Լուսինը ձախից

Լուսինը ձախից ռուս.՝ Луна слева
Երկիր	ԽՍՀՄ
Թվական	փետրվարի 26, 1929
Ռեժիսոր	Ալեքսանդր Իվանով
Սցենարի հեղինակ	Ալեքսանդր Զարխի, Իոսիֆ Խեյֆից, Վլադիմիր Գրանատման և Mikhail Shapiro?
Կինոընկերություն	Լենֆիլմ
IMDb	ID 0019120

«Լուսինը ձախից» (ռուս.՝ «Луна слева»), 1928 թվականի խորհրդային համր գեղարվեստական ֆիլմ, որի ռեժիսորն է Ալեքսանդր Իվանովը։

Ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 1929 թվականի փետրվարի 26-ին։ Ֆիլմը ներկայում համարվում է կորած։

Սյուժե

Վ. Բիլ-Բելոցերկովսկու համանուն պիեսի հիման վրա նկարահանված կատակերգություն է, որը գրվել է Ս. Ի. Մալաշկինի հետ հակասության մեջ՝ սիրո և հեղափոխական պարտականության միջև հակամարտության մեկնաբանության վերաբերյալ։

Գործողությունները տեղի են ունենում Ռուսաստանի քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ մի փոքրիկ քաղաքում։ Հեղկոմի նախագահ Կովալյովը կարծում է, որ հիմա անձնական կյանքի ժամանակը չէ, պետք է ասկետ լինել։ Նրա տեսակետը պաշտպանում է արհմիութենական գործիչ Կալուգինը։ Նախագահը հեղկոմից ազատում է մեքենագրուհի Գալյային, քանի որ նա իրեն դուր է գալիս։

Ավազակների արշավանքի ժամանակ Կովալյովին վիրավորում է ավազակ Մանկան։ Կովալյովին ուղարկում են հանգստյան տուն։ Գալյան նույնպես գնում է այնտեղ։ Կովալյովը սեր է խոստովանում գիշերը, երբ «լուսինը ձախ կողմում է» (ինչը լավ նշան է): Վերադառնալով քաղաք՝ Կովալյովը և Գալյան սկսում են ապրել միասին։

Բռնում են ավազակ Մանկային։ Գալյան անհետանում է, իսկ Կովալյովը գրություն է ստանում՝ պահանջելով ազատ արձակել Մանկային։ Պարզվում է, որ Գալյայի «անհետացումը» կազմակերպվել է Կովալյովի ընկերների կողմից, որպեսզի փորձեն նրա հեղափոխական ոգու կայունությունը:

Կովալյովը դառնում է ջոկատի ղեկավար և ջարդում ավազակախումբը։

Դերերում

Կադր «Լուսինը ձախից» ֆիլմից (դերասաններ Ն. Չերկասով և Բ. Չիրկով)

• Վասիլի Չուդակով - Կովալյով, հեղկոմի նախագահ
• Նիկոլայ Չերկասով - վեց հանձնաժողովների նախագահ
• Բորիս Չիրկով - Օրսկի, Ժողկրթության վարիչ
• Ալեքսեյ Գորյուշին - Սավվա, ընդհատակային
• Զոյա Վալևսկայա - Կարպինսկայա, մեքենագրուհի
• Միխայիլ Լոմակին - Սվիշչև, ավազակների ատաման
• Ելենա Եգորովա - Մանկա, ատամանի կինը
• Ա. Գրիզովա - Ֆեոդորովա, կազմակերպիչ
• Նիկոլայ Յաբլոկով - էպիզոդ

Նկարահանող խումբ

• Ռեժիսոր՝ Ալեքսանդր Իվանով
• Սցենարիստներ՝ Ալեքսանդր Զարխի, Իոսիֆ Խեյֆից, Վ. Գրանատման և Մ. Շապիրո
• Օպերատոր՝ Վասիլի Սիմբիրցև

Քննադատություն

Արվեստաբան Բորիս Ալպերսը քննադատել է ֆիլմը այն բանի համար, որ դրանում «արտացոլվել է քաղքենիական կինոյի ազդեցությունը, թեև ... թաքնված, փոխզիջումային ձևով», «աշխարհիկ ճաշակներին զիջելու», «տրաֆարետային, քաշքշված սյուժեներին» դիմելու համար։ Նրա կարծիքով՝ «քաղաքացիական պատերազմի դարաշրջանը նյութ է դառնում կասկածելի որակի խարխուլ սիրային անեկդոտների համար»։

Ֆիլմի ռեժիսորի մասին գրքի հեղինակ Լեոնիդ Մուրատովը գրել է, որ «նույնիսկ ռեժիսորական սցենարը կարդալիս և պահպանված ֆոտոկադրերը դիտելիս տեսողական, գրեթե շոշափելի է դառնում կինոժապավենի, նրա սյուժետային շրջադարձերի, մոնտաժի, պլաստիկայի սրընթաց, բուռն դինամիկան»։

Կինոյի պատմաբան Պյոտր Բագրովը գրել է, որ ֆիլմն ունեցել է «անկասկած հանդիսատեսի հաջողություն», բայց լուրջ քննադատների կողմից գրեթե աննկատ է մնացել։ Սակայն կինոգետն ինքը ֆիլմը դասել է ոչ ստանդարտ նկարների շարքին։

Գրականություն

• Луна слева // Советские художественные фильмы. Аннотированный каталог. Немые фильмы (1918—1935) / Сост. Н.А.Глаголева, М.Х. Зак, А.В. Мачерет и др .; под ред. А. В. Мачерета. — М.: Искусство, 1961. — Т. 1. — С. 273—274. — 528 с.
• Муратов Л.Г. Александр Иванов. — Л.: Искусство, 1968. — 173 с.
• Алперс Б. Неравная борьба. Кинообзор // Молодая гвардия. — 1929. — № 5. — С. 81—86.
• Алперс Б. Неравная борьба // Дневник кинокритика: 1928—1937. — М.: Фонд «Новое тысячелетие», 1995. — С. 29—36. — 183 с.
• Багров П. Свой масштаб высоты. Александр Иванов: режиссёр и мемуарист // Киноведческие записки. — 2002. — В. 60. — С. 260—270. Архивировано из первоисточника 11 փետրվարի 2008.