Jump to content

Խմելու ձողիկ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Պլաստիկ խմելու ձողիկներ փչովի հատվածով

Խմելու ձողիկ, առարկա, որը նեծծման միջոցով ըմպելիքի պարունակությունը տեղափոխում է մարդու բերան։ Այն օգտագործվում է՝ մի ծայրը բերանի մեջ դնելով, իսկ մյուսը ըմպելիքի մեջ։ Բերանի ներսում ճնշումը նվազեցնելու դեպքում, շրջակա մթնոլորտային ճնշումը ստիպում է, որ հեղուկը ձողիկի միջով բարձրանա և անցնի բերան։ Խմելու ձողիկները կարող են լինել ուղիղ կամ ունենալ ծալվող, անկյունը կարգավորելու հնարավորություն տվող հատված։

Միանգամյա օգտագործման ձողիկները սովերաբար պատրաստվում են պլաստիկից։ Սակայն պլաստիկ աղտոտման հետ կապված բնապահպանական մտահոգությունները և նոր կարգավորումները հանգեցրել են բազմակի օգտագործման և կենսաքայքայվող ձողիկների տարածմանը։ Կարգավորումների և հանրային մտահոգության աճից հետո որոշ ընկերություններ կամավոր կերպով արգելել կամ նվազեցրել են պլաստիկ խողովակների օգտագործումը։ Այլընտրանքային խողովակները հաճախ պատրաստվում են բազմակի օգտագործման նյութերից, ինչպիսիք են սիլիկոնը կամ մետաղը, կամ միանգամյա օգտագործման, բայց կենսաքայքայվող նյութերից, օրինակ՝ թուղթը, ստվարաթուղթը, մակարոնը կամ բամբուկը։

Ձողիկները օգտագործվել են դեռևս ամենավաղ գրավոր պատմությունից ի վեր, իսկ պահպանված առաջին ձողիկները թվագրվում են մ․թ․ա 3-րդ հազարամյակով։ Տարբեր ավանդական խմիչքներ և ուտեստներ օգտագործում են հատուկ նպատակների համար նախատեսված ձողիկներ, օրինակ՝ «ձողիկ և մաղ» տեսակի բոմբիլյան (bombilla), որը կիրառվում է Հարավային Ամերիկայում տարածված մատե թուրմը խմելու համար։ 20-րդ դարի սկզբից սկսած՝ պլաստիկից և այլ արդյունաբերական նյութերից, օրինակ՝ ցելոֆանից, ձողիկների զանգվածային արտադրությունը մեծացրել է միանգամյա օգտագործման ձողիկների լայն տարածվածությունը։

Ձողիկները կարող են հեղուկների օգտագործումը դարձնել ավելի անվտանգ և հեշտ։ Դրանք կարևոր են այն մարդկանց համար, ովքեր ունեն ֆիզիկական հաշմանդամություն, որը ազդում է կուլ տալու կամ բաժակ պահելու կարողության վրա[1][2]։ Ձողիկները կարող են կարևոր լինել նաև երեխաների և տարեցների խնամքի մեջ, ինչպես նաև որոշ բժշկական միջամտություններից, օրինակ՝ ատամնաբուժական բուժումից հետո վերականգնման ընթացքում։ Սակայն ձողիկների օգտագործումը միշտ չէ, որ նպատակահարմար է՝ կախված առողջական վիճակից[3][4]։

Պատմություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Վաղ օրինակներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Հին եգիպտական գեղանկարչություն, 18-րդ դինաստիա, Ախենաթենի (Ամենոփիս Իվ) Թագավորություն, Կաղապարմ. Մ. թ. Ա. մոտ 1300 թ., որը պատկերում է գարեջրի խմելու համար ձողիկի ի վաղ ձևի օգտագործումը

Առաջին հայտնի ձողիկները պատրաստվել են շումերացիների կողմից և օգտագործվել են գարեջուր խմելու համար[5]՝ հագեցված բազմակի օգտագործման քամիչ-ծայրերով, որպեսզի խուսափեն խմորման արդյունքում առաջացած պինդ մնացորդներից, որոնք մնում էին չզտված գարեջրի կավե անոթներում[6][7]։ 1897 թվականին Հայաստանում հայտնաբերված թանկարժեք մետաղներից ձողիկները, որոնք սկզբում ենթադրվում էին, որպես գավազաններ, կամ հովանոցային հենարաններ, ներկայումս համարվում են ամենահին ձողիկները՝ (մ․թ․ա․ 3700-2900 թվականներ)[8][9]։ Հատկապես մի հրաշալի օրինակ, որը հայտնաբերվել է մ․թ․ա 3000 թվականին թվագրվող շումերական դամբարանում, ոսկե ձողիկ էր՝ զարդարված թանկարժեք կապույտ քար լապիս լազուլիով[5]։

Bombilla-ներքևում գտնվող ֆիլտրով մետաղական ձողիկ, որն ավանդաբար օգտագործվում է գորգ խմելու համար

1800- ականներին տարեկանի ձողիկը մտավ նորաձևություն, քանի որ այն էժան և փափուկ էր, բայց, ցավոք հեղուկի մեջ դրվելիս հակված էր վերածվել մուշի[5]։

1895-Մարվին Սթոունի թղթե ձողիկների գովազդը

Ամերիկացի Մարվին Ս. Սթոուն 1888 թվականին հորինեց ժամանակակից խմելու խողովակը, որը 8½ դյույմ երկարություն ուներ և պատրաստված էր թղթից, որպեսզի լուծի տարեկանի ձողիկների թերությունները[10]։ Այս գաղափարը ծագեց նրա մտքում, երբ նա Վաշինգտոնում, շոգ կեսօրին անանուխի ջուլեպ խմելիս[11][12][13], տարեկանի ձողիկի համը խառնվում էր ըմպելիքի հետ և տալիս խոտային համ, ինչը նրա համար անընդունելի էր։ Նա թուղթը փաթաթեց մատիտին՝ ստանալով բարակ խողովակ, մի ծայրից հանեց մատիտը և շերտերի միջև սոսինձ քսեց։ Ավելի ուշ Նա կատարելագործեց այն՝ կառուցելով մեքենա, որը թուղթը ծածկում էր դրսից մոմով, որպեսզի այն ամրացվի, որպեսզի սոսինձը չլուծվի բուրբոնի մեջ[5][14][15][16][17]։ Համաձայն 1925 թվականի Ազգային աշխարհագրական ընկերության տեղեկագրի՝ Յուբալենդի (Ժամանակակից Սոմալի) բնակիչները օգտագործում էին երկու ոտնաչափ երկարությամբ և կես դյույմ տրամագծով «խմելու ձողիկներ» յակ ծառից[18]։ Նախնական թուղթ ձողիկները ունեցել են նեղ անցք, որպեսզի ծիսերի սերմերը չկանգնեցնեն դրանք: Հաճախ օգտագործվում էր երկու խողովակ, որպեսզի նվազեցնելու համար պահանջվող ջանքերը յուրաքանչյուր խմելու ժամանակ:

Զանգվածային արտադրություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պլաստիկ ձողիկները լայն տարածում գտան Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո։ Դրանց արտադրության համար օգտագործվող նյութերը էժան էին, իսկ այն ռեստորանային ուտեստների տեսակները, որոնց հետ դրանք մատուցվում էին, դարձել էին ավելի մատչելի և տարածված[19]։

1930 թվականին Օտտո Վ. Դիֆենբախ ավագը Բալթիմորում մշակեց և արտադրեց ցելոֆանե խմելու ձողիկ։ Նրա ընկերությունը՝ Glassips Inc., արտադրում էր ձողիկներ ռեստորանների համար, ինչպես նաև այլ ապրանքներ։ Արտոնագրերից մեկը թվագրվում է 1954 թվականին։ Դիֆենբախը եղել է ընկերության նախագահ մինչև 1972 թվականը, իսկ բիզնեսը, որը այդ ժամանակ գտնվում էր Մերիլենդ նահանգի Թաուսոն քաղաքում, վաճառվել է 1979 թվականին[20][21]։ Առաջին զանգվածաբար արտադրված ոլորաձև խմելու ձողիկներից մեկը Sip-N-See-ն էր, որը հորինել է Միլթոն Դինհոֆերը[22]։ Դինհոֆերը սկզբում արտոնագրել էր իր ձողիկը մկրատի ձևով՝ վերևում երկու օղակներով[23], սակայն Macy's-ը չէր համաձայնվում վաճառել այն, եթե դրա վրա որևէ կերպար չլիներ։ Նրանք առաջարկեցին Դինհոֆերին պատրաստել երեք ձողիկ (որոնք վերջապես արտոնագրվեցին 1950 թվականին)[24]։ Նրա յուրաքանչյուր կերպարը ամրացված էր օղակաձև փափուկ պոլիէթիլենային խմելու ձողիկին[25]։ Ձողիկը նույն տարում պաշտպանվեց հեղինակային իրավունքով, սակայն Macy's-ը որոշեց չվաճառել դրանք։ Դինհոֆերը առաջին անգամ վաճառքն իրականացրեց Woolworths-ի միջոցով։ Ձողիկները վաճառվում էին առանձին տուփերով, և ժամանակի ընթացքում ավելացվեցին ավելի շատ կերպարներ[26]։ Այլ գնորդներ նույնպես սկսեցին այն վաճառել, և այն շուկայում ներկայացվեց որպես «գործողություններով խմելու խաղալիք[27]։ Sip-N-See-ն վաճառեց մոտավորապես վեց միլիոն միավոր [փա՞ստ]։

Տեսակներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կան խմելու ձողիկների բազմաթիվ տարբերակներ և արտադրվում են տարբեր նյութերից։

Պլաստիկ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Միանգամյա օգտագործման, արտիկուլյացված պլաստիկ խմելու ձողիկ, որը փաթեթավորված է հյութի տուփի հետ։

