Խորվաթիայի վարչապետ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Խորվաթիայի Հանրապետության կառավարության նախագահ
Predsjednik / Predsjednica Vlade Republike Hrvatske
Flag of Croatia.svg
այլ=
Պաշտոնավարում է՝
Անդրեյ Պլենկովիչ

սկսած 2016 թվականից
ՏիտղոսՊարոն վարչապետ կամ կառավարության նախագահ
Խորվաթ․՝ Gospodin predsjednik Vlade (պաշտոնական) Ձերդ գերազանցություն
Խորվաթ․՝ Njegova ekscelencija (միայն միջազգային հարաբերություններում և արտասահմանում)[1]
ՆստավայրՍուրբ Մարկի հրապարակ 2, Զագրեբ, Խորվաթիա
Անվանատու
Նշանակող
որպես Խորվաթիայի խորհրդարան
Պաշտոնավարման ժամկետԽորհրդարանական մեծամասնության ցանկությամբ: Խորհրդարանական ընտրությունները պետք է անցկացվեն ոչ ուշ, քան խորհրդարանական 4 տարի ժամկետը լրանալուց հետո 60 օրվա ընթացքում, բայց գործող վարչապետը պետք է մնա իր պաշտոնավարման ընթացքում, մինչև նոր կառավարությունը հաստատվի խորհրդարանում և երդվի իր խոսնակը:
Անդրանիկ պաշտոնավարՍտյեպան Մասիչ (դե ֆակտո, առաջին բազմակուսակցական ընտրություններից հետո) Յոսիպ Մանոլիչ (դե յուրե, ներկայիս սահմանադրության հաստատումից հետո)
Աշխատավարձ21655 խորվաթական կունա ամսական
Կայքwww.vlada.hr

Խորվաթիայի վարչապետ ( խորվ.՝ Premijer / Premijerka Hrvatske), պաշտոնապես Խորվաթիայի Հանրապետության կառավարության նախագահ ( խորվ.՝ Predsjednik / Predsjednica Vlade Republike Hrvatske), Խորվաթիայի կառավարության ղեկավարն է և դե ֆակտո Խորվաթիայի կառավարման համակարգի ամենաուժեղ և ազդեցիկ պետական գերատեսչությունն է: 1945 թվականին պաշտոնի առաջին անգամ հաստատումից հետո 1990–2000 թվականների կիսանախագահական ժամանակահատվածը միակ բացառությունն է, երբ Խորվաթիայի նախագահը դե ֆակտո իրավասություն ուներ: Խորվաթիայի նախապատվության պաշտոնական կարգում, այնուամենայնիվ, վարչապետի պաշտոնը պետական բարձրագույն երրորդ պաշտոնն է՝ հանրապետության նախագահից և խորհրդարանի խոսնակից հետո:

Խորվաթիայի Սահմանադրությունը սահմանում է, որ «Խորհրդարանը վերահսկում է կառավարությանը» (հոդված 81), և որ «Հանրապետության նախագահն ապահովում է կառավարության կանոնավոր և հավասարակշռված գործառույթն ու կայունությունը» (հոդված 94), մինչդեռ կառավարությունը ներկայացված է հոդված 108-ում։ [2] 2000 թվականից ի վեր վարչապետն ունեցել է սահմանադրական տարբեր լիազորություններ, և կառավարության նշված է սահմանադրության տեքստում՝ 87, 97, 99, 100, 101, 103, 104 հոդվածներում: Խորվաթիայի ներկայիս վարչապետը Անդրեյ Պլենկովիչն է: Խորվաթիայի կառավարությունը հանդիպումներ է հրավիրում Բանսկի դվորիում, որը պատմական շենք է, որը գտնվում է Զագրեբի Սուրբ Մարկի հրապարակի արևմտյան կողմում:

