Խոսեֆա դե Օբիդոս

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Խոսեֆա դե Օբիդոս
Josefa de Óbidos - Gravura de Santa Catarina.jpg
Ի ծնեիսպ.՝ Josefa de Óbidos
Ծնվել էփետրվարի 20, 1630(1630-02-20)
ԾննդավայրՍևիլյա, Կաստիլիա և Լեոն
Վախճանվել էհուլիսի 22, 1684(1684-07-22)[1] (54 տարեկանում)
Մահվան վայրÓbidos
ՔաղաքացիությունՊորտուգալիա
Իսպանիա
Մասնագիտություննկարչուհի
Ժանրնատյուրմորտ
Պաշտոնպալատական նկարիչ
ստորագրություն
Assinatura de Josefa de Óbidos.jpg
Josefa de Óbidos Վիքիպահեստում

Խոսեֆա դե Օբիդոս (իսպ.՝ Josefa de Óbidos, փետրվարի 20, 1630(1630-02-20), Սևիլյա, Կաստիլիա և Լեոն - հուլիսի 22, 1684(1684-07-22)[1], Óbidos)[2], պորտուգալացի նկարիչ։ Ծննդյան անունը եղել է «Խոսեֆա դե Այալա Ֆիգուեիրա», սակայն իր աշխատանքներն ստորագրել է «Խոսեֆա էմ Օբիդոս» կամ «Խոսեֆա դե Այալա»: Ստեղծագործել է Պորտուգալիայում, հոր հայրենի երկրում, որտեղ ապրել է 4 տարեկան հասակից։ Խոսեֆա դե Օբիդոսին են վերագրվում արվեստի շուրջ 150 գործեր[3]: 1696 թվականի իր գեղանկարչական տրակտատում Ֆելիքս դա Կոստա Միսեն Խոսեֆային համարել է Պորտուգալիայի կարևորագույն նկարիչներից մեկը, գրելով, որ «նրան ողջունում էին ամենուր, հեռու և մոտիկ, հատկապես հարևան երկրներում»[4]:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Խոսեֆա դե Օբիդոսը մկրտվել է Սևիլյայում 1630 թվականի փետրվարի 20-ին[5]: Նրա կնքահայրը եղել է հայտնի սևիլյացի նկարիչ Ֆրանցիսկո Էռերան[3]: Հայրը՝ Բալտասար Գոմես Ֆիգուեիրան, եղել է պորտուգալացի նկարիչ Օբիդոս գյուղից, ով 1620 թվականին մեկնել է Սևիլյա՝ բարելավելու իր նկարչական տեխնիկան։ Սևիլյայում ամուսնացել է Խոսեֆայի մոր՝ Կատարինա դե Այալան ի Կաբրերայի հետ։ 1634 թվականին ընտանիքը հաստատվել է Պենիշեյում, այնուհետև՝ Կոիմբրեում և մայիսի 3-ից՝ Ֆիգուեիրայի հայրենի Օբիդոսում[3]: 1644 թվականին Խոսեֆան ընդունվել է Կոիմբրեի Սուրբ Աննա մենաստան, իսկ հայրն աշխատել է մոտակա Մոնդեգոյում[3]: 1646 թվականին մենաստանում Խոսեֆան փորագրել է Սուրբ Կատարինեին և Սուրբ Պետրոսին, որոնք համարվում են նրա ամենավաղ ստորագրված պահպանված աշխատանքները[3][5]: Առաջին կտավը՝ «Սուրբ Կատարինեի առեղծվածային ամուսնությունը», ստորագրել է 1647 թվականին (Լիսաբոնի անտիկ արվեստի թանգարան), ստեղծել է Կոիմբրայի Սանտա Կրուս վանական համալիրի համար[3][6]: Նույն տարում պղնձի վրա ստեղծել է փոքրիկ աշխատանք, ինչպես նաև «Սուրբ Ֆրանցիսկն ու Սուրբ Կլարան երկրպագում են նորածին Հիսուսին» (մասնավոր հավաքածու)։

Մինչև 1653 թվականը ընտանիքը հաճախ Կոիբրայից տեղափոխվել է Օբիդոս, որտեղ նա շարունակել է նկարազարդել «Իմաստության» այլաբանությունները «Novos estatutos da Universidade de Coimbra» Կոիմբրայի համալսարանի կանոնադրությունների գրքում։

