Լևի Մորտոն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Լևի Մորտոն
Levi Morton - Brady-Handy portrait - standard crop.jpg
 
Կուսակցություն՝ ԱՄՆ Հանրապետական կուսակցություն
Մասնագիտություն՝ քաղաքական գործիչ և դիվանագետ
Դավանանք Եպիսկոպոսյան եկեղեցի
Ծննդյան օր մայիսի 16, 1824(1824-05-16)[1][2]
Ծննդավայր Shoreham, Էդիսոն շրջան (Վերմոնտ), Վերմոնտ, ԱՄՆ
Վախճանի օր մայիսի 16, 1920(1920-05-16)[1][2] (96 տարեկանում)
Վախճանի վայր Rhinebeck, Դաչես շրջան, Նյու Յորք, ԱՄՆ
Գերեզման Rhinebeck Cemetery
Թաղված Rhinebeck Cemetery
Քաղաքացիություն Flag of the United States (1912-1959).svg ԱՄՆ
Ամուսին Anna Morton?
 
Ինքնագիր Levi P Morton-2 Signature.svg

Լևի Մորտոն (անգլ.՝ Levi Parsons Morton, մայիսի 16, 1824(1824-05-16)[1][2], Shoreham, Էդիսոն շրջան (Վերմոնտ), Վերմոնտ, ԱՄՆ - մայիսի 16, 1920(1920-05-16)[1][2], Rhinebeck, Դաչես շրջան, Նյու Յորք, ԱՄՆ), ամերիկացի քաղաքական գործիչ, ԱՄՆ 22-րդ փոխնախագահ (1889-1893) և Նյու Յորքի 31-րդ նահանգապետ (1895-1896):

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մորտոնը ծնվել է Վերմոնտ նահանգի Շորհեմ քաղաքում, միաբանության նախարար Դենիել Օլիվեր Մորտոնի (1788-1852) և Լուկրեցիա Փարսոնսի ընտանիքում (1789-1862)[3]։ Նրա ավագ եղբայրը՝ Դևիդ Օլիվեր Մորտոնը (1815-1859), եղել է 1849-1850 թվականներին՝ Տոլեդոյի քաղաքապետը[4]։

Մանկության տարիներին Լևին թողել է դպրոցը և գնացել է Մասաչուսեթսի Էնֆիլդ քաղաքում դպիր աշխատելու։ Ավելի ուշ աշխատել է Բոսկաուենի դպրոցում[5]։ 1876 թվականին Կոնգրեսի ընտրություններում Մորտոնը պարտվում է, բայց նախագահ Ռեզերֆորդ Հեյզի կողմից նշանակվում է պատվավոր կոմիսար՝ 1878 թվականի Համաշխարհային ցուցահանդեսի համար[6]։

Հանրապետական կուսակցության 46-րդ և 47-րդ համագումարներում Մորտոնն ընտրվել է Կոնգրեսի անդամ։ 1880 թվականին նախագահի թեկնածու Ջեյմս Գարֆիլդը Լևին Մորտոնին առաջարկել է դառնալ փոխնախագահի թեկնածու, սակայն վերջինս հրաժարվել է[5]։ Եթե նա համաձայներ, ապա Գարֆիլդի սպանությունից հետո Մորտոնը Չեստեր Արթուրի փոխարեն կդառնար ԱՄՆ-ի 21-րդ նախագահը[3]։

Հարիսոնի և Մորտոնի նախընտրական պաստառը

1881-1885 թվականներին Մորտոնը զբաղեցնում Էր Ֆրանսիայում ԱՄՆ դեսպանի պաշտոնը, այնտեղ լինելով բավական հայտնի։ Նա օգնեց հաստատել երկու երկրների միջև առևտրային հարաբերություններ[5], ինչպես նաև 1881 թվականի հոկտեմբերի 24-ին Ազատության արձանի աջ ոտքի բութ մատին առաջին դուրգամն է կպցրել[6]։

1889 թվականին Մորտոնը դարձել է փոխնախագահ։ Իր պաշտոնավարման ընթացքում Գարիսոնը փորձել է օրենք ընդունել, որը օժտված է եղել հարավի աֆրոամերիկացիների ընտրական իրավունքներով, սակայն Մորտոնը չի պաշտպանել օրինագիծը[6]։ Նախագահը նրան մեղադրել է օրինագծի տապալման մեջ։ 1892 թվականի ընտրություններում Մորտոնի պարտությունից հետո, փոխնախագահ է դարձել Էդլայ Ստիվենսոնը։

1895-1896 թվականներին եղել է Նյու Յորքի նահանգապետը։1896 թվականի նախագահական ընտրություններում եղել է թեկնածու, սակայն ի վերջո ընտրվել է Ուիլյամ Մըք Քինլին հանրապետական կուսակցությունից[6]։

Աձնական կյանք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1856 թվականի հոկտեմբերի 15-ին Լևի Մորտոնն ամուսնացել է Լյուսի Յանգ Քիմբելի հետ, որը նրան մեկ երեխա է պարգևել։ 1873 թվականին կնոջ մահից հետո Մորտոնը ամուսնացել է Աննա Լիվինգստոն Ռիդի հետ[3]։

Մահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մորտոնը մահացել է իր ծննդյան օրը՝ 1920 թվականի մայիսի 16-ին Նյու Յորքի Ռայնբեկ քաղաքում[5]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Encyclopædia Britannica
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 SNAC — 2010.
  3. 3,0 3,1 3,2 NationMaster - Encyclopedia: Levi P. Morton
  4. «Partial Genealogy of the Mortons of New York, Plymouth, and Ohio» (PDF)։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-07-23-ին։ Վերցված է 2011-03-12 
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 Levi P. Morton - eNotes.com Reference
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 Levi P. Morton: Biography from Answers.com

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]