Խմելու ձողիկների ամենատարածված տեսակն արտադրվում է թերմոպլաստիկ պոլիմեր պոլիպրոպիլենից։ Այս պլաստիկը հայտնի է իր ամրության, թեթևության և ցածր արժեքով արտադրության հնարավորության համար[28]։Այլ պլաստիկ պոլիմերներ, որոնք ունեն այս հատկությունները, ներառում են պոլիէթիլեն (PE) և պոլիվինիլխլորիդ ( PVC)[29]։ Այս հատկությունները են, որ սովորական պլաստիկ խմելու ձողիկը դարձրել են ամենատարածվածը արագ սննդի հաստատություններում և takeaway պատվերներում ամբողջ աշխարհում։ Բացի այդ, պլաստիկ ձողիկների այլ առավելություններն են՝ նրանց հնարավորությունը ձևավորվել տարբեր ձևերի և չափերի, ինչպես նաև լայն ջերմաստիճանային շառավիղի հանդեպ դիմադրողականությունը՝ առանց դեֆորմացման[30]: Սա կարևոր է, քանի որ ձողիկները պետք է դիմացկուն լինեն ջերմաստիճանի նկատմամբ և ունենան ջերմային մեկուսացում, քանի որ դրանք կարող են օգտագործվել ինչպես տաք, այնպես էլ սառը խմիչքների համար։

Վարդագույն պլաստիկ ձողիկ նարնջի հյութի բաժակի մեջ

Պլաստիկ ձողիկների մեկ տարբերակը «ճկուն ձողիկն» է, որը արդյունաբերությունում հաճախ կոչվում է «արտիկուլյացված ձողիկ»։ Այս ձողիկը վերևի հատվածին մոտ ունի կոնցերտինայի տեսք, որը թույլ է տալիս ավելի լավ կառավարել ձողիկը խմելիս, հատկապես ցածր անկյունից խմիչք օգտագործելիս։ Արտիկուլյացված ձողիկը հայտնագործվել է Ջոզեֆ Ֆրիդման-ի կողմից 1937 թվականին[5]: Նա արագ զարգացրեց այս ձողիկը, երբ տեսավ, թե ինչպես է իր դուստրը դժվարանում սովորական ուղիղ ձողիկը օգտագործել[31]:

1998 թվականի NASA STS-95 առաքելության ժամանակ տիեզերագնացը պլաստիկ ձողիկ է օգտագործում տիեզրում։ Ձողիկները օգնում են նվազեցնել այն հավանականությունը, որ հեղուկները դուրս գան տարուց և աղտոտեն տիեզերանավի սարքավորումները։ Բարձր տեխնիկական միջավայրերում, որտեղ հեղուկները կարող են խնդիրներ առաջացնել, օգտագործվում են հատուկ նախագծված ձողիկներ և այլ խմելու սարքավորումներ, օրինակ՝ հիդրացիոն փաթեթներ։

Պլաստիկ ձողիկների մեկ այլ տարբերակ, «գդալաձողիկը», ունի ներքևի մասում գդալի նման ծայր, և հաճախ օգտագործվում է սառը սլաշ (iced slush) խմիչքների հետ[32]։

«Խառնող ձողիկները» հարաբերաբար կարճ են և բավականին նեղ անցքով, և հաճախ տրվում են միասին միանգամյա օգտագործման բաժակների հետ՝ սուրճ կամ թեյ պատրաստելու համար։ Դրանց հիմնական ֆունկցիան գերճշգրիտ խառնել շաքար, քաղցրացուցիչ, կաթ կամ կաթազդդակային փոխարինիչ, ինչպես նաև թույլ տալ խմել տաք խմիչք։ Բացի այդ, լայն անցք ունեցող բոբա թեյի պլաստիկ ձողիկները սովորաբար օգտագործվում են bubble tea խմելու համար, որպեսզի ավելի հեշտ ընդունեն դրա հատուկ տապիոկայի գնդիկները։ Այս ձողիկների ծայրը հաճախ կտրվում է անկյունագծով՝ ստեղծելով սուր ծայր, որը թույլ է տալիս ձողիկը օգտագործել bubble tea խմիչքի պլաստիկ ծածկը պատռելու համար[33]։ Պլաստիկ ձողիկները կարող են նաև զարդարված լինել՝ որոշ ձևերով, որոնք շուկայում կոչվում են «ճկուն ձողիկներ»։ Այս ձողիկների վերին մասում կան բազմաթիվ ոլորումներ և կորություններ։ Դրանք հաճախ վաճառվում են որպես զվարճալի ապրանք և հաճելի են փոքր երեխաների համար[34][35]։ «Ճկուն ձողիկը» հայտնագործվել է Արթուր Ֆիլիպ Գիլդերսլիվի կողմից և արտոնագրվել է 1936 թվականին[36]։

Բազմակի օգտագործման

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Բազմակի օգտագործման մետաղական ձողիկ սիլիկոնե ծայրով

Սննդամթերքի պլաստիկ թափոնների ծովային ազդեցությունից առաջացած շրջակա միջավայրի խնդիրները հանգեցրել են կրկին օգտագործվող ձողիկների տարածման աճին[37][38]։ Վերամշակվող խմիչքի ձողիկները հիմնականում արտադրվում են պոլիլակտիկ թթվից (PLA)[39], սիլիկոնից[40] և մետաղից: Պոլիլակտիկ թթվից (PLA) և սիլիկոնից պատրաստված ձողիկները իրենց կառուցվածքով և հպմամբ առավել նման են պլաստիկ ձողիկներին, սակայն դասակարգվում են որպես կենսաքայքայվող պոլիմերներ։ Այս տեսակի ձողիկների որոշ առավելություններ կան մյուս, ավելի էկոլոգիապես համակողմանի ձողիկների նկատմամբ, քանի որ դրանք դիմացկուն են խմիչքի մեջ լուծվելու նկատմամբ և ապահովում են բավարար ջերմամեկուսացում տաք և սառը խմիչքների համար[37]։ Սիլիկոնե ձողիկ արտադրողներից մեկը նույնիսկ պնդում է, որ իրենց ձողիկները կարող են այրվել և վերածվել կենսաքայքայվող ածուխի[38]։ Մետաղական և ապակե ձողիկներն այլ բազմակի օգտագործման ընտրանքներ են։ «Վամպիր ձողիկը» մեծ մետաղական խմիչքի ձողիկ է սուր ծայրով, որը կարող է օգտագործվել նաև որպես դանականման զենք։ Մարդու մը ձողիկը առգրավվեց իր ձեռքի ուղեբեռից, և նա ձերբակալվեց Բոստոնի Լոգան միջազգային օդանավակայանում[41]։

Բոմբիլա

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Երկու փորագրված 800-արծաթե բոմբիլաներ ոսկեպատ գլուխներով և հեռացվող ֆիլտրերով։ Պատկերի մեջտեղում գտնվող ֆիլտրը առանձնացված է բոմբիլայի ձողիկից, պատկերված է բացված դիրքում, որը օգտագործվում է ֆիլտրի մաքրության համար։ Երբ ֆիլտրն ամփոփվում է, երկու կիսաշրջանաձև թելերը կազմում են շրջանաձև թելերով պտուտակ, որը թույլ է տալիս ֆիլտրին պտտվել ձողիկի մեջ։ Բոմբիլաների ձողիկները զարդարված են։

Հայերեն թարգմանությունը կլինի՝ Բոմբիլա՝ իսպաներեն, բոմբա՝ պորտուգալերեն կամ մասասա՝ արաբերեն ձողիկի տեսակ է՝ մատե խմելու համար[42]։ Մետաղական բոմբիլաների ստորին ծայրը խռնված է և գործում է որպես մետաղական ֆիլտր, որը օգտագործվում է մատեի թեյի հեղուկը բաժանելու համար տերևներից, կոճերից և այլ մատեի մնացորդներից, և գործում է նման կերպ, ինչպես թեյամանի խռնված մետաղական էկրանն է[43]։ Ֆիլտրերը կարող են հեռացվող լինել և բացվել մաքրելու համար, կամ կարող են մշտապես ամրացված լինել բոմբիլայի ձողիկին։ Բոմբիլաների երկարությունը տարբեր է, բայց հանրաճանաչ երկարությունը մոտավորապես 7 դյույմ (18 սմ) է[44]։ Ավանդական բոմբիլաները պատրաստվում են մետաղական խառնուրդներից՝ օրինակ՝ պղնձի և նիկելի խառնուրդից, որը կոչվում է ալպակա-արծաթ կամ գերմանական արծաթ, անխառն պողպատից, կամ 800-ական արծաթից, որը օգտագործվում է ֆիլտրի և ձողիկի պատրաստման համար, երբեմն զուգակցված ոսկեպատ գլուխով։ Տնտեսական տարբերակները պատրաստվում են խոռոչ ձողիկ ունեցող չրից։ Արծաթե բոմբիլաները հատկապես շատ տարածված են[45]։ Վերջին ժամանակներում ավանդական արծաթե բոմբիլաները փոխարինվում են չժանգոտվող պողպատից պատրաստված տարբերակներով[46]։

Արծաթե բոմբիլաները օգտագործում էին առավել ապահովված մարդիկ, իսկ չրից պատրաստված ձողիկները՝ ավելի կենցաղային միջոցներ ունեցող մարդիկ[43]։ Արծաթի բարձր ջերմահաղորդականության պատճառով, արծաթից պատրաստված բոմբիլաները և մատեի կերամիկան կարող են շատ արագ տաքանալ, ուստի պետք է զգույշ լինել տաք մատե խմելու ժամանակ՝ այրվածքներից խուսափելու համար[45][47]։

Մեկանգամյա օգտագործման

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Որոշ ընկերություններ, օրինակ՝ Սթարբաքսը, հրաժարվել են պլաստիկ ձողիկներից[48]։ Բամբուկից պատրաստված ձողիկները երբեմն պատրաստվում են մոզո բամբուկի ծառից[49]։ Որոշ ընկերություններ, օրինակ՝ ՄաքԴոնալդսը, անցել են թղթից և թղթե շերտերով ձողիկների օգտագործմանը[39]։

Ուտելի

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ուտելի ծղոտները պատրաստվում են այնպիսի նյութերից, ինչպիսիք են բրինձը, ջրիմուռները, տարեկանը[50], և հրուշակեղենը (օրինակ՝ կոնֆետը)[51][52]։ Համով ձողիկները խմիչքի ձողիկների մի տեսակ են,ավելացված համով, որը նախատեսված է երեխաների համար կաթ խմելն ավելի հաճելի դարձնելու համար։ Նրանք առաջին անգամ շուկայում հայտնվեցին Միացյալ Նահանգներում 1956 թվականին՝ Flav-R-Straws անունով[53]։