Անվանում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պաշտոնի պաշտոնական անվանումը բառացիորեն թարգմանվում է «կառավարության նախագահ» է (Predsjednik Vlade), այլ ոչ թե «Վարչապետ» (Prvi Ministar): Երբ պաշտոնը առաջին անգամ ստեղծվեց 1945 թվականին, ներդրվեց «կառավարության նախագահ» անվանումը: Պաշտոնի անվանումը փոխվել է 8 տարի անց՝ 1953 թվականին, Հարավսլավիայի սահմանադրական բարեփոխումներով , որով արդեն անվանվեց «Գործադիր խորհրդի նախագահ» ( Predsjednik Izvršnog vijeća ): 1990 թվականին կայացած սահմանադրական բարեփոխումների ևս մեկ փուլից հետո պաշտոնը վերանվանվեց 1934-1953 թվականների սկզբնական «կառավարության նախագահ» անվանմամբ: Բոլոր ժամանակահատվածների համար, այնուամենայնիվ, «վարչապետ» տերմինը կոլեկտիվորեն օգտագործվում է (հատկապես լրատվամիջոցներում):

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Խորվաթիա-Սլավոնիայի Թագավորության (1868–1918) կառավարությունը ղեկավարում էր բանը (վիչերոյ), որը ներկայացնում էր թագավորին: Խորվաթիայի կառավարության առաջին ղեկավարըէ որպես Հարավսլավիայի Դաշնային Ժողովրդական Դաշնային Հանրապետության բաղկացուցիչ հանրապետություն, Վլադիմիր Բակարիչն էր, ով ստանձնեց այդ պաշտոնը 1945 թվականի ապրիլի 14-ին: Պաշտոնն այն ժամանակ եղել է, ինչպես այսօր, պետության ամենաուժեղ պետական գերատեսչությունը (միակ պատմական բացառությունը ծայրահեղ հզոր կիսանախագահական համակարգն է, որն օգտագործվել է 1990-2000 թվականներին, որի ընթացքում նախագահը ամենակարևոր կերպարն էր պետության կառավարական հիերարխիայում): Երկրորդ աշխարհամարտից հետո Խորվաթիայի սոցիալիստական հանրապետությունում ստեղծվեց միակուսակցական համակարգ: Այս ընթացքում գործել էին տասներկու վարչապետներ (գործադիր խորհրդի նախագահի կոչում օգտագործելով), բոլորը՝ Հարավսլավիայի կոմունիստական կուսակցության (KPJ) շարքերից, որոնք 1952 թվականին վերափոխվել և վերանվանվել են Հարավսլավիայի կոմունիստների լիգայի (SKJ): Խորվաթիայի քաղաքական գործիչները և այս ժամանակաշրջանի վարչապետները Հարավսլավիայի կոմունիստների լիգայի անդամ էին Խորվաթիայի կոմունիստների լիգայի (SKH) անդամ լինելու միջոցով, որը կուսակցության խորվաթական մասնաճյուղն էր: Պաշտոնը շարունակում էր մնալ Խորվաթիայի քաղաքականության հիմնական կենտրոնը՝ չնայած 1974 թվականին հավաքական նախագահության ինստիտուտի հաստատմանը (նախկինում պետության ղեկավարի հիմնականում անվանական գործառույթը պատկանում էր Խորվաթիայի խորհրդարանի խոսնակին):

Սահմանադրական փոփոխություններից հետո, որոնք թույլ էին տալիս Խորվաթիայում բազմակուսակցական ընտրություններ անցկացնել, խորհրդարանն ընդունեց սահմանադրական փոփոխություններ (հուլիսի 25), որոնցով չեղարկվեցին սոցիալիստական խորհրդանիշները և ընդունվեցին նոր ազգային խորհրդանիշներ: Նորընտիր եռապալատ պառլամենտը փոխեց Խորվաթիայի սահմանադրությունը, և 1990 թվականի դեկտեմբերի 22-ին, այսպես կոչված, «Սուրբ Ծննդյան Սահմանադրությունը» հիմնարարորեն սահմանեց Խորվաթիայի Հանրապետությունը և նրա կառավարման կառուցվածքը: 1990 թվականի սահմանադրական բարեփոխումների հետո Խորվաթիան կիսանախագահական հանրապետություն էր, ինչը նշանակում էր, որ Խորվաթիայի նախագահը ունեցեր լայն գործադիր լիազորությունները (հետագայում ընդլայնվեցին լիազարությունները հասնելով սուպերնախագահական կառավարման), այդ թվում վարչապետի և այլ պաշտոնյաների նշանակումը և ազատումը։ Այս ժամանակահատվածում, որը տևեց մինչև 2000-ի վերջինին սահմանադրական փոփոխությունները, Խորվաթիան ուներ յոթ վարչապետ: 1990 թվականի սահմանադրական բարեփոխումներից հետո Խորվաթիայի առաջին վարչապետը Ստյեպան Մեսիչն էր, որը ստանձնեց պաշտոնը 1990 թվականի մայիսի 30-ին:

