Լևերկուզեն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Բնակավայր
գերմ.՝ Leverkusen
Դրոշ Զինանշան
Flagge Leverkusen.svg DEU Leverkusen COA.svg

Leverkusen-Schloss-Morsbroich Hauptgebäude.jpg
ԵրկիրԳերմանիա Գերմանիա
Հիմնադրված է1930 թ.
Մակերես78,87 կմ²
ԲԾՄ60 մետր, 61 մետր, 52 մետր
Բնակչություն163 838 մարդ (սեպտեմբերի 30, 2019)[1][2]
Ժամային գոտիUTC+1 և UTC+2
Հեռախոսային կոդ0214
Փոստային ինդեքսներ51368–51381
Ավտոմոբիլային կոդLEV
Պաշտոնական կայքleverkusen.de(գերմ.)
##Լևերկուզեն (Գերմանիա)
Red pog.png

Լևերկուզեն (գերմ.՝ Leverkusen), շրջաններից դուրս քաղաք է և միջին կենտրոն (ըստ գերմանական դասակարգման) հյուսիսային Ռեյն-Վեստֆալիայի հարավում։ Քաղաքը պատկանում է Քյոլնի վարչական շրջանին, որն աշխարհագրորեն տեղակայված է Բերգիշես-Լանդի և Ռեյնլանդ շրջանի պատմական տարածքում։ Լևերկուզենում Ուուպեր գետը հոսում է Հռենոս գետ։

Քաղաքը գտնվում է Քյոլնի հետ հյուսիս-արևելյան սահմանին և պատկանում է Ռեյնսկա-Ռուր մայրաքաղաքի տարածաշրջանին։ Ունենալով 163.8 հազար բնակիչ (2018 թվականի վերջի տվյալներով)՝ այս քաղաքը երկրի խոշոր քաղաքների ցանկում ամենափոքր քաղաքներից մեկն է։ Լևերկուզենում է գտնվում «Bayer» քիմիական ընկերության գլխավոր գրասենյակը և նույնանուն ֆուտբոլային ակումբը։ Քաղաքը հիմնադրվել է 1930 թվականին՝ Շլեբուշ, Շտայնբյուխել և Ռայնդորֆ համայնքների հետ Վիսդորֆ քաղաքի միավորման արդյունքում[3]։

Քաղաքն իր անվանման համար պարտական է դեղագործ և գործարար քիմիկոս Կարլ Լևերկուզին, որի ընտանիքը ժամանակակից Ռեմշայդ քաղաքի տարածքում գտնվող Լևերկուզենի հոֆսհաֆորտից է։ Լևերկուզենը Ռեյնում Վիսդորֆի մոտ քիմիական գործարան է հիմնել 19-րդ դարի կեսերին և իր աշխատողներին տվել է Լևերկուզեն անունը, այսպես կոչված, Լեննեփում տոհմական բույն[4]։ 1930 թվականին անվանումն անցել է նոր հիմնադրված Լևերկուզեն քաղաքին։

Քաղաքի ժամանակակից տարածքը ձևավորվել է 1975 թվականին՝ Լևերկուզենի և շրջանային Օպլադեն քաղաքի հետ միավորվելու և Բերգիշ-Նոյկիրխեն քաղաքի միացման և նախկինում Մոնհայմ քաղաքի մի մասը հանդիսացող Հիթդորֆ ավանի միացման միջոցով։ Այն ժամանակ քաղաքը բաժանված էր երեք վարչական շրջանների, որոնցից երկուսը ձևավորվել էին տարածքում տեղակայված (վարչաշրջանի II և III)։ Այսպիսով, Լևերկուզենում կա երեք խոշոր կենտրոն՝ իր հետիոտնային գոտիներով։ Դրանք գտնվում են Լևերկուզեն-Միտտեում (Վիսդորֆ), Շլեբուշում և հարթված են։ Օպլադենը նաև հայտնի է որպես դարպաս դեպի Բերգիշես-Լանդ[4]։ Բերգիշ-Նոյկիրխեն, Կետինգեն, Լյուցենքիրխեն, Շտայնբյուխել և մասամբ Շլեբուշ քաղաքները գտնվում են Բերգիշես-Լանդ երկրի արևմտյան լանջին։ Քաղաքի մնացած մասը գտնվում է ստորին եզրին։

Լևերկուզենի տեղացիների խոսակցական բարբառը հիմնականում Ռիպուարի բարբառային խմբի հյուսիսային միջին ֆրանկոնյան բարբառն է, որը հայտնի է նաև որպես «Քյոլնի բարբառ»։ Բերգիշի բարբառները օգագործվում է քաղաքի արևելյան մասերում։

Աշխարհագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Լևերկուզենի քարտեզ

Աշխարհագրական դիրք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Լևերկուզենը գտնվում է Ստորին Ռեյնի աջ ափին՝ Ուուպերի և նրա վտակ Դանայի ստորին հոսանքներում։ Ռեյնը քաղաքի բնական սահմանն է դեպի արևմուտք։ Քյոլնը գտնվում է հարավում մոտ 10 կմ հեռավորության վրա, իսկ հյուսիսից՝ Մոնհայմը Ռայն և Լանգենֆելդը։ Քաղաքի արևելյան մասը ձգվում է Բերգիշես-լանդի նախալեռները։

Լևերկուզենի ամենաբարձր կետը գտնվում է Բուրշայդ քաղաքի հետ սահմանին՝ Հայլիգենայհե կոմպոստի արտադրության ձեռնարկության մոտ։ Նրա բացարձակ նշագիծը 198․7 մ է ծովի մակարդակից։ Քաղաքի ամենացածր կետը 35,1 մ նշանով գտնվում է Ռեյնայի վրա, Հիթդորֆի նավահանգստի մուտքի մոտ։ Քաղաքային սահմանի ընդհանուր երկարությունը 56 կմ է։ Հյուսիսից հարավ քաղաքը ձգվում է 8,9 կմ, իսկ արևմուտքից դեպի արևելք՝ 15,3 կմ։


Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. https://www.statistikportal.de/de/produkte/gemeindeverzeichnisFederal Statistical Office.
  2. https://www.destatis.de/DE/Themen/Laender-Regionen/Regionales/Gemeindeverzeichnis/Administrativ/04-kreise.html
  3. Steinacker, Bernhard: Leverkusen Stadt an Rhein und Wupper. 1. Auflage 1987, Steinacker’sche Verlagsbuchhandlung, Leverkusen. ISBN 3-9801588-0-2.
    Штейнакер, Бернхард: Город Леверкузен на Рейне и Вуппере. 1-е изд. 1987 г., изд-во Штайнакер, Леверкузен. ISBN 3-9801588-0-2.
  4. 4,0 4,1 Sabine Mecking: Bürgerwille und Gebietsreform. Demokratieentwicklung und Neuordnung von Staat und Gesellschaft in Nordrhein-Westfalen 1965–2000 (= Studien zur Zeitgeschichte Bd. 85), Oldenbourg: München 2012, ISBN 978-3-486-70314-6.
    Сабина Мекинг: Гражданство и территориальная реформа. Развитие демократии и реорганизация государства и общества в Северном Рейне-Вестфалии в 1965-2000 гг. (в "Исследования по современной истории", том 85), Ольденбург: Мюнхен 2012, ISBN 978-3-486-70314-6.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]