Բնապահպանական հետևանքները

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Վարդագույն, սրտաձև պլաստիկ ձողիկ

Պլաստիկ ձողիկները լայնորեն չեն վերամշակվում և, երբ սխալ կերպով փոշիավորվում են, նպաստում են շրջակա միջավայրի աղտոտմանը[54]։ Տեսագրությունը, որտեղ ծովային կենսաբան Նաթան Ջ. Ռոբինսոնը պլաստիկ ձողիկը հանում է ծովային կրիայի քթանցքից, որը նկարահանվել է Քրիստին Ֆիգգեների կողմից, արագորեն շրջեց բոլոր լրատվամիջոցներում և նպաստեց ծովային կյանքի համար պլաստիկ ծղոտների հնարավոր վտանգների մասին իրազեկվածության բարձրացմանը[29]։ Գիտնականը, ով տեղադրել է տեսահոլովակը, նշում է, որ դիտումների մեծ քանակը պայմանավորված է պատկերների էմոցիոնալ ազդեցությամբ, այլ ոչ թե պլաստիկ ձողիկի կարևորությամբ[55]։

Քանակը

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մեկ պլաստիկ ձողիկների դեմ գործող արշավային խմբավորում գնահատել է, որ միայն ԱՄՆ-ում ամեն օր օգտագործվում է մոտ 500 միլիոն ձողիկ՝ օրը յուրաքանչյուր բնակչի համար միջինում 1.6 ձողիկ[56][57][58]։ Այս վիճակագրությունը քննադատության է ենթարկվել որպես անստույգ, քանի որ այն մոտավոր հաշվարկել էր Մայլո Կրեսը՝ այն ժամանակ դեռ իններորդ տարեկանում, հարցումներ անելով ձողիկների արտադրողների շրջանում[59][60]՝ նրանց ընդհանուր օգտագործման գնահատականները հարցնելով[61], որոնք նա հետո միջինացրել էր[61][62]։ Այս թվային տվյալը լայնորեն մեջբերվել է խոշոր լրատվական կազմակերպությունների կողմից[61]։ Շուկայի հետազոտական Freedonia Group ընկերությունը գնահատել է այդ թիվը 390 միլիոն[61]։ Մեկ այլ շուկայի հետազոտական Technomic ընկերությունը գնահատել է թիվը 170 միլիոն, չնայած որ այս թիվը չի ներառում որոշ ձողիկների տեսակներ[61]։ Ծովային աղբում ձողիկներն ու խառնիչները շատ են քանակով, բայց քիչ քաշով։ Դրանք 9-րդ ամենահաճախ հավաքված իրերն էին Ocean Conservancy-ի 2023 թվականի Միջազգային մաքրման ընթացքում, որտեղ հավաքվել է 415,957 միավոր[63]։ Համաշխարհային մակարդակով 2018 թվականին մոտավոր հաշվարկներով մնացել է հավաքելու 437 միլիոնից մինչև 8.3 միլիարդ ձողիկ, քաշի առումով դրանք կազմում են պլաստիկ ծովային աղբի միայն 0.022%-ից պակաս[64]։

Միկրոպլաստիկա

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Միկրոպլաստիկների աղտոտումն է խնդիր, եթե պլաստիկ աղբը սխալ կերպով նետվում է[65]։ Եթե պլաստիկ ձողիկները սխալ կերպով հեռացվեն, դրանք կարող են ջրի միջոցով տեղափոխվել հողային էկոհամակարգեր և այլ վայրեր, որտեղ դրանք մանրացվում են՝ առաջացնելով ավելի փոքր և ավելի վտանգավոր մասնիկներ, քան սկզբնական պլաստիկ ձողիկը[65]։

Ջուրը կարող է պլաստիկ աղբը մասնատել՝ դարձնելով միկրոպլաստիկ և նանոպլաստիկ մասնիկների[29]։ Այս մասնիկները կարող են տեղափոխել վնասակար նյութեր կամ ինքնուրույն հանդիսանալ վտանգավոր, քանի որ պարզվել է, որ նրանք բացասաբար են անդրադառնում շրջակա միջավայրի վրա[29]։

Այլընտրանքներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Թղթե ձողիկներ խմելու համար

Որոշ շրջակա միջավայրի պաշտպաններ ասում են, որ ձողիկներն առավելապես անհրաժեշտ չեն, բացի որոշ բժշկական խնդիրներ ունեցող մարդկանց համար և որոշ խմիչքների, օրինակ՝ bubble tea-ի դեպքում[66]։ Պլաստիկ ձողիկների այլընտրանքներ, դրանցից ոմանք բազմակի օգտագործման համար են, գոյություն ունեն, սակայն դրանք միշտ չէ, որ հեշտությամբ հասանելի են կամ բավարար որակ ունեն բոլոր օգտվողների համար (հատկապես հաշմանդամություն ունեցողների համար)։ Թղթե ձողիկները տարածված են որպես հանրաճանաչ այլընտրանք, սակայն դրանք կորցնում են իրենց կոշտությունը, երբ խմիչքի մեջ թրջվում են, և որոշ դեպքերում չեն բավական երկարատև՝ ավելի հաստ խմիչքների, օրինակ՝ milkshake-ների համար։ Մետաղական ձողիկները ավելի ամուր են, սակայն դրանք չեն կարող շեղվել, կարող են վնասել ատամներին, խոցել երեխաներին կամ նույնիսկ մահվան պատճառ դառնալ մեծահասակների համար ընկնելու ժամանակ[67], որոշ ռեստորաններ հայտնել են, որ դրանք դարձել են գողության թիրախ[68][69][70][71]։ Որոշ քննադատներ պնդել են, որ թղթե և մետաղական այլընտրանքները ոչ ավելի շրջակա միջավայրի համար բարեկամական չեն, քան պլաստիկը, նշելով թղթի արտադրության և հանքարդյունաբերության ազդեցությունները, և ավելացրել, որ թղթե ձողիկները մեծ հավանականությամբ կհայտնվեն աղբավայրերում և չեն կոմպոստացվի[68][72]։ 2019 թվականի օգոստոսին, Միացյալ Թագավորությունում թղթե ձողիկներ կիրառելուց հետո, ՄաքԴոնալդսը հայտարարել է, որ իր ձողիկները ներկայում չեն վերամշակվում, քանի որ դրանց հաստությունը «դժվարացնում է դրանց մշակումը մեր աղբի վերամշակման ծառայությունների կողմից»։ Ճյուղը նշել է, որ դրանք ուղղվում են էներգիայի արտադրության համար, այլ ոչ թե աղբավայրեր[68][72][73]։ Պոլիլակտիկ թթու (PLA), որը կենսաքայքայվող պլաստիկ է, արտադրելու համար անհրաժեշտ է 69% քիչ հանածո վառելիք, քան սովորական պլաստիկի դեպքում, սակայն այն լիովին քայքայվելու համար պահանջում է շատ հատուկ պայմաններ[74]։ Պոլիհիդրօքսիալկանոատ (PHA), որն ստացվում է բուսական յուղից, ծովում կենսաքայքայվող է։ 2021 թվականին արտադրող Wincup ընկերությունը ներկայացնում էր PHA արտադրանքը՝ «the Phade straw» ապրանքային նշանով[75]։ 2021 թվականի դրությամբ փորձարկվել են մի քանի էկոլոգիապես բարեկամական այլընտրանքային նյութեր։ Դրանց մեջ են խոտից պատրաստված ձողիկները, չրից պատրաստված ձողիկները, ծովախոտից ձողիկները և բնականաբար չորացված ընկուզենու ընկած տերևներից պատրաստված ձողիկները[76]։

Պլաստիկ ձողիկների օգտագործման արգելքներ և առաջարկներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2010-ականների վերջերին ի հայտ եկավ շարժում, որը նպատակ ուներ արգելել կամ սահմանափակել պլաստիկ ձողիկների և այլ մեկանգամյա օգտագործման պլաստիկների օգտագործումը։ Շրջակա միջավայրի խմբերը խրախուսել են սպառողներին դեմ լինել այն «պահանջված» պրակտիկային, երբ պլաստիկ ձողիկները ստիպողաբար ներառվում են սննդի մատուցման մեջ[77][78]։ Շարժումը սկսվեց ծովերում պլաստիկ մասնիկների հայտնաբերման և որոշ իրավասություններում պլաստիկ պայուսակների արգելքին ուղղված ավելի լայնածավալ պլաստիկ թափոնների կրճատման ջանքերից հետո։ Այն ուժեղացվեց վիրուսային տեսահոլովակներով, այդ թվում՝ այն տեսանյութով, որտեղ պլաստիկ ձողիկ հանվում է ծովային թութակի քթից՝ կենսաբան Նաթան Ջ. Ռոբինսոնի կողմից, իսկ նկարահանումը կատարել է ծովային կենսաբան և ակտիվիստ Քրիստին Ֆիգգերը[55][79]։

Ավստրալիա

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մեկանգամյա օգտագործման պլաստիկի արգելք մտցվեց Հարավային Ավստրալիայի նահանգում 2020 թվականին[50]։ Շատ արագ սննդի ցանց ՄաքԴոնալդսը խոստացավ 2020 թվականին Ավստրալիայի ողջ տարածքում դուրս բերել պլաստիկ ձողիկները[50]։

Բրազիլիա

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2018 թվականի հուլիսի 5-ին Բրազիլիայի Ռիո դե Ժանեյրո քաղաքը դարձավ երկրի առաջին նահանգային մայրաքաղաքը, որը արգելեց պլաստիկ ձողիկների բաշխումը[80][81], պահանջելով ռեստորաններից, սրճարաններից, բարերից և նման հաստատություններից, կղզյակային տաղավարներից և քաղաքապետարանի վաճառականներից միայն կենսաքայքայվող կամ վերամշակվող թղթե ձողիկներ օգտագործել և տրամադրել իրենց հաճախորդներին առանձին ձևով[82]։

Կանադա

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2018 թվականի մայիսին Վանկուվերի քաղաքային խորհուրդը կողմ քվեարկեց «Մեկանգամյա օգտագործման նվազեցման ռազմավարության» ընդունմանը, որը նպատակ ունի նվազեցնել մեկանգամյա ստիրոֆորմե տարրերն ու պլաստիկ ձողիկները[83]։ Խորհուրդը նոյեմբեր 2019-ին հաստատեց կանոնակարգերի առաջին փուլը, որը նախատեսված է կյանքի կոչել 2020 թվականի ապրիլին. արգելվում է մեկանգամյա օգտագործման ձողիկների բաշխումը, եթե դրանք հատուկ չխնդրվեն (ձողիկները պետք է ճկուն լինեն՝ հասանելիության նկատառումներով): Bubble tea սրճարաններին տրվելու է մեկ տարվա բացառություն[84][85]։

2019 թվականի մարտին Սթարբաքսը հայտարարեց, որ Տորոնտոյի բոլոր ցրտահյութերի համար կփորձարկի ձողիկներ չունեցող թաղանթներ՝ որպես իրենց համաշխարհային շրջակա միջավայրի նախաձեռնությունների մաս[86]։ 2019 թվականի հունիսին, ֆեդերալ ընտրություններից առաջ, վարչապետ Ջասթին Թրուդոն հայտարարեց իր մտադրությունը՝ ընդունել օրենք, որը սահմանափակում է նավթային հիմքով մեկանգամյա օգտագործման պլաստիկների օգտագործումը դեռևս 2021 թվականից[87][88][89]։ 2023 թվականին արգելքը վերացվեց Ֆեդերալ դատարանի կողմից, քանի որ այն ճանաչվեց «անհիմնավորված և սահմանադրության դեմ»[90]։

Եվրոպական միություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2018 թվականի մայիսին Եվրոպական Միությունը ներկայացրեց մի առաջարկություն, որը արգելում է մի շարք մեկանգամյա օգտագործման պլաստիկ իրեր, այդ թվում՝ ձողիկներ, բամբակյա փրփուրներ, սպասք, պաստառային շունչներ և խմիչքների խառնիչներ, ինչպես նաև սահմանափակում է այլ մեկանգամյա օգտագործման պլաստիկների օգտագործումը և երկարացնում է արտադրողի պատասխանատվությունը: ԵՄ-ն գնահատեց, որ այս ծրագիրը թույլ կտա խուսափել 3.4 միլիոն տոննա ածխաթթու գազի արտանետումից, տնտեսել սպառողներին 6.5 միլիարդ եվրո և կանխել շրջակա միջավայրի վնասը, որը կհասներ 22 միլիարդ եվրո 2030 թվականին[91][92]։ 2018 թվականի հոկտեմբերին Եվրոպական խորհրդարանը քվեարկեց այդ առաջարկության օգտին՝ 571 կողմ և 53 դեմ ձայներով[93], առաջարկությունը ուժի մեջ մտավ 2021 թվականի հուլիսի 2-ին[92]։ Եվրոպական շուկայի առանձնահատկությունն այն է, որ արգելվում են բոլոր տեսակի պլաստիկից պատրաստված ձողիկները, լինի դրանք կենսածառայական (bio-based) կամ կոմպոստացվող: Դա նշանակում է, որ, օրինակ, PHA, PBS կամ PLA-ից պատրաստված հանրաճանաչ ձողիկները արգելված են այս տարածքում[94]։

Նոր Զելանդիա

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պլաստիկ ձողիկները և մյուս մեկանգամյա օգտագործման պլաստիկները արգելվեցին Նոր Զելանդիայում 2023 թվականի հուլիսի 1-ից, բացառությամբ հաշմանդամություն ունեցող մարդկանց համար[95]։ Plastic straws that are added to packaging by machines (such as juice boxes) will be banned on 1 January 2026.[96]

Թայվան

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Միանգամյա օգտագործման պլաստիկե ձողիկների օգտագործումը արգելվել է պետական հիմնարկներում, դպրոցներում, հանրախանութներում, առևտրի կենտրոններում և արագ սննդի ռեստորաններում՝ 2019 թվականի հուլիսի 1-ից[97]։

Բրիտանիա

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բրիտանիայի կառավարությունը 2017 թվականի ամռանը մինչև 4 միլիոն ֆունտ ստերլինգ հատկացրեց "Պլաստիկի նորարարություն՝ դեպի զրոյական թափոններ" ծրագրին՝ նպատակ ունենալով նվազեցնել անտեղի պլաստիկի շրջանառությունը[98]։ Այս ջանքերի շրջանակում տասնմեկ նախագիծ ստացել են կառավարության լիակատար աջակցությունը՝ համանմանությամբ[98]։ Այս նախագծերը յուրաքանչյուրը նոր միջոցներ ստեղծեցին օգտագործված պլաստիկ արտադրանքները վերամշակելու և դրանք աղբանոցներ չհասցնելու համար[98]։ 2018 թվականին Թագուհի Եղիսաբեթ II-ն արգելեց բոլոր միանգամյա օգտագործման պլաստիկ իրերը իր պալատներից[99]։ 2018 թվականի ապրիլի 19-ին, Երկիր մոլորակի օրվան ընդառաջ, ներկայացվել է մի առաջարկ միանգամյա օգտագործման պլաստիկների աստիճանական վերացման վերաբերյալ՝ Հյուսիսային Կոմոնվելի ղեկավարների հանդիպման ընթացքում: Արձանագրվել է, որ 2018 թվականին Միացյալ Թագավորությունում օրական մոտ 23 միլիոն ձողիկ օգտագործվում և թափվում է[100]։ 2019 թվականի մայիսին Անգլիան հայտարարեց, որ 2020 թվականի ապրիլից արգելվելու են միանգամյա օգտագործման պլաստիկե ձողիկները, խառնող սարքերը և բամբակյա ծայրերով թելերը։ Միայն գրանցված դեղատները կարող են վաճառել ձողիկները հանրությանը, իսկ ռեստորանները դրանք կարող են առաջարկել միայն հաճախորդների խնդրանքով[101]։ Պատվաստանյութի համավարակի պատճառով արգելքը հետաձգվեց, և այն ուժի մեջ մտավ 2020 թվականի հոկտեմբերի 1-ից[102][103]։

ԱՄՆ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2025 թվականի փետրվարի 10-ին նախագահ Դոնալդ Թրամփը ստորագրեց 14208 հրամանագիր՝ «Փաստաթղթերի ձողիկների գնումների և ստիպողական օգտագործման ավարտը» վերնագրով: Այս հրամանը նպատակ ուներ խթանել ԱՄՆ կառավարության և սպառողների մոտ պլաստիկե խմելու ձողիկների գնելը, հետ մղելով նախագահ Բայդենի կողմից դրանց աստիճանական վերացման միջոցառումները[104]։ Բացի այդ, Թրամփը կոչ է արել ավարտել «փաստաթղթերի ձողիկների ստիպողական օգտագործումը», մեղադրելով Բայդենի վարչակարգին՝ նախորդ քաղաքականության համար, որը «ծախսեց ամերիկյան հարկատուների գումարները մաքուր սակարկությունների վրա՝ փոխարենը արդյունավետ լուծումներ ներդնելու[105]։

Կալիֆոռնիա
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2017 թվականի նոյեմբերի 7-ին, Կալիֆոռնիայի Սանտա Կրուզ քաղաքը արգելեց բոլոր չվերամշակվող մեկանգամյա օգտագործման տարաների, ձողիկների և ծածկոցների օգտագործումը, սակայն թույլ տվեց 6 ամիս ժամանակ բոլոր բիզնեսներին՝ համապատասխանելու կանոններին, մինչև սկսվեին պատժամիջոցները[106]։ 2018 թվականի հունվարի 1-ին, Կալիֆոռնիայի Ալամեդա քաղաքը, հղում կատարելով Սանտա Կրուզի նախաձեռնությանը, անմիջապես արգելեց բոլոր ձողիկների օգտագործումը, բացի եթե դրանք հաճախորդի կողմից չեին պահանջվում, և բիզնեսներին տրամադրեց ժամանակ մինչև 2018 թվականի հուլիսի 1-ը, երբ արդեն պահանջվելու էր, որ բոլոր ձողիկները լինեն կոմպոստվող թղթե, իսկ բոլոր մյուս մեկանգամյա օգտագործման տարաները՝ վերամշակվող[107][108]։ Կալիֆոռնիայի ամբողջ պետական մակարդակով գործող օրենքը, որն արգելում էր միանգամյա օգտագործման պլաստիկե ձողիկների տրամադրումը, ուժի մեջ մտավ 2019 թվականի հունվարի 1-ին[109]։ Օրենքի համաձայն, ռեստորանները միայն հաճախորդի խնդրանքով կարող են տրամադրել միանգամյա օգտագործման պլաստիկե ձողիկներ։ Օրենքը կիրառվում է նստած ռեստորանների վրա, սակայն բացառություն է կազմում արագ սննդի ռեստորանները, դելիկատեսենները, սուրճի խանութները և միայն տան կրելու ծառայություն մատուցող ռեստորանները[110]։ Օրենքը չի վերաբերում տան տարաներով բաժակներին և տան համար նախադրված խմիչքներին[111]։ Ռեստորանը կստանա նախազգուշացումներ առաջին երկու խախտումների համար, ապա՝ $25 օրական տուգանք յուրաքանչյուր հաջորդ խախտման համար, մինչև $300 ամեն տարվա ընթացքում[112]։ Իշխանությունները օրենքը ստորագրելուց հետո տարածած հայտարարության մեջ նախագահ Ջերի Բրաունը ասել է. «Այսքան փոքր քայլ է՝ ստիպել հաճախորդին, որը ցանկանում է պլաստիկե ձողիկ, հարցնել դրա մասին։ Եվ դա կարող է ստիպել նրան կանգ առնել ու մի փոքր մտածել այլընտրանքի մասին։ Բայց մեկ բան ակնհայտ է՝ մենք պետք է գտնենք եղանակներ՝ նվազեցնելու և ի վերջո վերացնելու միանգամյա օգտագործման պլաստիկ արտադրանքները»[113]։ Բացի այդ, տեղական կարգավորումներ են ընդունվել նաև Մալիբու, Դեյվիս և Սան Լուիս Օբիսպո քաղաքներում, Կալիֆոռնիայում[114]։

