Ծուռքիթ քարադր

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ծուռքիթ քարադր
Ծուռքիթ քարադր
Ծուռքիթ քարադր
Դասակարգում
Թագավորություն  Կենդանիներ (Animalia)
Տիպ/Բաժին Քորդավորներ (Chordata)
Ենթատիպ Ողնաշարավորներ (Vertebrata)
Դաս Թռչուններ (Aves)
Կարգ Քարադրանմաններ (Charadriiformes)
Ընտանիք Քարադրներ (Charadriidae)
Ցեղ Anarhynchus
Տեսակ Ծուռքիթ քարադր (A. frontalis)
Միջազգային անվանում
Anarhynchus frontalis
Կարգավիճակ
Հատուկ պահպանության կարգավիճակ՝ Status iucn3.1 VU hy.svg
Խոցելի տեսակ

Ծուռքիթ քարադր[1] (լատ.՝ Anarhynchus frontalis) քարադրների ընտանիքի թռչուն[2], Նոր Զելանդիայի էնդեմիկ կենդանիներից է։

Բնության պահպանության միջազգային միությունը այս տեսակը ընդգրկել է հատուկ պահպանության մեջ՝ որպես խոցելի տեսակ։

Բնութագիր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծուռքիթ քարադրն ունի 21 սմ երկարություն, քաշը՝ 40-70 գրամ[3]։ Վիզը կարճ է, թևերը համեմատաբար երկար են, լայն, պոչը կարճ է, սեպաձև[4]։ Կարճ թաթերը ունեն երեք մատներ՝ երկար ճանկերով։ Առավել նշանավոր առանձնահատկությունն այն է, որ կտուցի ծայրը գրեթե միշտ թեքվում է աջից, իսկ կտուցը ավելի երկար է, քան մյուս քարադրանմաններինը[5]։ Թևերը, պոչը և մեջքը մոխրագույն են`մի փոքր շագանակագույն երանգով[6]։ Փորը, կրծքավանդակը և գլխի առջևի մասը սպիտակ են։ Գլուխը մուգ մոխրագույն է։ Աչքերի երկայնքով մինչև կտուցը և գլխի հետևի հատվածը ունի սև շերտ։ Կրծքավանդակի վրա կա սև ժապավեն, որն ավելի հստակ արտահայտված է որձերի մոտ։ Կտուցը, թաթերը և փետուրների եզրերը սև են[7]։

Կենսակերպ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծուռքիթ քարադրը սնվում է միջատներով (հատկապես թրթուրներով), որդերով և այլ անողնաշարավորներով, որոնք նա գտնում է քարերի տակ։ Էգը դնում է 2 ձու՝ սպիտակից բաց մոխրագույն մուգ կետերով[8]։ Ձագերը դառնում թռչող թռչուններ և անմիջապես լքում են բույնը[9]։ Հասունությունը տեղի է ունենում 3 տարեկանում[10]։

Տարածվածություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծուռքիթ քարադրը բնակվում է Նոր Զելանդիայի ափերին։ Այն հանդիպում է նաև Քենտերբերիի և Օտագոյի շրջաններում, Հարավային կղզու շրջաններում, իսկ ձմռանը չվում է Հյուսիսային կղզու Պլոտսի ծոց[11]։

Սպառնալիքներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Թռչունների այս տեսակի պոպուլյացիան ներառում է 3000-5000 թռչուն, որը 40 տարի է շարունակաբար նվազում է[12]։ Ամենամեծ սպառնալիքը գալիս է անձից, օրինակ՝ լողափերի օգտագործումը որպես լողի տարածք և դրանով իսկ անհանգստություն է առաջացնում։ Մինչև 1940 թվականը թռչունները պարբերաբար գնդակահարվում էին սպորտային նպատակներով, մինչև վերջնականապես դա արգելվեց[10]։ Հիմնական թշնամիներն են տեղական Դոմինիկյան որորը, որը փչացնում է բները, ինչպես նաև ներմուծված կատուները[10]։ Նախնական պահպանման միջոցառումները Հյուսիսային կղզում ձմեռողների բների և թռչունների հաշվարկներն են, ինչպես նաև բնակչության վերահսկողությունը[13]։