1991 թվականի մայիսին կայացած անկախության հանրաքվեից հետո, որի ընթացքում ընտրողների 93%-ը հավանություն տվեց անկախանացմանը, Խորվաթիան 1991 թվականի հունիսի 25-ին պաշտոնապես հռչակեց Հարավսլավիայից անկախություն, ընդ որում Յոսիպ Մանոլիչը շարունակում էր մնալ վարչապետի պաշտոնում՝ որպես անկախ Խորվաթիայի կառավարության ղեկավար: Այնուամենայնիվ, երկիրը այնուհետև ստորագրեց 1991 թվականի Բրիոնյան համաձայնագիրը, որով նա համաձայնեց հետաձգել հետագա գործողությունները Հարավսլավիայի հետ կապերը խզելու ուղղությամբ: Միևնույն ժամանակ, տեղի ունեցավ Խորվաթիայի անկախության պատերազմը, և Ֆրանյո Գրեգուրիչը նշանակվեց՝ ղեկավարելու վտարանդի կառավարությունը: Նույն թվականի հոկտեմբերին Խորվաթիան պաշտոնապես խզեց բոլոր մնացած իրավական կապերը Հարավսլավիայի Ֆեդերացիայի հետ:

2000 թվականի հունվարին կայացած համընդհանուր ընտրություններից հետո Սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության գլխավորությամբ հաղթող կենտրոնաձախակողմյա կոալիցիան փոփոխեց սահմանադրությունը և արդյունավետորեն խլեց իր գործադիր իշխանությունների մեծամասնության նախագահից՝ ամրապնդելով խորհրդարանի և վարչապետի դերը, վերածելով Խորվաթիան խորհրդարանական հանրապետության: Վարչապետը կրկին (ինչպես նախքան 1990 թվականը) դարձավ խորվաթական քաղաքականության առաջնային պաշտոնը:

Մինչ օրս եղել են տասներկու վարչապետ, որոնք ղեկավարել են 14 կառավարություններ առաջին բազմակուսակցական ընտրություններից ի վեր: Ինը վարչապետներ պաշտոնավարման ընթացքում Խորվաթիայի դեմոկրատական միության անդամ էին, երկուսը՝ Սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության անդամ, իսկ մեկը ՝ ոչ մի քաղաքական կուսակցության անդամ: Անկախությունից ի վեր գոյություն ունի մեկ կին վարչապետ (Յադրանկա Կոսոր), մինչդեռ Սավկա Դաբչևիչ-Կուչարը առաջին կինն էր (ոչ միայն Խորվաթիայում, այլև Եվրոպայում), որը զբաղեցնում էր կառավարության ղեկավարին համարժեք պաշտոն, որպես Գործադիր խորհրդի նախագահ, Խորվաթիայի Սոցիալիստական Հանրապետությունում (1967-1969):

Խորվաթիայի վարչապետները[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հարավսլավիայի կազմում Խորվաթիայի Սոցիալիստական Հանրապետության վարչապետները (1945 – 1990)[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

No. Պատկեր Անուն

(Ծնունդ - Մահ)
Կառավարման ժամանակ Կուսակցություն Գլխավոր քարտուղար

(Պաշտոնավարման ժամանակ)
Կառավարման սկիզբ Կառավարման ավարտ Տևողություն
rowspan="2" style="background:Կաղապար:League of Communists of Croatia/meta/color;" |1 Vladimir Bakarić (1).jpg Վլադիմիր Բակարիչ

(1912-1983)
1945 թվականի ապրիլի 14 1953 թվականի դեկտեմբերի 18 8 տարի, 248 օր Խորվաթիայի կոմունիստական կուսակցություն