Հավայան կղզիներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Օրենքներ, որոնք սահմանափակում են միանգամյա օգտագործման պլաստիկե ձողիկների բաշխումը, ընդունվել են նաև Մաուի շրջանի, Հոնոլուլու շրջանի և Կաուաի շրջանի մեջ[115][116]։ Հավայան կղզիները արգելք է սահմանել, որը լրացուցիչ պահանջում է, որ պլաստիկի բոլոր փոխարինիչները հարմար լինեն կոմպոստացման համար[117]։

Ֆլորիդա
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ֆլորիդայի Միամի Բիչում և Ֆորտ Մայերսում ընդունվել են տեղական կանոնակարգեր[114]։

Մասսաչուսեթս
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2015 թ. - ին Մասաչուսեթսի Ուիլյամսթաունը արգելեց ձողիկների օգտագործումը, որոնք վերամշակելի չեն, համաձայն պոլիստիրոլի արտադրության կանոնների 42-րդ հոդվածի[118]։ 2018 թվականի առաջին կեսին Մասաչուսեթսի երեք քաղաքներ արգելեցին պետրոքիմիական պլաստիկ ձողիկները՝ Պրովինստաունի դեպքում ուղիղ, իսկ Անդովերի և Բրուքլայնի դեպքում՝ որպես ավելի լայն մաս կայուն սննդի փաթեթավորման օրենքների[119]։ 2019 թվականին Լոնգմեդոուն, Մասաչուսեթս, արգելեցին է պլաստիկ ձողիկները և պոլիստիրոլային փաթեթավորումները[120]։

Նյու Յորք
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նյու Յորքում արգելքը առաջարկվել է դեռ 2018 թվականի մայիսից[121][122][123]։

Վաշինգտոն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սիեթլ քաղաքը 2018 թվականի հուլիսի 1-ից սկսել է արգելել չկոմպոստավորվող մեկանգամյա օգտագործման ձողիկները[124][125]։

Ընդունելի փոխարկումներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2018 թվականին, Միացյալ Թագավորությունում արգելքի մասին քննարկումներից հետո, երկու ամիս տևած թղթե ձողիկների փորձարկում անցկացվեց մի քանի խանութներում[126],McDonald's-ը հայտարարեց, որ կփոխանցվի թղթե ձողիկների օգտագործման՝ բոլոր վայրերում Միացյալ Թագավորությունում և Իռլանդիայում[127][128][129], և փորձարկելու է այս փոփոխությունը ԱՄՆ-ի վայրերում 2018 թվականի հունիսին:[130]։ Վանկուվերի արգելքից մեկ ամիս հետո (բայց առաջիկա ուժի մեջ մտնելուց առաջ) Կանադայի երկրորդ ամենամեծ արագ սննդի ցանցը՝ A&W-ն, հայտարարեց, որ 2019 թվականի հունվարին բոլոր իր վայրերում լիովին դուրս կբերի պլաստիկ ձողիկները[131]։ Հատուկ անկախ ռեստորաններ նույնպես դադարեցրել են պլաստիկ ձողիկների օգտագործումը[132]։ Starbucks-ը հայտարարեց, որ 2020 թվականին կփոխարինի պլաստիկ ձողիկները՝ բոլոր սառը խմիչքների համար, բացի ֆրապուչինոյից, որոնք կհամալրվեն թղթե կամ այլ կայուն նյութերից պատրաստված ձողիկներով[133][134]։ Hyatt Hotels-ը հայտարարեց, որ 2018 թվականի սեպտեմբերի 1-ից ձողիկները կտրամադրվեն միայն ցանկության դեպքում: Royal Caribbean-ը պլանավորում է 2019 թվականից միայն թղթե ձողիկներ տրամադրել՝ ըստ պահանջի, իսկ IKEA-ն հայտարարեց, որ 2020 թվականին ամբողջությամբ կվերացնի բոլոր մեկանգամյա օգտագործման պլաստիկ իրերը[114]։ Այլ փոխարկումներ են տեղի ունեցել նաև Waitrose-ում[135], Լոնդոնի City Airport-ում[135] և Burger King UK-ի խանութներում, որոնք սկսել են թղթե ստրաուներ տրամադրել 2018 թվականի սեպտեմբերից[136]։ Մեկ այլ քանի նավարկության ընկերություններ, ավիաընկերություններ, խմիչքների ընկերություններ և հյուրանոցներ նույնպես կատարել են մասայական կամ լրիվ նվազեցումներ, բայց 2018 թվականի մայիսի դրությամբ այդ ոլորտների մեծամասնություն ընկերություններ դեռևս չեն կատարել նման քայլեր[134][135]։

Արգելքների հակազդում

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քանի որ պլաստիկ ձողիկները կազմում են օվկիանոսներ արտանետվող պլաստիկ թափոնների միայն շատ փոքր մասը (տարեկան՝ մոտ 0.022%)[64], շրջակա միջավայրի պաշտպանության կողմնակից որոշ քննադատներ պնդել են, որ պլաստիկ ձողիկների արգելքները բավարար չեն պլաստիկ թափոնների խնդիրը լուծելու համար և հիմնականում խորհրդանշական բնույթ են կրում[137]: Մեկանգամյա օգտագործման պլաստիկ ձողիկների ամբողջական արգելքները բախվել են հաշմանդամություն ունեցող անձանց իրավունքների պաշտպանների ընդդիմությանը, քանի որ նրանց կարծիքով այլընտրանքային նյութերը հարմար չեն շարժունակության խանգարումներ ունեցող մարդկանց համար (օրինակ՝ ուղեղային կաթվածի կամ ողնուղեղային մկանային ատրոֆիայի դեպքում)։ Որոշ նյարդամկանային խանգարումներ ունեցող մարդիկ կարող են ապավինել պլաստիկ ձողիկներին՝ դրանց ջերմակայուն լինելու պատճառով և այն պատճառով, որ չեն կարողանում ինքնուրույն բարձրացնել բաժակը[138] : Ամերիկացիների հաշմանդամությունների մասին օրենքը (ADA) պահանջում է, որ հանրային վայրերը տրամադրեն պլաստիկ ձողիկներ՝ ապահովելու համար, որպեսզի դրանք անհրաժեշտություն ունեցող անձինք կարողանան օգտվել դրանցից[139] : Մասնավորապես, ոչ բոլոր հաշմանդամություն ունեցող անձինք կարող են լվանալ բազմակի օգտագործման ձողիկները, կոշտ նյութերից պատրաստված ձողիկները հնարավոր չէ վերադասավորել կամ ծալել ըստ անհրաժեշտության, թղթե ձողիկները խմիչքի մեջ թրջվելիս ժամանակի ընթացքում կորցնում են իրենց ամրությունը, իսկ մետաղի նման պինդ նյութերից պատրաստված ձողիկները կարող են վնասվածքներ պատճառել։ Իրավապաշտպանները նախընտրում են այնպիսի օրենքներ, որոնք դեռևս թույլ են տալիս պլաստիկ ձողիկների տրամադրումը՝ ըստ պահանջի[69][70][140][141] : ԱՄՆ պահպանողական լոբբիստական կազմակերպությունը, որը հանդես է գալիս «չափազանց» կարգավորումների դեմ, խթանել է նահանգային օրինակելի օրինագծեր, որոնք նախատեսում են բացառություններ արագ սննդի և fast casual ռեստորանների համար՝ ձողիկների արգելքներից (գործնականում սահմանափակումները կիրառելով միայն «սեղանով սպասարկվող» ռեստորանների վրա)։ Այս օրինագծերը նաև սահմանափակում են համայնքներին՝ խստագույն կանոնակարգերով այդ կանոնը շրջանցելու հնարավորությունից։ Օրինագծի տեքստում նշվում է, որ նման խստացումները կարող են հանգեցնել «շփոթեցնող և տարբեր կարգավորումների, որոնք կարող են ավելորդ ծախսեր առաջացնել մանրածախ և սննդի ոլորտի հաստատությունների համար՝ այդ կանոններին համապատասխանելու նպատակով»[142] : 2019 թվականին ԱՄՆ-ի Հանրապետական կուսակցության նախագահ Դոնալդ Թրամփ-ի վերընտրության քարոզարշավը դրամահավաքի նպատակով վաճառքի հանեց բազմակի օգտագործման պլաստիկ ձողիկների փաթեթներ՝ Թրամփի անունով և «Make America Great Again» կարգախոսի հետ ասոցացվող կարմիր գույնով։ Քարոզարշավի կայքը դրանք ներկայացնում էր որպես «լիբերալ թղթե ձողիկների» այլընտրանք[143][144] :

Գեղարվեստական գրականության մեջ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Miguel de Cervantes-ի վեպում՝ Don Quixote (1605, 1615), պատմողը պատմում է մի պանդոկապետի մասին, որը, քանի որ Դոն Կիխոտը հրաժարվում էր հանել իր ինքնաշեն սաղավարտը, եղեգը փորելով պատրաստում է խմելու ձողիկ և գինին դրա միջոցով լցնում նրա բերանը։ Դրվագը հուշում է, որ Դոն Կիխոտը սովոր չէր խմելու այդ եղանակին[145]։ Nicholson Baker-ի վեպը՝ The Mezzanine (1988), ներառում է պատմողի կողմից փորձված խմելու տարբեր տեսակի ձողիկների և դրանց հարաբերական առավելությունների մանրամասն քննարկում։

Ծանոթագրություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  1. ↑ Wong, Alice (2018-07-19). «Banning Plastic Straws Is a Huge Burden on Disabled People». Eater (անգլերեն). Վերցված է 2024-01-12-ին.
  2. ↑ Danovich, Tove; Godoy, Maria (2018 թ․ հուլիսի 11). «Why People With Disabilities Want Bans On Plastic Straws To Be More Flexible». The Salt. NPR.
  3. ↑ Pang, Bo; Cox, Paul; Codino, Julianna; Collum, Austin; Sims, Jake; Rubin, Adam (2020-01-30). «Straw vs Cup Use in Patients with Symptoms of Oropharyngeal Dysphagia». Spartan Medical Research Journal (անգլերեն). 4 (2) 11591. doi:10.51894/001c.11591. ISSN 2474-7629. PMC 7746115. PMID 33655165.
  4. ↑ EPA, NSW (2022-11-10). «Plastic single-use straws - exemptions guidance». NSW Environment Protection Authority (անգլերեն). Վերցված է 2024-01-12-ին.
  5. 1 2 3 4 5 Thompson, Derek (2011 թ․ նոյեմբերի 22). «The Amazing History and the Strange Invention of the Bendy Straw». The Atlantic.
  6. ↑ Maeir, Aren M.; Garfinkel, Yosef (2013). «Bone and Metal Straw-tip Beer-strainers from the Ancient Near East». Levant. 24: 218–223. doi:10.1179/007589192790220793.
  7. ↑ Homan, Michael (2004). «Beer and Its Drinkers: An Ancient Near Eastern Love Story». Near Eastern Archaeology. 67 (2): 84–95. doi:10.2307/4132364. JSTOR 4132364. S2CID 162357890.
  8. ↑ «The oldest known drinking straws date back to over 5,000 years ago». Science News (ամերիկյան անգլերեն). 2022-01-19. Վերցված է 2022-01-23-ին.
  9. ↑ Dvorsky, George (2022 թ․ հունվարի 18). «These 5,000-Year-Old Drinking Straws Were Used to Sip Beer, Researchers Say». Gizmodo (ամերիկյան անգլերեն). Վերցված է 2022 թ․ հունվարի 20-ին.
  10. ↑ US 375962, Stone, Marvin, "Artificial straw", issued 1888
  11. ↑ Hollander, Catherine (2014 թ․ հոկտեմբերի 23). «A Brief History of the Straw». bonappetit.com. Վերցված է 2018 թ․ օգոստոսի 6-ին.
  12. ↑ «The Backlash Against Plastic Straws Is Spreading. Here's How They Got So Popular in the First Place». Time. Վերցված է 2018 թ․ օգոստոսի 6-ին.
  13. ↑ «A Brief History of the Modern-Day Straw, the World's Most Wasteful Commodity». atlasobscura.com. 2017 թ․ հուլիսի 7. Վերցված է 2018 թ․ օգոստոսի 6-ին.
  14. ↑ «Honestly, Who Likes Paper Straws?». esquire.com. 2017 թ․ մարտի 23. Վերցված է 2018 թ․ օգոստոսի 6-ին.
  15. ↑ http://www.youngscientist.com.au/wp-content/uploads/2017/02/Year-5_Straws-that-Stay_YSA.pdf Արխիվացված 2024-01-14 Wayback Machine Year 5 – Straws that Stay
  16. ↑ «1888 Heavy-Duty Paper Drinking Straws (Pack of 24)». Driehaus Museum Store. Արխիվացված է օրիգինալից 2021 թ․ օգոստոսի 10-ին. Վերցված է 2021 թ․ օգոստոսի 10-ին.
  17. ↑ «Good to the last drop: The drinking straw was invented in Washington - The Washington Post». The Washington Post.
  18. ↑ «Evening Star». Chronicling America: Historic American Newspapers. Library of Congress. 1925 թ․ հունիսի 14. Վերցված է 2025 թ․ հունվարի 6-ին.
  19. ↑ «The Backlash Against Plastic Straws Is Spreading. Here's How They Got So Popular in the First Place». Time (անգլերեն). Վերցված է 2018 թ․ դեկտեմբերի 3-ին.
  20. ↑ «Otto Dieffenbach (19 Nov 1880 - 7 July 1973)». The Baltimore Sun. 1973 թ․ հուլիսի 9. էջ 9 – via newspapers.com.
  21. ↑ «Baltimore Sun: Baltimore breaking news, sports, business, entertainment, weather and traffic». baltimoresun.com.
  22. ↑ «Monkey Business». Rensselaer. Office of Strategic Communications and External Relations, Rensselaer Polytechnic Institute (Spring/2015): 12–13.
  23. ↑ Dinhofer, M. «Drinking Straw». Google Patents. Վերցված է 2018 թ․ դեկտեմբերի 29-ին.
  24. ↑ Dinhofer, Milton. «Toy Drinking Tube». Google Patents. Վերցված է 2018 թ․ դեկտեմբերի 29-ին.
  25. ↑ «Catalogue of Copyright Entries: Third Series». Google Books. The Library of Congress. January–June 1950. էջ 80. Վերցված է 2018 թ․ դեկտեմբերի 29-ին.
  26. ↑ Dinhofer, M. «Drinking Straw». Google Patents. Վերցված է 2018 թ․ դեկտեմբերի 29-ին.
  27. ↑ «Sip-N-See Advertisement». The North Adams Transcript. North Adams, Massachusetts. 1951 թ․ օգոստոսի 14. էջ 3.
  28. ↑ Malpass, Dennis B.; Band, Elliot I. (2012-06-18). Introduction to Industrial Polypropylene. doi:10.1002/9781118463215. ISBN 978-1-118-46321-5.
  29. 1 2 3 4 Viera, João S.C.; Marques, Mônica R.C.; Nazareth, Monick Cruz; Jimenez, Paula Christine; Castro, Ítalo Braga (2020 թ․ ապրիլ). «On replacing single-use plastic with so-called biodegradable ones: The case with straws». Environmental Science & Policy (անգլերեն). 106: 177–181. Bibcode:2020ESPol.106..177V. doi:10.1016/j.envsci.2020.02.007. S2CID 214458686.
  30. ↑ Polypropylene: the definitive user's guide and databook. 1998-11-01.
  31. ↑ «Friedman and the Flexible Straw». Արխիվացված է օրիգինալից 2009 թ․ ապրիլի 4-ին.
  32. ↑ «Polar Krush launches 100% recyclable spoon straw for iced drinks». beveragedaily.com (բրիտանական անգլերեն). 2019 թ․ ապրիլի 12. Վերցված է 2020 թ․ հունվարի 20-ին.
  33. ↑ «Would you pay $2 for a straw ? San Francisco bubble tea shops wrestle with plastic ban». usatoday.com. Վերցված է 2018 թ․ օգոստոսի 6-ին.
  34. ↑ Hollander, Catherine (2014 թ․ հոկտեմբեր). «A Brief History of the Straw». Bon Appetit Magazine. Արխիվացված օրիգինալից 2015 թ․ սեպտեմբերի 7-ին. Վերցված է 2015 թ․ սեպտեմբերի 20-ին.
  35. ↑ Bluestone, Judith (2005). «Crazy Straw». The Fabric of Autism: Weaving the Threads into a Cogent Theory. Sapphire Enterprises. էջ 182. ISBN 978-0-9720235-2-8.Կաղապար:MEDRS
  36. ↑ Կաղապար:Us patent
  37. 1 2 Zanghelini, Guilherme Marcelo; Cherubini, Edivan; Dias, Ricardo; Kabe, Yuki Hamilton Onda; Delgado, Jorge Juan Soto (2020 թ․ դեկտեմբեր). «Comparative life cycle assessment of drinking straws in Brazil». Journal of Cleaner Production (անգլերեն). 276 123070. Bibcode:2020JCPro.27623070Z. doi:10.1016/j.jclepro.2020.123070. S2CID 225153562.
  38. 1 2 Letcher, Trevor M. (2020), «Introduction to plastic waste and recycling», Plastic Waste and Recycling, Elsevier, էջեր 3–12, doi:10.1016/b978-0-12-817880-5.00001-3, ISBN 978-0-12-817880-5, S2CID 216542304
  39. 1 2 Monomers, Polymers and Composites from Renewable Resources. 2008. doi:10.1016/b978-0-08-045316-3.x0001-4. ISBN 978-0-08-045316-3.
  40. ↑ Brissette, Christy (2018 թ․ հուլիսի 3). «Plastic straws aren't just bad for the environment—they can be bad for your body». Washington Post. Վերցված է 2020 թ․ հունվարի 20-ին.
  41. ↑ «What is a vampire straw? A closer look at the weapon confiscated from a Boston traveler's luggage». CNN. 2023 թ․ ապրիլի 30.
  42. ↑ Diccionario de la lengua española. «Diccionario de la lengua española - Real Academia Española». Lema.rae.es. Վերցված է 2013-12-16-ին.
  43. 1 2 The Edinburgh New Philosophical Journal: Exhibiting a View of the Progressive Discoveries and Improvements in the Sciences and the Arts. Adam and Charles Black. 1856. էջ 194. «The mate is then filled with yerva, after the bombilla has been placed in position. The bombilla is literally " a little pump," that is, a sucking tube, ending in a perforated bulb, which performs the office of the perforated diaphragm in our teapot...»
  44. ↑ Journal of the American Historical Society of Germans from Russia. American Historical Society of Germans from Russia. 1978. էջեր 29, 46. «The straw, rorchen, or bombilla is about seven inches long, with a strainer on the lower end to ...»
  45. 1 2 Fiona Adams (2011 թ․ հուլիսի 1). CultureShock! Argentina: A Survival Guide to Customs and Etiquette. Marshall Cavendish International Asia Pte Ltd. էջ 133. ISBN 978-981-4346-77-1.
  46. ↑ Elisabeth Hsu; Stephen Harris (2010). Plants, Health and Healing: On the Interface of Ethnobotany and Medical Anthropology. Berghahn Books. էջ 281. ISBN 978-1-84545-060-1.
  47. ↑ Jeannine J. Falino; Gerald W. R. Ward (2008). Silver of the Americas, 1600-2000: American Silver in the Museum of Fine Arts, Boston. MFA Pub. էջ 488\QUOTE=As with mate cups made entirely of silver, the thermal conductivity of silver bombillas may have posed problems for the drinker. ISBN 978-0-87846-721-1.
