Խեցգետնի հոգեբանություն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Կենդանի խաչափառները դույլում

Խեցգետնի հոգեբանություն (անգլերենից բառացի թարգմանությամբ` խաչափառի հոգեբանություն, սակայն հայերենում առավել տարածված է «խեցգետնի հոգեբանություն» տարբերակով), հայտնի է նաև «խեցգետինները դույլում հոգեբանություն» անվամբ, մտածողության տեսակ է, որը լավագույնս նկարագրվում է «եթե ես չեմ կարող դա ունենալ, դու ևս չես կարող» արտահայտությամբ[1]:

Փոխաբերությունն սկիզբ է առել այն վարքի մոդելից, որը նկատվել է խաչափառների մոտ, երբ նրանք հայտնվել են նույն դույլի մեջ: Այն դեպքում, երբ մեկ խաչափառը կարող է հեշտությամբ դուրս գալ դույլից[2], դրա ջանքերը զրոյացվում են մյուսների կողմից` հաստատելով խմբի հավաքական կործանումը[3][4][5]:

Մարդկային վարքի մեջ նմանությունը նկատվում է այն դեպքում, երբ խմբի անդամները նախանձի, չարության, դավադրության, մրցակցության պատճառով փորձում են նվազեցնել անդամներից որևէ մեկի ինքնավստահությունը, որը մյուսների նկատմամբ հաջողության է հասել` նրա հաջողությունը դադարեցնելու համար[6][7][8][9]:

Ազդեցություն վարքի վրա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Խեցգետնի հոգեբանությունն ազդում է կազմակերպության վրա, երբ մարդը սոցիալական թիմերում դրսևորում է նմանատիպ վարք[10]: Այս վարքն ուսումնասիրվել է 2015 թվականին Նոր Զելանդիայում անց կացված հետազոտության ընթացքում[11]:

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. L. Douglas Wilder (հոկտեմբերի 1, 2015)։ Son of Virginia: A Life in America's Political Arena։ Lyons Press։ էջ 185։ ISBN 978-1-4930-1952-6 
  2. Low Robin Boon Peng (2016)։ Good Intentions Are Not Enough: Why We Fail At Helping Others։ World Scientific։ էջ 104։ ISBN 978-981-320-059-3 
  3. Sudipta Sarangi (ապրիլի 1, 2013)։ «Capturing Indian 'Crab' Behaviour»։ The Hindu։ Վերցված է դեկտեմբերի 1, 2015 
  4. Massie Santos Ballon (մայիսի 14, 2010)։ «Crab Mentality»։ Philippine Daily Inquirer։ Արխիվացված է օրիգինալից սեպտեմբերի 25, 2013-ին 
  5. Miller Carliss D. (January 2015)։ «A Phenomenological Analysis of the Crabs in the Barrel Syndrome»։ Academy of Management Proceedings (Academy of Management) 2015: 13710։ doi:10.5465/AMBPP.2015.13710abstract 
  6. Manuel B. Dy (մարտի 3, 1994)։ Values in Philippine Culture and Education։ Council for Research in Values and Philosophy։ էջ 40։ ISBN 978-1-56518-041-3 
  7. Herbert A. Leibowitz (դեկտեմբերի 31, 1994)։ Parnassus: Twenty Years of Poetry in Review։ University of Michigan Press։ էջ 262։ ISBN 978-0-472-06577-6 
  8. Albert Shanker (հունիսի 19, 1994)։ «Where We Stand: The Crab Bucket Syndrome»։ The New York Times։ Արխիվացված է օրիգինալից 2020-02-20-ին։ Վերցված է դեկտեմբերի 1, 2015 
  9. David E. J. R. (2013)։ Brown Skin, White Minds: Filipino / American Postcolonial Psychology։ Charlotte, NC: Information Age Publishing։ էջ 119։ ISBN 978-1-62396-209-8 
  10. Dietrich David M., Kenworthy Michael, Cudney Elizabeth A. (2019)։ Additive Manufacturing Change Management: Best Practices։ Boca Raton, FL: CRC Press։ էջ 44։ ISBN 978-0-367-15207-9 
  11. «Crab Mentality, Cyberbullying and "Name and Shame" Rankings»։ Վերցված՝ April 19, 2015։