(մինչև 1952 թվականը)
Վլադիմիր Բակարիչ

Coat of Arms of the Socialist Republic of Croatia.svg

(1944-1969)
Խորվաթիայի կոմունիստների լիգա

(1952 թվականից հետո)
rowspan="2" style="background:Կաղապար:League of Communists of Croatia/meta/color; " |2 Jakov Blažević.jpg Յակով Բլազևիչ

(1912-1996)
1953 թվականի դեկտեմբերի 18 1962 թվականի հուլիսի 10 8 տարի, 204 օր Խորվաթիայի կոմունիստների լիգա
style="background:Կաղապար:League of Communists of Croatia/meta/color; " |3 85x85փքս Զվոնկո Բրկիչ

(1912-1977)
1962 թվականի հուլիսի 10 1963 թվականի հունիսի 27 352 օր Խորվաթիայի կոմունիստների լիգա
style="background:Կաղապար:League of Communists of Croatia/meta/color; " |4 Mika Špiljak.jpg Միկա Շպիլյակ

(1916-2007)
1963 թվականի հունիսի 27 1967 թվականի մայիսի 11 3 տարի, 318 օր Խորվաթիայի կոմունիստների լիգա
style="background:Կաղապար:League of Communists of Croatia/meta/color; " |5 Savka Dabčević-Kučar.jpg Սավկա Դաբչևիչ-Կուչար

(1923-2009)
1967 թվականի մայիսի 11 1969 թվականի մայիսի 8 1 տարի, 362 օր Խորվաթիայի կոմունիստների լիգա
style="background:Կաղապար:League of Communists of Croatia/meta/color; " |6 Dragutin Haramija.jpg Դրագուտին Հարամիյա

(1923-2012)
1969 թվականի մայիսի 8 1971 թվականի դեկտեմբերի 28 2 տարի, 234 օր Խորվաթիայի կոմունիստների լիգա
Սավկա Դաբչևիչ Կուչոր
Coat of Arms of the Socialist Republic of Croatia.svg

(1969-1971)
style="background:Կաղապար:League of Communists of Croatia/meta/color; " |7 107x107փքս Իվո Պերիշին

(1925-2008)
1971 թվականի դեկտեմբերի 28 1974 թվականի մայիսի 8 2 տարի, 131 օր Խորվաթիայի կոմունիստների լիգա Միկա Պլանինց

Coat of Arms of the Socialist Republic of Croatia.svg

(1971-1982)
style="background:Կաղապար:League of Communists of Croatia/meta/color; " |8 Jakov Sirotković.jpg Յակով Սիրոտկովիչ

(1922-2002)
1974 թվականի մայիսի 8 1978 թվականի մայիսի 9 4 տարի, 1 օր Խորվաթիայի կոմունիստների լիգա
style="background:Կաղապար:League of Communists of Croatia/meta/color; " |9 Petar Fleković.jpg Պետեր Ֆլեկովիչ

(1932-)
1978 թվականի մայիսի 9 1982 թվականի մայիսի 10 4 տարի, 1 օր Խորվաթիայի կոմունիստների լիգա
rowspan="3" style="background:Կաղապար:League of Communists of Croatia/meta/color; " |10 Ante Marković.jpg Անտե Մարկովիչ

(1924-2011)
1982 թվականի մայիսի 10 1986 թվականի մայիսի 10 4 տարի Խորվաթիայի կոմունիստների լիգա Յուրե Բիլիչ

Coat of Arms of the Socialist Republic of Croatia.svg

(1982-1983)
Յոսիպ Վրհովեկ

Coat of Arms of the Socialist Republic of Croatia.svg

(1983-1984)
Միկա Շպիլյակ

Coat of Arms of the Socialist Republic of Croatia.svg

(1984-1986)
rowspan="2" style="background:Կաղապար:League of Communists of Croatia/meta/color;" |12 85x85փքս Անտուն Միլովիչ

(1934-2008)
1986 թվականի մայիսի 10 1990 թվականի մայիսի 30 4 տարի, 20 օր Խորվաթիայի կոմունիստների լիգա

