Ծովային սիրամարգաշնիկ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Ծովային սիրամարգաշնիկ
Ծովային սիրամարգաշնիկ
Արու առանձնյակ
Գիտական դասակարգում
Թագավորություն Կենդանիներ
Տիպ Քորդավորներ[1]
Ենթատիպ Ողնաշարավորներ
Վերնադաս Ոսկրոտ ձկներ
Դաս Ճառագայթալողակներ
Ընտանիք Սիրամարգաշնիկներ
Տեսակ Ծովային
սիրամարգաշնիկ
Լատիներեն անվանում
Salaria pavo
(Risso, 1810)
Հոմանիշներ
  • Blennius alauda Nardo 1827
  • Blennius erythrocephalus Risso 1820
  • Blennius pavo Risso, 1810
  • Lipophrys pavo (Risso, 1810)[2]
Հատուկ պահպանություն

Wikispecies-logo.svg
Դասակարգումը
Վիքիցեղերում

Commons-logo.svg
Պատկերների որոնում
Վիքիպահեստում




Ծովային սիրամարգաշնիկ (լատ.՝ Salaria pavo), ծովաշնիկների ընտանիքին պատկանող ճառագայթալողակ ձկնատեսակ՝ ոսկրաձուկ[1]:

Հայտնաբերվել է 1810 թվականին: Ծովային սիրամարգաշնիկների առանձնյակն իր հերթին բաժանված է չորս տարբեր ենթատեսակների:

Տարածվածություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տարածված է Միջերկրական ծովում, Ատլանտյան օվկիանոսի արևելյան ափից՝ Ֆրանսիայի ափամերձ հատվածից մինչև Մարոկկո և Բոսֆոր: Տեսակի ներկայացուցիչներն ապրում են Սուեզի ջրանցքում ևս:

Ծովային սիրամարգաշնիկները հայտնաբերվել են Ղրիմի, Կովկասի, Թուրքիայի, Բուլղարիայի և Ռումինիայի ափամերձ հատվածներում: Հայտնի է ներցամաքային Օձերի կղզում տարածվածությամբ[3]:

Նկարագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծովային սիրամարգաշնիկների մարմնի ընդհանուր երկարությունը կազմում է 11-13 սմ՝ այդ թվում և ոչ այնքան երկար պոչը: Սեռական դիմորֆիզմն արտահատված է. արու առանձնյակները ի տարբերություն էգերի առավել խոշոր են: Իլիկաձև մարմինը մերկ է՝ ծածկված լորձաթաղանթի հաստ շերտով:

Արուների մարմնի գունավորումն ավելի վառ է արտահայտված, քան էգերի մոտ: Ընդհանուր առմամբ մարմնի վերին հատվածը դեղնականաչավուն է: Մարմնի վրա կան կապույտ ուղղահայաց գծեր:

Աչքերն ունեն սևավուն բծեր, որը շրջապատված է կապույտ եզրաշերտերով և նույնագույն օղակներով: Ծովային սիրամարգաշնիկի սերտաճած կատարը դեղնավորում է՝ լայնակի մուգ կանաչ շերտագծերով: Մեջքային և սրբանային լողաթևերն ունեն կանաչ գունավորում՝ դարչնավուն կամ բաց կապտավուն եզրանախշերով:

Լողաթևերն ունեն որոշ փշեր: Մեջքի լողաթևը երկար է՝ կազմված ճկուն փշերից և փափուկ ճառագայթալողակներից: Պոչային լողաթևն առանձնացված է ողնաշարից: Սրբանային լողաթևը ամենաերկարն է: Ծովային սիրամարգաշնիկի որովայնային լողաթևերը ծածկված են մաշկափշերով: Այս ձկնատեսակի ատամների քանակը վերին ծնոտում տատանվում են 26-32 ատամ, իսկ ստորին ծնոտում՝ 19-24 ատամ:

Կողագիծը ձգվում է մարմնի երկու կողմերով։ Այն իրենից ներկայացնում է մաշկի միջով ձգվող ակոս, որից դեպի վեր են բարձրանում բազմաթիվ մանր մազանոթներ։ Ակոսում դասավորված են ռեցեպտորները։ Առջևի մասում ճյուղավորվում է։ Այն շատ կարևոր, ունիվերսալ զգայարան է, կարող է փոխարինել մյուս զգայարաններին։ Կողագծի օգնությամբ սիրամարգածնիկները զգում են ջրի ուղղությունը, ջերմաստիճանը, ճնշումը, թշնամու առկայությունը, քիմիական մոլեկուլներ, խորությունը։

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 Ռեշետնիկով Յու., Կոտլյար Ա. Ն., Ռասս Տ. Ս., Շատունովսկի Մ. Ի. Կենդանիների անունների հնգալեզու բառարան։ «Կաթնասուններ». լատիներեն, ռուսերեն, անգլերեն, գերմաներեն, ֆրանսերեն։
  2. Ծովային սիրամարգաշնիկ, տեղեկատվություն Միջազգային Կարմիր գրքի պաշտոնական կայքում
  3. Սնիգիրով Ս., Հոնչարով Օ., Սիլանտև Ս. Օձերի կղզու ձկնաշխարհ. — 2012. — Vol. 42. — № 2. — P. 225—239. — doi:10.1007/s12526-012-0109-4

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Մ.Ե.Համբարյան, «Կենդանաբանություն», 3, 4, 5 հատորներ, 2000-2002 թվականներ
  • Ս.Պ.Նաումով,«Ողնաշարավորների կենդանաբանություն», I և II մաս, Երևան, 1956 թվական

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]