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Beme, R. L. (Ri︠u︡rik Lʹvovich) (1994)։ Pi︠a︡tii︠a︡zychnyĭ slovarʹ nazvaniĭ zhivotnykh. Ptit︠s︡y : latinskiĭ, russkiĭ, angliĭskiĭ, nemet︠s︡kiĭ, frant︠s︡uzskiĭ : 11060 nazvaniĭ։ Sokolov, Vladimir Evgenʹevich., Flint, Vladimir Evgenʹevich.։ Moskva: "RUSSO"։ ISBN 5-200-00643-0։ OCLC 32830504 
  2. Matcham Howard (2019-06-26)։ «The moss genus Fissidens in New Zealand»։ Journal of Bryology 41 (3): 300–300։ ISSN 0373-6687։ doi:10.1080/03736687.2019.1621071 
  3. «Anarhynchus frontalis: BirdLife International»։ IUCN Red List of Threatened Species։ 2012-05-01։ Վերցված է 2020-03-11 
  4. «How wry is a Wrybill?»։ Wader Study 126 (3)։ 2019-10-31։ ISSN 2058-8410։ doi:10.18194/ws.00164 
  5. Smith Kimberly G. (1998-11)։ «The Field Guide to the Birds of New Zealand Barrie Heather Hugh Robertson»։ The Condor 100 (4): 776–776։ ISSN 0010-5422։ doi:10.2307/1369773 
  6. Murphy Elaine C., Keedwell Rachel J., Brown Kerry P., Westbrooke Ian (2004)։ «Diet of mammalian predators in braided river beds in the central South Island, New Zealand»։ Wildlife Research (անգլերեն) 31 (6): 631։ ISSN 1035-3712։ doi:10.1071/WR03033 
  7. Dos Remedios Natalie, Lee Patricia L.M., Burke Terry, Székely Tamás, Küpper Clemens (2015-08)։ «North or south? Phylogenetic and biogeographic origins of a globally distributed avian clade»։ Molecular Phylogenetics and Evolution (անգլերեն) 89: 151–159։ doi:10.1016/j.ympev.2015.04.010 
  8. Jones A.D. (1977-01)։ «The Reader's Digest Atlas of the Universe, Patrick Moore, Reader's Digest Atlas Services Pty. Ltd. Sydney, 1974. 270 x 365 mm., 272 pages.»։ Cartography 10 (1): 46–46։ ISSN 0069-0805։ doi:10.1080/00690805.1977.10437961 
  9. Environment New Zealand 2007.։ New Zealand. Ministry for the Environment.։ Wellington, N.Z.: Ministry for the Environment։ 2007։ ISBN 978-0-478-30192-2։ OCLC 191954294 
  10. 10,0 10,1 10,2 Wiersma Popko, Kirwan Guy M. (2020-03-04)։ «Wrybill (Anarhynchus frontalis)»։ Birds of the World։ doi:10.2173/bow.wrybil1.01 
  11. Swaffield Simon (1997-10)։ «Inventing New Zealand: Everyday Myths of Pakeha Identity By Claudia Bell. Penguin Books (NZ) Ltd Auckland, 1996»։ New Zealand Geographer 53 (2): 66–66։ ISSN 0028-8144։ doi:10.1111/j.1745-7939.1997.tb00508.x 
  12. Medway, David G. (2000)։ The Reed field guide to common New Zealand shorebirds։ Auckland [N.Z.]: Reed։ ISBN 0-7900-0738-X։ OCLC 46915204 
  13. Reed T. M., Barrett C., Barrett J., Hayhow S., Minshull B. (1985-03)։ «Diurnal variability in the detection of waders on their breeding grounds»։ Bird Study 32 (1): 71–74։ ISSN 0006-3657։ doi:10.1080/00063658509476857 

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Bernhard Grzimek: Grzimeks Tierleben. Deutscher Taschenbuch Verlag GmbH & Co.KG,München 1968, ISBN 3-423-05970-2
  • David Burnie: Tiere die grosse Bild-Enzyklopädie. Dorling Kindersley Verlag GmbH, München 2001, ISBN 3-8310-0202-9