  48. ↑ «Starbucks to ban plastics straws in all stores by 2020». BBC News (բրիտանական անգլերեն). 2018-07-09. Վերցված է 2021-02-17-ին.
  49. ↑ «Phyllostachys edulis (Carrière) J. Houz. GRIN-Global». npgsweb.ars-grin.gov. Վերցված է 2021-02-17-ին.
  50. 1 2 3 «'Rye-cycled' natural straws helping environment and farmers in war on single-use plastic». ABC News. Australian Broadcasting Corporation. 2019 թ․ հոկտեմբերի 11. Վերցված է 2019 թ․ հոկտեմբերի 11-ին.
  51. ↑ Zhang, Jenny G. (2019 թ․ օգոստոսի 30). «The Dream of a Delicious Alternative (Cereal?) Straw». Eater (անգլերեն). Վերցված է 2020 թ․ հունվարի 20-ին.
  52. ↑ Krueger, Alyson (2019 թ․ հոկտեմբերի 7). «Do You Really Need a Straw With That?». The New York Times (ամերիկյան անգլերեն). ISSN 0362-4331. Վերցված է 2020 թ․ հունվարի 20-ին.
  53. ↑ Milk plant monthly, Volume 45, p. 68 (1956), quote: "New Flavored Straws For Use in Milk Drinks [...] A new type of straw with built-in flavor for use with milk drinks has been introduced by Flav-R Straws, Inc."
  54. ↑ «Plastic Straws». BeyondPlastics (անգլերեն). Վերցված է 2023-03-27-ին.
  55. 1 2 Figgener, Christine (2018 թ․ նոյեմբեր). «What I learnt pulling a straw out of a turtle's nose». Nature (անգլերեն). 563 (7730): 157. Bibcode:2018Natur.563..157F. doi:10.1038/d41586-018-07287-z. ISSN 0028-0836. PMID 30401858. S2CID 53234031.
  56. ↑ «Straw Wars: The Fight to Rid the Oceans of Discarded Plastic». National Geographic News. 2017 թ․ ապրիլի 12. Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ հունիսի 29-ին. Վերցված է 2017 թ․ հուլիսի 18-ին.
  57. ↑ Bailey, Kate. «FAQs and Links – Milo's Be Straw Free Campaign». Eco-Cycle. Արխիվացված օրիգինալից 2017 թ․ հուլիսի 5-ին. Վերցված է 2017 թ․ հուլիսի 18-ին.
  58. ↑ «UNDERSTANDING PLASTIC POLLUTION». Strawless Ocean. Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ մայիսի 3-ին. Վերցված է 2018 թ․ փետրվարի 22-ին.
  59. ↑ «California Considers $1,000 Fine for Waiters Offering Unsolicited Plastic Straws». reason.com. 2018 թ․ հունվարի 25. Վերցված է 2018 թ․ օգոստոսի 6-ին.
  60. ↑ Americans Throw Out Millions Of Plastic Straws Daily. Here's What's Being Done About It
  61. 1 2 3 4 5 Chokshi, Niraj (2018-07-19). «How a 9-Year-Old Boy's Statistic Shaped a Debate on Straws». The New York Times (ամերիկյան անգլերեն). ISSN 0362-4331. Վերցված է 2021-08-07-ին.
  62. ↑ Connor, Alex. «That anti-straw movement? It's all based on one 9-year-old's suspect statistic». USA TODAY.
  63. ↑ «2024 Report / #SeaTheChange / International Coastal Cleanup» (PDF). Ocean Conservancy.
  64. 1 2 «Science Says: Amount of straws, plastic pollution is huge» (ամերիկյան անգլերեն). phys.org. Վերցված է 2018 թ․ դեկտեմբերի 6-ին. «straws add up to only about 2,000 tons of the nearly 9 million tons of plastic waste that yearly hits the waters»
  65. 1 2 Chae, Yooeun; An, Youn-Joo (2018 թ․ սեպտեմբերի 1). «Current research trends on plastic pollution and ecological impacts on the soil ecosystem: A review». Environmental Pollution (անգլերեն). 240: 387–395. Bibcode:2018EPoll.240..387C. doi:10.1016/j.envpol.2018.05.008. ISSN 0269-7491. PMID 29753246. S2CID 21720615.
  66. ↑ Allyson Chiu (2025 թ․ փետրվարի 11). «The solution to the plastic straw debate is hiding in plain sight». The Washington Post.
  67. ↑ "Fatal Accident With Metal Straw Highlights a Risk: The disturbing death of a woman in Britain renewed a debate that has followed bans on plastic straws around the world."
  68. 1 2 3 Lowrey, Annie (2019 թ․ օգոստոսի 20). «The Case Against Paper Straws». The Atlantic (ամերիկյան անգլերեն). Վերցված է 2020 թ․ հունվարի 21-ին.
  69. 1 2 «Why People With Disabilities Want Bans On Plastic Straws To Be More Flexible». NPR.org (անգլերեն). Վերցված է 2020 թ․ հունվարի 20-ին.
  70. 1 2 Dawes, Samantha; Keane, Daniel (2019 թ․ հուլիսի 10). «'Yuppy activism': Disability advocates condemn plastic straw ban». ABC News (ավստրալիական անգլերեն). Վերցված է 2020 թ․ հունվարի 20-ին.
  71. ↑ Olsen, Martine Berg (2019 թ․ հուլիսի 8). «Woman, 60, died after falling on eco-friendly metal straw which pierced her eye». Metro (անգլերեն).
  72. 1 2 «Wasted efforts? Even paper straws won't break down in the dump, says waste consultant». CBC News. 2018 թ․ հուլիսի 17. Վերցված է 2020 թ․ հունվարի 21-ին.
  73. ↑ «McDonald's paper straws cannot be recycled». BBC News (բրիտանական անգլերեն). 2019 թ․ օգոստոսի 5. Վերցված է 2020 թ․ հունվարի 21-ին.
  74. ↑ Tokiwa, Yutaka; Calabia, Buenaventurada; Ugwu, Charles; Aiba, Seiichi (2009). «Biodegradability of Plastics». International Journal of Molecular Sciences. 10 (9): 3722–3742. doi:10.3390/ijms10093722. PMC 2769161. PMID 19865515.
  75. ↑ DiPalma, Brooke (2021 թ․ փետրվարի 15). «Dunkin partners with Wincup to test biodegradable straw as more companies go green». finance.yahoo.com (ամերիկյան անգլերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2021 թ․ փետրվարի 15-ին. Վերցված է 2021-02-15-ին.
  76. ↑ Peters, Adele (2019-03-07). «These straws work like plastic, but they're 'hyper-compostable'». Fast Company (ամերիկյան անգլերեն). Վերցված է 2021-05-13-ին.
  77. ↑ "No straw please", plasticpollutioncoalition.org
  78. ↑ McDonald's pushed to ban plastic straws in the United States S.J. Mercury News (McClatchy, 30 April 2018)
  79. ↑ «Plastic straws clog the ocean hurt fish. Now there's a growing movement to ban them. Are plastic straws out of time, or can they survive like plastic bags?». nbcnews.com. 2018 թ․ մայիսի 26. Վերցված է 2018 թ․ օգոստոսի 6-ին.
  80. ↑ «Canudinho de plástico no Rio é proibido e a fiscalização começou». G1 (պորտուգալերեն). 2018 թ․ հուլիսի 19. Վերցված է 2019 թ․ սեպտեմբերի 10-ին.
  81. ↑ Boeckel, Cristina (2018 թ․ հուլիսի 5). «Crivella sanciona lei que obriga bares e restaurantes a oferecer canudos de papel biodegradável ou reciclável no Rio». G1 (պորտուգալերեն). Վերցված է 2019 թ․ սեպտեմբերի 10-ին.
  82. ↑ «LEI Nº 6.384 DE 4 DE JULHO DE 2018». Câmara Municipal do Rio de Janeiro (պորտուգալերեն). 2018 թ․ հուլիսի 4. Արխիվացված է օրիգինալից 2022-05-17-ին. Վերցված է 2019 թ․ սեպտեմբերի 10-ին.
  83. ↑ «City of Vancouver votes to ban single-use plastic straws and styrofoam cups». Global News (անգլերեն). Վերցված է 2020 թ․ հունվարի 21-ին.
  84. ↑ «Vancouver approves ban on straws, plastic bags». Global News (անգլերեն). Վերցված է 2020 թ․ հունվարի 21-ին.
  85. ↑ «Vancouver bans plastic bags, straws, foam containers and other single-use items». British Columbia (անգլերեն). 2019 թ․ նոյեմբերի 28. Վերցված է 2020 թ․ հունվարի 21-ին.
  86. ↑ Gladysz, Kayla (2019 թ․ մարտի 20). «Starbucks to launch strawless cold-drink lids in Toronto this summer». Daily Hive (անգլերեն). Վերցված է 2019 թ․ մարտի 21-ին.
  87. ↑ Beaumont, Hilary (2019 թ․ հունիսի 10). «Canada Will Ban Single-Use Plastics—If Trudeau Is Re-elected». Vice (անգլերեն). Վերցված է 2020 թ․ հունվարի 21-ին.
  88. ↑ Ballingall, Alex (2019 թ․ հունիսի 10). «Trudeau government plans to ban 'harmful' single-use plastics in Canada as early as 2021». The Hamilton Spectator (կանադական անգլերեն). ISSN 1189-9417. Վերցված է 2020 թ․ հունվարի 21-ին.
  89. ↑ «Trudeau eyeing a Canadian ban on single-use plastics by 2021». Global News (անգլերեն). Վերցված է 2020 թ․ հունվարի 21-ին.
  90. ↑ «The Federal Court just overturned Ottawa's single-use plastic ban - National | Globalnews.ca». Global News (ամերիկյան անգլերեն). Վերցված է 2023-11-17-ին.
  91. ↑ «EU proposes ban on straws and other single-use plastics». BBC News. 2018 թ․ մայիսի 28. Վերցված է 2018 թ․ հուլիսի 1-ին.
  92. 1 2 «European Union: Ban on Single-Use Plastics Takes Effect». Library of Congress. Վերցված է 2022 թ․ հունվարի 17-ին.
  93. ↑ «Single-use plastics ban approved by European Parliament». BBC News. 2018 թ․ հոկտեմբերի 24. Վերցված է 2022 թ․ հունվարի 17-ին.
  94. ↑ French Government. «FAQ Plastic» (PDF). Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2023 թ․ փետրվարի 1-ին. Վերցված է 2023 թ․ փետրվարի 18-ին.
  95. ↑ «Why the government is banning single-use plastics». Stuff. Վերցված է 2025 թ․ փետրվարի 11-ին.
  96. ↑ «Aotearoa New Zealand Single-use plastics ban» (PDF). Ministry for the Environment. Վերցված է 2025 թ․ փետրվարի 11-ին.
  97. ↑ «Taiwan's ban on plastic straws kicks in today». Taiwan News. 2019 թ․ հուլիսի 1. Վերցված է 2022 թ․ օգոստոսի 23-ին.
  98. 1 2 3 Kenward, Michael (2018 թ․ դեկտեմբեր). «Plastic waste is the last straw, says UK». MRS Bulletin (անգլերեն). 43 (12): 913–914. Bibcode:2018MRSBu..43..913K. doi:10.1557/mrs.2018.307. ISSN 0883-7694. S2CID 139946659.
  99. ↑ Ferro, Shaunacy (2018 թ․ փետրվարի 21). «Sip on This: The Queen Has Banned Plastic Straws at Buckingham Palace». Mental Floss. Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ հունիսի 12-ին. Վերցված է 2018 թ․ հունիսի 8-ին.
  100. ↑ Bruner, Raisa (2018 թ․ ապրիլի 19). «The U.K. Might Want to Ban All Plastic Straws and Drink Stirrers So Savor Those Sips Today». Time. Վերցված է 2018 թ․ հունիսի 8-ին.
  101. ↑ Shukman, David (2019-05-22). «Government to set new controls on plastic straws». BBC News (բրիտանական անգլերեն). Վերցված է 2020-02-18-ին.
  102. ↑ Evans, Judith. «Plastic straws and stirrers ban delayed because of coronavirus». Financial Times. Վերցված է 2020-04-16-ին.
  103. ↑ «Plastic straw ban in England comes into force». BBC News. 2020 թ․ հոկտեմբեր. Վերցված է 2022 թ․ հունվարի 17-ին.
  104. ↑ «Trump signs executive order on plastic drinking straws». Reuters. 2025 թ․ փետրվարի 11.
  105. ↑ Trump, Donald (2025 թ․ փետրվարի 10). «Fact Sheet: President Donald J. Trump Ends the Procurement and Forced Use of Paper Straws». whitehouse.gov.
  106. ↑ «City Newsroom - the City of Santa Cruz». www.cityofsantacruz.com (Press release). Արխիվացված է օրիգինալից 2018-08-04-ին. Վերցված է 2018 թ․ օգոստոսի 6-ին.
  107. ↑ «Straws Upon Request in the New Year». Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ օգոստոսի 4-ին. Վերցված է 2018 թ․ օգոստոսի 4-ին.
  108. ↑ «Go Green». City of Alameda. Արխիվացված է օրիգինալից 2020 թ․ մայիսի 4-ին. Վերցված է 2020 թ․ ապրիլի 16-ին.
  109. ↑ Daniels, Jeff (2018 թ․ սեպտեմբերի 21). «California governor signs bill to reduce plastic straw use, cut waste 'choking our planet'». CNBC. Վերցված է 2018 թ․ նոյեմբերի 21-ին.
  110. ↑ Filloon, Whitney (2018 թ․ սեպտեմբերի 21). «California Bans Restaurants From Automatically Giving Out Plastic Straws». Eater. Վերցված է 2018 թ․ նոյեմբերի 21-ին.
  111. ↑ Brueck, Hilary (2018 թ․ սեպտեմբերի 21). «California just became the first US state to ban plastic straws in restaurants—unless customers ask». Business Insider. Վերցված է 2018 թ․ նոյեմբերի 21-ին.
  112. ↑ Koseff, Alexei (2018 թ․ սեպտեմբերի 20). «You'll have to ask if you want a plastic straw in California under new law». The Sacramento Bee. Վերցված է 2018 թ․ նոյեմբերի 21-ին.
  113. ↑ Brown, Edmund G. Jr. (2018 թ․ սեպտեմբերի 20). «Assembly Bill 1884 Signing Message» (PDF). Governor of California. Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2018 թ․ սեպտեմբերի 21-ին. Վերցված է 2018 թ․ նոյեմբերի 21-ին.
  114. 1 2 3 LaMagna, Maria. «Starbucks joins McDonald's, IKEA, Seattle and Vancouver in ban on plastic straws». Marketwatch. Վերցված է 2018 թ․ օգոստոսի 6-ին.
  115. ↑ «County Disposable Plastic Policy». www.kauai.gov (ամերիկյան անգլերեն). Վերցված է 2025-05-31-ին.
  116. ↑ «Hawaii Says Goodbye to Conventional Plastic Straws and Aloha to UrthPact's New Home-Compostable Straws!». BusinessWire. 2021-04-22. Վերցված է 2025-05-31-ին.
  117. ↑ «Plastic Straw Bans in Hawaii - How to stay Compliant». HAY! Straws (անգլերեն). Վերցված է 2025-05-31-ին.
  118. ↑ «REDUCTION OF POLYSTYRENE». Վերցված է 2018 թ․ նոյեմբերի 20-ին.
  119. ↑ Emily, Norton (2018 թ․ օգոստոսի 10). «Should cities and towns ban plastic straws?». Boston Globe. Վերցված է 2018 թ․ օգոստոսի 16-ին.
  120. ↑ «Longmeadow residents vote on 24 articles at Town Meeting». 2019 թ․ նոյեմբերի 6. Արխիվացված է օրիգինալից 2019-11-06-ին. Վերցված է 2019 թ․ նոյեմբերի 6-ին.
  121. ↑ Levine, Alexandra S. (2018 թ․ մայիսի 23). «New York Today: The Scourge of Plastic Straws». The New York Times (անգլերեն). Վերցված է 2018 թ․ հունիսի 16-ին.
  122. ↑ «City Council passes bill limiting single-use plastic straws in eateries». www.ny1.com.
  123. ↑ «New York's Straw Law Will Fine Business for Giving Out Unsolicited Straws, and Also for Not Having Enough Straws». 2021 թ․ հոկտեմբերի 4.
  124. ↑ «Food Service Packaging Requirements». www.seattle.gov. Seattle Public Utilities. Արխիվացված է օրիգինալից 2024-01-06-ին. Վերցված է 2018 թ․ հուլիսի 8-ին.
  125. ↑ «Seattle becomes the latest city to ban plastic straws and utensils». CNN. Վերցված է 2018 թ․ հուլիսի 7-ին.
  126. ↑ Vaughan, Adam (2018 թ․ հունիսի 15). «McDonald's to switch to paper straws in UK after customer campaign». The Guardian (անգլերեն). Վերցված է 2018 թ․ հունիսի 19-ին.
  127. ↑ «McDonald's to replace plastic straws with paper ones in UK and Ireland branches». Sky News. 2018 թ․ հունիսի 15. Վերցված է 2018 թ․ հունիսի 16-ին.
  128. ↑ McMahon, Aine (2018 թ․ հունիսի 15). «McDonald's to move from plastic to paper straws». The Irish Times. Վերցված է 2018 թ․ հունիսի 16-ին.
  129. ↑ «McDonald's to ditch plastic straws». BBC News. 2018 թ․ հունիսի 15. Վերցված է 2018 թ․ հունիսի 16-ին.
  130. ↑ Eitel, Barry (2018 թ․ հունիսի 16). «McDonald's to test paper straws in US». Anadolu Agency. Վերցված է 2018 թ․ հունիսի 16-ին.
  131. ↑ «Major fast-food chain to eliminate plastic straws by year's end». CFFR. 2018 թ․ հունիսի 8. Վերցված է 2018 թ․ հունիսի 8-ին.
  132. ↑ «Business Directory - The Last Plastic Straw». thelastplasticstraw.org. Վերցված է 2018 թ․ օգոստոսի 6-ին.
  133. ↑ Garcia, Tonya. «Starbucks and McDonald's plastic straw removal will go down well with millennials». Marketwatch. Վերցված է 2018 թ․ օգոստոսի 6-ին.
  134. 1 2 «These 8 Companies Are Ditching Plastic Straws. Here's How They Are Replacing Them». fortune.com. Վերցված է 2018 թ․ օգոստոսի 6-ին.
  135. 1 2 3 Graham, Adam H. (2018 թ․ մայիս). «Bans on Plastic Straws Are Growing. But Is the Travel Industry Doing Enough?». The New York Times. Վերցված է 2018 թ․ օգոստոսի 6-ին.
  136. ↑ «Burger King UK to Phase Out Plastic Straws and Commit to all Recyclable Packaging by 2025! - One Green Planet». www.onegreenplanet.org. 2018 թ․ հունիսի 12. Արխիվացված է օրիգինալից 2025-06-30-ին. Վերցված է 2018 թ․ օգոստոսի 6-ին.
  137. ↑ Banning straws not enough to solve plastic pollution, May warned, Financial Times (20 April 2018)
  138. ↑ Wong, Alice (2019-04-01). «The Rise and Fall of the Plastic Straw: Sucking in Crip Defiance». Catalyst: Feminism, Theory, Technoscience. 5 (1): 1–12. doi:10.28968/cftt.v5i1.30435. ISSN 2380-3312.
  139. ↑ Schwieterman, Gail (2020-01-01). «Water, water everywhere! Any to drink?». Conservation Physiology. 8 (1) coaa071. doi:10.1093/conphys/coaa071. ISSN 2051-1434. PMC 7428448. PMID 32821393.
  140. ↑ «'Disabled People Are Not Part of the Conversation.' Advocates Speak Out Against Plastic Straw Bans». Time (անգլերեն). Վերցված է 2020 թ․ հունվարի 20-ին.
  141. ↑ Vigdor, Neil (2019 թ․ հուլիսի 11). «Fatal Accident With Metal Straw Highlights a Risk». The New York Times (ամերիկյան անգլերեն). ISSN 0362-4331. Վերցված է 2020 թ․ հունվարի 20-ին.
  142. ↑ «How business groups are fighting a wave of anti-plastic straw laws». NBC News (անգլերեն). 2019 թ․ մարտ. Վերցված է 2019 թ․ հուլիսի 25-ին.
  143. ↑ Gabbatt, Adam (2019 թ․ հուլիսի 29). «Trump re-election campaign raises $460,000 from selling plastic straws». The Guardian (բրիտանական անգլերեն). ISSN 0261-3077. Վերցված է 2020 թ․ հունվարի 20-ին.
  144. ↑ Breuninger, Kevin (2019 թ․ հուլիսի 19). «Trump's campaign offered 10 plastic straws for $15 because 'liberal paper straws don't work'—and they just sold out» (անգլերեն). CNBC. Վերցված է 2020 թ․ հունվարի 20-ին.
  145. ↑ "Don Quixote," tr. Edith Grossman (2003)

Արտաքին հղումներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Ստացված է «https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=Խմելու_ձողիկ&oldid=10896161» էջից