(մինչև 1990 թվականի հունվարը)
Ստանկո Ստոյչևիչ

Coat of Arms of the Socialist Republic of Croatia.svg

(1986-1989)
Խորվաթիայի սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցություն

(1990 թվականի հունվարից)
Իվիկա Ռաչան

Coat of Arms of the Socialist Republic of Croatia.svg

(1989-1990)

Խորվաթիայի Հանրապետության վարչապետներ (1990 – ներկա)[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Դեռևս մինչև 1991 թվականի հունիսի 25-Հարավսլավիայի մի մասն էր:

No.ն Պատկեր Անունը

(Ծնունդ - Մահ)
Կառավարման ժամանակ Կուսակցություն Նախագահ

(Պաշտոնավարման ժամանակ)
Կառավարման սկիզբ Կառավարման ավարտ Տևողություն
1 Stjepan Mesic (2) (cropped).jpg Ստյեպան Մեսիչ

(1934-)
1990 թվականի մայիսի 30[1] 1990 թվականի օգոստոսի 24 86 օր Խորվաթիայի դեմոկրատական միություն
Ֆրանյո Տուդման

Flag of the President of Croatia.svg(1990-1999)

2 Josip Manolic crop1.jpg Յոսիպ Մանոլիչ

(1920-)
1990 թվականի օգոստոսի 24[2] 1991 թվականի հունիսի 25 327 օր Խորվաթիայի դեմոկրատական միություն
1991 թվականի հունիսի 25 1991 թվականի հուլիսի 17
3 85x85փքս Ֆրանյո Գրեգուրիչ

(1939-)

1991 թվականի հուլիսի 17[3] 1992 թվականի օգոստոսի 12 1 տարի, 26 օր Խորվաթիայի դեմոկրատական միություն
4 Hrvoje Šarinić.jpg Հրվոյե Շարինիչ

(1935-2017)
1992 թվականի օգոստոսի 12[4] 1993 թվականի ապրիլի 3 234 օր Խորվաթիայի դեմոկրատական միություն
5 Nikica Valentic table crop.jpg Նիկիցա Վալենտիչ

(1950-)
1993 թվականի ապրիլի 3[5] 1995 թվականի նոյեմբերի 7 2 տարի, 218 օր Խորվաթիայի դեմոկրատական միություն
6 Zlatko Mateša.jpg Զլատկո Մատեշա

(1949-)
1995 թվականի նոյեմբերի 7[6] 2000 թվականի հունվարի 27 4 տարի, 81 օր Խորվաթիայի դեմոկրատական միություն
Ստյեպան Մեսիչ

Flag of the President of Croatia.svg

(2000-2010)
7 Ivica Račan small.jpg Իվիցա Ռաչան

(1944-2007)
2000 թվականի հունվարի 27[7] 2003 թվականի դեկտեմբերի 23 3 տարի, 330 օր Սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցություն
8 Sanader cropped.jpg Իվո Սանադեր

(1953-)
2003 թվականի դեկտեմբերի 23 2009 թվականի հուլիսի 6 5 տարի, 195 օր Խորվաթիայի դեմոկրատական միություն
9 Jadranka Kosor Prime Minister.jpg Յանդրանկա Կոսոր

(1953-)
2009 թվականի հուլիսի 6 2011 թվականի դեկտեմբերի 23 2 տարի, 170 օր Խորվաթիայի դեմոկրատական միություն
Իվո Յոսիպովիչ

Flag of the President of Croatia.svg

(2010-2015)
10 16 obljetnica vojnoredarstvene operacije Oluja 04082011 Zoran Milanovic 38.jpg Զորան Միլանովիչ

(1966-)
2011 թվականի դեկտեմբերի 23 2016 թվականի հունվարի 22 4 տարի, 30 օր Սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցություն
Կոլինդա Գրաբար Կիտարովիչ

Flag of the President of Croatia.svg

(2015-2020)
11 TihomirOreskovic.jpg Տիհոմիր Օրեշկովիչ

(1966-)
2016 թվականի հունվարի 22 2016 թվականի հոկտեմբերի 19 271 օր Անկուսակցական
12 Andrej Plenković 2017.jpg Անդրեյ Պլենկովիչ