«Կոնֆետներով նատյուրմորտ» (1679), Սանտարենի քաղաքային գրադարան

Հետագա տարիներին ստեղծել է կրոնական թեմաներով գործեր կենտրոնական Պորտուգալիայի եկեղեցիների ու մենաստանների համար, ինչպես նաև մասնավոր հաճախորդների համար ստեղծել է դիմանկարներ:

Խոսեֆան մահացել է 1684 թվականի հուլիսի 22-ին 54 տարեկան հասակում։ Թաղված է Օբիդոսի Սուրբ Պետրոս եկեղեցում։

Ստեղծագործություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Իր գործունեության ընթացքում Խոսեֆան ստացել է տարբեր առաջարկներ ստեղծելու գործեր Կենտրոնական Պորտուգալիայի եկեղեցիների ու մենաստանների համար։ Սուրբ Կատարինեին նվիրված 6 կտավներ գտնվում են Օբիդոսի Սուրբ Մարիա եկեղեցում, Սուրբ Թերեզա Ավիլային (1672-1673) նվիրված 6 աշխատանք գտնվում է Կարմելիտի Կաշկաիշ քաղաքի մենաստանում, «Հովիվների երկրպագություն» կտավը՝ Ալկոբասայի Սանտա Մադալենա մենաստանում (1669), ստեղծել է 4 այլ կտավներ Պենիշի Casa de Misericórdia համար (1679)։

Խոսեֆայի նատյուրմորտ աշխատանքների մեծ մասը գտնվում է Լիսաբոնի անտիկ արվեստի ազգային թանգարանում[3]: Նրա ամենահայտնի դիմանկարը «Faustino das Neves» է (1670), գտնվում է Օբիդոսի քաղաքային թանգարանում։

Ցուցահանդեսներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • «Խոսեֆա դե Օբիդոսի (Այալա) աշխատանքների ցուցադրություն», Լիսաբոնի անտիկ արվեստի ազգային թանգարան, 1949[7]
  • «Խոսեֆա Օբիդոս և բարոկկո ժամանակաշրջան», Լուի թագավորի գեղանկարների պատկերասրահ, Լիսաբոն, 1991[8]
  • «Սուրբ և աշխարհիկ. պորտուգալացի Խոսեֆա դե Օբիդոսը», Կանացի արվեստի ազգային թանգարան, Վաշինգտոն, 1997[3]
  • «Խոսեֆա դե Օբիդոսը և պորտուգալական բարոկկոյի գյուտը», Լիսաբոնի անտիկ արվեստի ազգային թանգարան, 2015[9]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 RKDartists
  2. «ULAN Full Record Display (Getty Research)»։ www.getty.edu։ Վերցված է 2016-03-05 
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 3,7 Obidos Josefa de, National Museum of Women in the Arts (U.S.) (1997-01-01)։ The sacred and the profane: Josefa de Obidos of Portugal. (English)։ [Lisboa]; Washington, D.C.: Ministério da Cultura, Gabinete das Relações Internacionais ; National Museum of Women in the Arts։ ISBN 972758005X 
  4. Costa Felix da, Kubler George (1967-01-01)։ The antiquity of the art of painting (English)։ New Haven: Yale University Press 
  5. 5,0 5,1 «Exposição Josefa de Óbidos | Josefa de Óbidos»։ www.exposicaojosefadeobidos.com։ Վերցված է 2016-03-05 
  6. Bastos Isabel da Conceição Ribeiro Soares (2011)։ Iconografia de Esposas Místicas na pintura portuguesa: Análise de casos։ https://repositorio-aberto.up.pt/bitstream/10216/57472/2/TESEMESISABELBASTOS000148987.pdf: MA thesis, University of Porto 
  7. Obidos Josefa de, Museu Nacional de Arte Antiga (Portugal), Estremadura (Portugal), Junta de Provincia (1949-01-01)։ Exposição das pinturas de Josefa de Obidos (Portuguese)։ [Portugal]: [publisher not identified] 
  8. Serrão Vitor, Galeria de Pintura do Rei D. Luís (1992-01-01)։ Josefa de Obidos e o tempo barroco (Portuguese)։ [S.l.] 
  9. Obidos Josefa de, Henriques Ana de Castro, Museu Nacional de Arte Antiga (Portugal (2015-01-01)։ Josefa de Óbidos e a invenção do Barroco português (Portuguese)։ Lisbon: Imprensa Nacional-Casa da Moeda։ ISBN 9789722723749 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]