Խորհրդա-չեխոսլովական համաձայնագրեր

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search

Խորհրդա-չեխոսլովակյան համաձայնագրեր, Խորհրդային Միության ու Չեխոսլովակիայի միջև կնքված համաձայնագրեր։

Խորհրդային Միության ու Չեխոսլովակիայի միջև դիվանագիտական հարաբերությունները հաստատվել են 1934 թվականի հունիսին (դե-ֆակտո՝ 1922 թվականին)։ Կնքվել է փոխօգնության պայմանագիր 1935 թվականին։ Մյունխենյան գործարքից և երկրի ֆաշիստական օկուպացիայից՝ 1939 թվականից հետո ԽՍՀՄ-ը չի ընդունել Չեխոսլովակիայի անկախության վերացումը։ 1941 թվականի հուլիսին խորհրդային կառավարությունը Չեխոսլովակիայի վտարանդի կառավարության հետ համաձայնագիր է կնքել ֆաշիստական Գերմանիայի դեմ պատերազմում համատեղ գործողությունների մասին։ Կնքվել են նաև ռազմական համաձայնագիր (1941 թվականի սեպտեմբեր), բարեկամության, փոխօգնության և ետպատերազմյան համագործակցության պայմանագիր (1943 թվականի փետրվար) և այլն։ 1945 թվականի հունիսի պայմանագրով Անդրկարպատյան Ուկրաինան (որը 1919 թվականից մտնում էր Չեխոսլովակիայի կազմի մեջ) վերամիավորվել է Ուկրաինական ԽՍՀ-ի հետ։ Այնուհետև ստորագրվել են համաձայնագրեր փոխադարձ ապրանքամատակարարման (1946 թվականին), գիտատեխնիկական համագործակցության (1947 թվականին) վերաբերյալ։ 1949 թվականի հունվարին ԽՍՀՄ, չեխոսլովակիան և սոցիալիստական մյուս երկրները մասնակցել են տնտեսական փոխօգնության խորհրդի ստեղծմանը, ավելի ուշ՝ ստորագրել Վարշավայի պայմանագիրը 1955 թվականին։ Ստորագրվել են ԽՍՀՄ-Չեխոսլովակիա-ՀԺՀ գազամուղի շինարարության 1959 թվականին, Արևելյան Սլովակիայում մետալուրգիական կոմբինատի կառուցմանն աջակցելու (1960 թվական) և այլ համաձայնագրեր։ 1960-ական թվականներին կնքվեցին ԽՍՀՄ-ՉԽՍՀ գազամուղի շինարարության, գիտատեխնիկական և մշակութային համագործակցության և այլ համաձայնագրեր։ Չեխոսլովակիայի տարածքում խորհրդային զորքերի ժամանակավորապես գտնվելու մասին պայմանագիրը 1968 թվականին երաշխավորում էր նրա անվտանգությունն ու սոցիալիստական նվաճումները։ 1970 թվականի բարեկամության, համագործակցության և փոխօգնության 20-ամյա պայմանագիրը հաստատում էր կողմերի հավատարմությունը 1943 թվականի պայմանագրի սկզբունքներին։ Ավելի ուշ ստորագրվեցին 1976-1980 թվականների ժողովրդատնտեսական պլանների կոորդինացման, մշակութային համագործակցության և այլ համաձայնագրեր, ԽՍՀՄ-ի և Չեխոսլովակիայի միջև արտադրության մասնագիտացման և կոոպերացման երկարաժամկետ (մինչև 1990 թվականը) ծրագիր, նույն ժամանակամիջոցում ատոմային էներգետիկայի զարգացման ասպարեզում երկկողմ համագործակցության ծրագիր, 1981-1985 թվականների մշակութային համագործակցության ծրագիր (1980 թվականին) և այլն։

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 11, էջ 10 CC-BY-SA-icon-80x15.png