Խուանա Ասուրդույ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Խուանա Ասյուրդու Լլանոս
իսպ.՝ Juana Azurduy
Juana Azurduy.jpg
հուլիսի 12, 1780(1780-07-12)[1] կամ օգոստոսի 3, 1781(1781-08-03)[1] - մայիսի 25, 1862(1862-05-25)[1]
ԾննդավայրՍուկրե, Բոլիվիա[1]
Մահվան վայրՍուկրե, Բոլիվիա[1]
Կոչումգեներալ և Ֆելդմարշալ
ՍտորագրությունFirma de Juana Azurduy.jpg
Խուանա Ասյուրդուի արձանը Բոլիվիայում
Խուանա Ասյուրդուի հուշարձանի բացման արարողությունը Քրիստինա Ֆերնանդես դե Կիրչերի և Եվո Մորալեսի կողմից 2015 թ. հուլիսի 15, Բուենոս Այրես ում

Խուանա Ասուրդույ Լյանոս (հուլիսի 12, 1780(1780-07-12)[1] կամ օգոստոսի 3, 1781(1781-08-03)[1], Սուկրե, Բոլիվիա[1] - մայիսի 25, 1862(1862-05-25)[1], Սուկրե, Բոլիվիա[1]), եղել է բոլիվիական ռազմական առաջնորդ, գեներալ։ Ծնվել է 1780 թ. հուլիսի 12-ին Չուչիսաքա քաղաքում[2]։ Մայրն ամուսնացել է հարուստ տղամարդու հետ, բայց հայրը սպանվել է։ Հորն սպանող մարդասպանն անհետացել է։ Խուանա Ասյուրդուն ապրել է Չուչիսքայում և 12 տարեկան հասակում մտել է մենաստան[3]։ 17 տարեկան հասակում նա հեռացվել է, քանի որ հաճախակի է ըմբոստացել։ Ամուսնացել է Մանուել Ասքենսիո Պադիլլայի հետ 1805 թվականին [4]։ Մարդը , ում նա սիրեց, բոլիվիացի էր, խոսում էր իսպաներեն և հարավամերիկյան երկու լեզուներով[5]։

Վաղ կյանք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Խուաննա Ասյուրդուն ծնվել է 1780 թվականի հուլիսի 12-ին Տորոքայում՝ քաղաքում, որը գտնվում է Պոտոսի մունիցիպալիտետում Ռիո դե լա Պլատայի բարձունքին (այժմյան Ռավելո քաղաքի Պոտոսի դեպարտամենտում, Բոլիվիայում)։ Նրա ծնողներն եղել են Դոն Մատիաս Ասյուրդուն՝ շատերի հարուստ սպիտակ տերը, և Դոնյա Էուալիա Բերմունդը Չուքիսակիից։ Նա մեծացել է Չուքիսակիիում և սկել է կրթություն ստանալ հեղինակություն ունեցող մենաստանում, որտեղ ուզում էր դառնալ կույս[6]։ Նա խոսում էր իսպաներեն, նաև կեուչների լեզվով։ Ըմբոստ բնավորության համար 17 տարեկան հասակում նրան հեռացնում են մենաստանից, 1805 թվականին 25 տարեկան հասակում ամուսնանում էՔաղվածելու սխալ՝ Invalid <ref> tag; invalid names, e.g. too many։

Ռազմական կյանք և կարիերա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ասուրդուն և ամուսինը միավորվել են Չուքիսակիի հեղափոխությամբ, որն 1809 թվականի մայիսի 25-ին ազատել է Կարակասի պրեզիդենտ Ռամոն Գարսիա դե Լեոնին [7]։ Այդ ապստամբությունն ավարտվել է 1810 թվականին, երբ հեղափոխականները հաղթել են։ Ավարտին ղեկավարները դատապարտվել են ազատազրկման։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 1,11 1,12 1,13 1,14 Library of Congress Library of Congress Name Authority File
  2. Pallis, Michael “Slaves of Slaves: The Challenge of Latin American Women” (London: Zed Press, 1980) pg. 24
  3. Knaster, Meri ”Women in Spanish America: An Annotated Bibliography from pre-Conquest to Contemporary Times”(Boston: G.K Hall and Co. 1977) pg.501
  4. Knaster, Meri ”Women in Spanish America: An Annotated Bibliography from pre-Conquest to Contemporary Times”(Boston:G.K Hall and Co. 1977) pg.501
  5. Chasteen, John Charles “Born in Blood and Fire: A Concise History Latin America 2nd ed.” (New York: W.W Norton and Company, 2006), pg. 110, information that was not cited directly, is from the previously mentioned book.
  6. Knaster, Meri ”Women in Spanish America: An Annotated Bibliography from pre-Conquest to Contemporary Times”. Boston. G.K Hall and Co. 1977. Pág. 501.
  7. «Sociedad Mundos Intimos Revolucionarias en la Historia». Consultado el 15 de julio de 2013.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]