(1970-)
2016 թվականի հոկտեմբերի 19 Պաշտոնավարում է 3 տարի, 337 օր Խորվաթիայի դեմոկրատական միություն
Զորան Միլանովիչ

Flag of the President of Croatia.svg

(2020-ներկա)

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ողջ Խորվաթիայի կառավարությունների նախկին ղեկավարներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կան տասնմեկ կենդանի նախկին կառավարությունների ղեկավարներ: Կառավարության վերջին նախկին ղեկավարը, որը մահացավ, Հրվոյե Շարինիչն էր (1992-1993) 2017 թվականի հուլիսի 21-ին:

Խորվաթիայի Սոցիալիստական Հանրապետության Գործադիր խորհրդի նախագահները (մինչև 1990 թվականը).

Խորվաթիայի Հանրապետության վարչապետներ (1990–ներկա)

Խորվաթիայի վարչապետների մասին փաստերն ու գրառումները (1990 թվականի մայիսի 30-ից)[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նշանակման տարիք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Պաշտոնը ստանձնած ամենատարեց մարդը՝ Յոսիպ Մանոլիչ (70 տարեկան, 155 օր)
  • Պաշտոնը ստանձնելու ամենաերիտասարդ մարդը՝ Նիկիցա Վալենտիչ (42 տարեկան, 130 օր)

Ամենատարեց ու ամենաերիտասարդ կենդանի վարչապետները[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Ամենատարեց կենդանի վարչապետ՝ Յոսիպ Մանոլիչ (100 տարի, 50 օր)
  • Ամենաերիտասարդ կենդանի վարչապետը՝ Անդրեյ Պլենկովիչ (50 տարի, 33 օր)

Պաշտոնավարման տևողությունը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Ամենաերկար պաշտոնավարած վարչապետ՝ Իվո Սանադեր (5 տարի, 195 օր)
  • Ամենակարճ պաշտոնավարած վարչապետ՝ Ստյեպան Մեսիչ (86 օր)

Կաբինետի չափը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Վարչապետի պաշտոնավարման ընթացքում ամենամեծ թվով անդամներով կառավարությունը (ներառյալ հեռացված կամ մահացած անդամները). Ֆրանյո Գրեգուրիչ (45 անդամ, ներառյալ կառավարության քարտուղարը)
  • Վարչապետի պաշտոնավարման ընթացքում ամենաքիչ թվով անդամներով կառավարությունը (ներառյալ հեռացված կամ մահացած անդամները). Իվո Սանադեր (19 անդամ Սանադերի առաջին կառավարությունում)

Կառավարության կազմում քաղաքական կուսակցությունների քանակը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Վարչապետի պաշտոնավարման ընթացքում ամենաշատ թվով քաղաքական կուսակցություններ են եղել ներկայցված կառավարությունում․ Ֆրանյո Գրեգուրիչ (8 կուսակցություններ ունեին ներկայացուցչություն է իր կառավարությունում)
  • Վարչապետի պաշտոնավարման ընթացքում ամենաքիչ թվով քաղաքական կուսակցություններ են եղել ներկայցված կառավարությունում․ Ստյեպան Մեսիչը, Յոսիպ Մանոլիչը, Հրվովե Չարինիչը և Զլատկո Մատեշան (յուրաքանչյուր վարչապետ ուներ ընդամենը 1 կուսակցություն իր կառավարությունում)

Կին վարչապետներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտասահմանցի վարչապետներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. «Archived copy»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-11-16-ին։ Վերցված է 2012-11-16  , Protocol and Liaison Service, United Nations.
  2. «The Constitution of the Republic of Croatia (consolidated text)»։ Croatian Parliament։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-03-14-ին։ Վերցված է 2011-02-16 

Քաղվածելու սխալ՝ «hidra» անվանումով <references>-ում սահմանված <ref> թեգը սկզբնական տեքստում չի օգտագործվել:
Քաղվածելու սխալ՝ «vlada» անվանումով <references>-ում սահմանված <ref> թեգը սկզբնական տեքստում չի օգտագործվել: