Խալանդրիոն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox map.png
Խալանդրիոն
Άνω Χαλάνδρι Greece.jpg
ԵրկիրՀունաստան Հունաստան
Կարգավիճակքաղաք
Մտնում էChalandri Municipality?
ԲԾՄ185 մետր
Բնակչություն74 192 մարդ (2011, 2011)
Սահմանակցում էԱմարուսիոն և Agia Paraskevi?
Ժամային գոտիUTC+2 և UTC+3
Հեռախոսային կոդ210
Փոստային ինդեքսներ152 00–152 99
halandri.gr

Խալանդրիոն (հուն․՝ Χαλάνδριον[1] ή Χαλάνδρι), քաղաք Հունաստանում, Աթենքի արվարձանը։ Գտնվում է ծովի մակարդակից 185 մ բարձրության վրա[2], Պենդելիկոնի ստորոտում, Աթենքի կենտրոնից 7 կմ հյուսիս-արևելք։ Նույնանուն համայնքի վարչական կենտրոնն է Ատտիկա ծայրամասի Հյուսիսային Աթենք ծայրամասային միավորում։ Ըստ 2011 թվականի վիճակագրության՝ բնակչությունը 74192 մարդ է։ Մակերեսը 10,805 կմ² է, խտությունը՝ 6866,45 մարդ/կմ² վրա։ 2014 թվականի տեղական ընտրություններին դիմարխ է ընտրվել Սիմեոն Ռուսոսը (Συμεών Ρούσσος

Քաղաքը գտնվում է Կիֆիսյաս և Մեսոյոն պողոտաների միջև։ Քաղաքի հյուսիսային ծայրամասով անցնում է Ատտիկա ավտոմայրուղի 6-ը։ Քաղաքում է գտնվում Աթենքի մետրոպոլիտենի 3 կայան՝ Խոլանդրի, Դուկիսիս Պլակենդիաս և Նոմիզմատոկոպիո։

1925 թվականին ստեղծվել է միությունը, 1943 թվականին՝ համայնքը։ 1961 թվականին քաղաքին միացել է Պոլիդրոսոն լուծարված բնակավայրը[3]։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պատմական աղբյուրների համաձայն՝ Խալանդրիոնի շրջանը բնակեցված է եղել հին ժամանակներից և գտնվել է Հին Աթենքի դեմի՝ Ֆլիայի տեղում։ Հնագույն ատտիկական դեմայի տարածքը զբաղեցնում էր ժամանակակից Խալանդրիոնը, Վրիլիսիան, Այիա Պարասկևին, Խոլարգոսը և շրջակա արվարձանները[4]։

Բառարանագիր Իսիխի Ալեքսանդրիսկին հաղորդում է, որ հին հուն․՝ «φλεῖ γέμει, εὐκαρπεῖ, πολυκαρπεῖ» բառը նշանակում է «պտուղներով առատ, շատ պտուղներ» և դրա համար, հնարավոր է, «Ֆլիա» նշանակում է պտղաբեր հող՝ հարուստ բուսականությամբ։ Ներկայիս անունը վերաբերում է, հավանաբար, միջնադարին կամ օսմանական շրջանին։ Ըստ այս տեսակետի՝ անունը առաջացել է թուրք մեծ նվաճող Հալա բեյի անունից։ Ըստ մեկ այլ տեսակետի՝ այն վերաբերում է բյուզանդական շրջանին և նշանակում է մահճակալ, վանական սենյակ կամ հյուղ[4]։

Ֆլիա շրջանը բնակեցված է եղել բրոնզե դարում ( մ․թ․ա 2600-2000) և ուշէլադական շրջանում ( մ․թ․ա․ 1550-1100)։ Դասական շրջանում Ֆլիայից է առաջացել Եվրիպիդեսի և Դիկոմիդների ցեղերը, որին պատկանել է Թեմիստոկլեսը։ Ֆլիան հարուստ էր զոհասեղաններով և տաճարներով[4][5]։

Հռոմեական և վաղ քրիստոնեական շրջանում Ֆլիան, ինչպես և ողջ Ատտիկան, բազմիցս թալանվել և ավերվել է։ Քրիստոնեությունը այստեղ սկսել է գերակշռել Հուստինիանոս Ա-ի օրոք, որը ձգտում էր արմատախիլ անել հեթանոսությունը։ Բյուզանդական և օսմանական շրջաններում Ֆլիայի շրջանի մասին տեղեկություններ չկան, հավանաբար շրջանը երկար ժամանակ եղել է դատարկված, ինչպես և անկման մեջ գտնվող Աթենքը, որտեղ այն ժամանակ բնակվում էր 8 հազար մարդ[4]։

1885 թվականին բացվել է Խալանդրի երկաթուղային կայանը։ 20-րդ դարի սկզբին Խալանդրիոնը իրենից ներկայացնում էր ոչ մեծ գյուղ։ Աթենացիները սկսել են այստեղ ամառանոցներ կառուցել։ Կլիման համարվում էր չորային և առողջարար, մոտերքում կար սոսիների անտառ, այդ պատճառով այստեղ բուժվելու էին ուղարկում տուբերկուլոզով հիվանդներին։ Ամատռային և կիրակնօրյա հայտնի հանգստավայր էր։ Այստեղ կային սրճարան և կինոթատրոն։ 21-րդ դարի վերջին մինչև 1922 թվականը այստեղ կար գյուղատնտեսական դպրոց, որի շենքը քանդվել է մինչև 1940 թվականը[4]։

1920-ականների վերջին գործել է Աթենք-Լավրիոն գնացքը, 1920-ականների սկզբին՝ առաջին ավտոբուսը, որը 1920-ական թվականների վերջում փոխարինվել է բրիտանական Power and Traction Finance Ltd ընկերության ավտոմեքենաներով[4]։

Փոքրասիական աղետից հետո 60-70 ընտանիք տեղափոխվել են և հիմնել արվարձան, որնավելի ուշ կոչվել է Նեոն-Փսիխիկոն[4]։

Երկրորդ աշխարհամարտին մոտ գյուղը վերածվել է քաղաքի։ 1970-ականների կեսերից հետո քաղաքը սրընթաց սկսել է աճել Աթենքի կենտրոնից արվարձաններ տեղափոխվող բնակիչների հաշվին[4]։

Բնակչություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տարի Բնակչություն, մարդ
1920 1897[6]
1928 6596[6]
1940 11 297[6]
1951 15 092[6]
1961 25 774[6]
1971 35 944[6]
1981 54 320[6]
1991 67 724[7]
2001 75 327[7]
2011 74 192 [8]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Πίνακας αποτελεσμάτων Μόνιμου Πληθυσμού-Απογραφής 2011 (греч.). Ελληνική Στατιστική Αρχή (20 Μαρτίου 2014). Дата обращения 22 октября 2017.
  2. Απογραφή πληθυσμού - κατοικιών της 18ης μαρτίου 2001 (μόνιμος πληθυσμός) (греч.). — Πειραιάς: Εθνική στατιστική υπηρεσία της Ελλάδας, 2009. — Τ. I. — Σ. 334. — ISSN(⎘ ISSN) 1106-5761
  3. «Χαλάνδρι (Αττικής και Βοιωτίας)» (հունարեն)։ ΕΕΤΑΑ։ Վերցված է 2018-07-27 
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 4,6 4,7 «Η Ιστορία» (հունարեն)։ Δήμος Χαλανδρίου։ Վերցված է 2018-07-28 
  5. Зелинский, Фаддей Францевич История античных религий. Том 1-3. — СПб.: Издательский проект «Квадривиум»; Алетейя, 2014. — С. 195. — 864 с. — ISBN 978-5-9906155-9-5
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 6,5 6,6 Κοτζαμάνης, Βύρων Αθήνα, 1848 - 1995. Η δημογραφική ανάδυση μιας μητρόπολης(հուն.) // Επιθεώρηση Κοινωνικών Ερευνών. — 1997. — № 92—93. — С. 3—30.
  7. 7,0 7,1 «Μόνιμος και Πραγματικός Πληθυσμός της Ελλάδος. Σύνολο Ελλάδος, νομοί, δήμοι/κοινότητες, δημοτικα/κοινοτικά διαμερίσμα και οικισμοί. Απογραφές πληθυσμού 2001 και 1991» (հունարեն)։ Ελληνική Στατιστική Αρχή։ Արխիվացված է օրիգինալից 2006-07-16-ին։ Վերցված է 2017-06-22 
  8. Քաղվածելու սխալ՝ Սխալ <ref> պիտակ՝ stat անվանումով ref-երը տեքստ չեն պարունակում: