վրա:[1] Այն ներառում է ինժեներական սկզբունքների և համակարգչային ծրագրավորման գիտելիքների կիրառումը՝ օգտագործողի կարիքները բավարարող ծրագրային համակարգեր մշակելու համար:[2][3][4][5]

Ծրագրային ապահովման ինժեները կիրառում է ծրագրային ապահովման մշակման գործընթաց[2][6] ծրագրային համակարգերը սահմանելու, ներդնելու, փորձարկելու, կառավարելու և պահպանելու համար:

Պատմություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1960-ական թվականներից ի վեր ծրագրային ապահովման ճարտարագիտությունը ճանաչվեց որպես ճարտարագիտության առանձին ոլորտ։[7]

Ծրագրային ապահովման ճարտարագիտության զարգացումը համարվում էր պայքար։ Խնդիրներն էին բյուջեի գերազանցումը, ժամկետներում չտեղավորվելը, լայնածավալ վրիպազերրծման, ճշգրտման և սպասարկման կարիք ունենալը և սպառողների կարիքները չբավարարելը կամ նույնիսկ երբեք ավարտին չհասցնելը։

1968 թվականին ՆԱՏՕ-ն կազմակերպեց ծրագրային ապահովման ճարտարագիտության առաջին համաժողովը, որը քննարկեց ծրագրային ապահովման մշակման ոլորտոի մարտահրավերները և այն կարևոր դեր խաղաց հուսալի և պահպանվող ծրագրային ապահովում ստեղծելու ուղեցույցների և լավագույն փորձի ձևակերպման գործում:[8]

«Ծրագրային ապահովման ճարտարագիտություն» տերմինի ծագումը վերագրվում է տարբեր աղբյուրների: Տերմինը հայտնվել է ընկերությունների կողմից առաջարկվող ծառայությունների ցանկում՝ «Համակարգիչներ և ավտոմատացում» ամսագրի 1965 թվականի հունիսյան համարում[9] և պաշտոնապես օգտագործվել է ACM-ի հաղորդակցությունների 1966 թվականի օգոստոսի համարում (հատոր 9, համար 8)՝ Էնթոնի Ա. Օթինգերի «Նախագահի նամակը ACM անդամներին» գրքում։[10][11][12] Այն նաև կապված է պրոֆեսոր Ֆրիդրիխ Լ. Բաուերի կողմից 1968 թվականին ՆԱՏՕ-ի համաժողովի անվանման հետ:[13] Մարգարետ Համիլթոնը նկարագրել է «ծրագրային ապահովման ճարտարագիտությունը» Ապոլոն առաքելությունների ժամանակ՝ նրանց գործունեությանը օրինականություն հաղորդելու համար:[14] Այդ ժամանակ այն ընկալվում էր որպես «ծրագրային ապահովման ճգնաժամ»:[15][16][17] Ծրագրային ապահովման ճարտարագիտության 40-րդ միջազգային համաժողովը (ICSE 2018) նշեց «Ծրագրային ապահովման ճարտարագիտության» 50-ամյակը Ֆրեդերիկ Բրուքսի[18] և Մարգարետ Համիլթոնի հիմնական զեկույցներով։[19]

Ծանոթագրություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  1. ↑ «What is Software Engineering?». Michigan Technological University (անգլերեն). Վերցված է 2025-06-29-ին.
  2. 1 2 Abran et al. 2004
  3. ↑ ACM (2007). «Computing Degrees & Careers». ACM. Արխիվացված է օրիգինալից 2011-06-17-ին. Վերցված է 2010-11-23-ին.
  4. ↑ Laplante, Phillip (2007). What Every Engineer Should Know about Software Engineering. Boca Raton: CRC. ISBN 978-0-8493-7228-5. Վերցված է 2011-01-21-ին.
  5. ↑ «What Does a Software Engineer Do?». coursera. 2022 թ․ հոկտեմբերի 31.
  6. ↑ Bourque, Pierre; Fairley, Richard E. (Dick), eds. (2014). Guide to the Software Engineering Body of Knowledge Version 3.0 (SWEBOK). IEEE Computer Society.
  7. ↑ Farone, Alison (2020-08-04). «The history of coding and software engineering». Hack Reactor (ամերիկյան անգլերեն). Վերցված է 2025-06-29-ին.
  8. ↑ «The history of coding and software engineering». Hack Reactor. Արխիվացված է օրիգինալից 2022-03-24-ին. Վերցված է 2021-05-06-ին.
  9. ↑ «Computers and Automation: The Computer Directory and Buyers' Guide, 1965» (PDF). bitsavers.org. Վերցված է 2023 թ․ հուլիսի 15-ին.
  10. ↑ «President's Letter to the ACM Membership» (PDF). Վերցված է 2025 թ․ փետրվարի 27-ին. «We must recognize ourselves -- not necessarily all of us, and not necessarily any one of us all the time -- as members of an engineering profession, be it hardware engineering or software engineering, a profession without artificial and irrelevant boundaries like that between "scientific" and "business" applications.»
  11. ↑ Oettinger, A. G. (1966). «President's Letter to the ACM Membership». Commun. ACM. Association for Computing Machinery. 9 (8): 545–546. doi:10.1145/365758.3291288. ISSN 0001-0782. S2CID 53432801.
  12. ↑ «The origin of "software engineering"». 2013 թ․ ապրիլի 4. Վերցված է 2017 թ․ նոյեմբերի 17-ին.
  13. ↑ Randall, Brian. «The 1968/69 NATO Software Engineering Reports». Վերցված է 2017 թ․ նոյեմբերի 17-ին.
  14. ↑ Lori Cameron (2008 թ․ հոկտեմբերի 5). «Margaret Hamilton: First Software Engineer». Tech News. IEEE Computer Society.
  15. ↑ Ian Sommerville (2015 թ․ մարտի 24). Software Engineering (10th ed.). Pearson Education Limited. ISBN 978-0-13-394303-0.
  16. ↑ Peter, Naur; Randell, Brian (7–11 October 1968). Software Engineering: Report of a conference sponsored by the NATO Science Committee (PDF). Garmisch, Germany: Scientific Affairs Division, NATO. Վերցված է 2008-12-26-ին.
  17. ↑ Randell, Brian (2001 թ․ օգոստոսի 10). «The 1968/69 NATO Software Engineering Reports». Brian Randell's University Homepage. The School of the Computer Sciences, Newcastle University. Վերցված է 2008-10-11-ին. «The idea for the first NATO Software Engineering Conference, and in particular that of adopting the then practically unknown term "software engineering" as its (deliberately provocative) title, I believe came originally from Professor Fritz Bauer.»
  18. ↑ 2018 International Conference on Software Engineering celebrating its 40th anniversary, and 50 years of Software engineering (2018 թ․ մայիսի 31). «ICSE 2018 – Plenary Sessions – Fred Brooks». YouTube. Վերցված է 2018 թ․ օգոստոսի 9-ին.{{cite web}}: CS1 սպաս․ թվային անուններ: authors list (link)
  19. ↑ 2018 International Conference on Software Engineering celebrating its 40th anniversary, and 50 years of Software engineering (2018 թ․ մայիսի 31). «ICSE 2018 – Plenary Sessions – Margaret Hamilton». YouTube. Վերցված է 2018 թ․ օգոստոսի 9-ին.{{cite web}}: CS1 սպաս․ թվային անուններ: authors list (link)
Ստացված է «https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=Ծրագրային_ապահովման_ինժեներիա&oldid=10828613» էջից