Jump to content

Լուի Բուսենար

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Լուի Բուսենար
ֆրանսերեն՝ Louis Henri Boussenard
Ծնվել էհոկտեմբերի 4, 1847(1847-10-04)[1][2][3][…] կամ հոկտեմբերի 1, 1847(1847-10-01)[4]
ԾննդավայրԷսկրեն, Լուարե
Վախճանվել էսեպտեմբերի 11, 1910(1910-09-11)[1][3][2] (62 տարեկան), նոյեմբերի 11, 1910(1910-11-11)[5] (63 տարեկան) կամ սեպտեմբերի 9, 1910(1910-09-09)[4] (62 տարեկան)
Վախճանի վայրՕռլեան, Լուարե, Ֆրանսիա[6]
ԳերեզմանԷսկրեն
Մասնագիտությունճանապարհորդ հետազոտող, գրող, բժիշկ, գիտաֆանտաստիկ գրող և վիպասան
Լեզուֆրանսերեն
Քաղաքացիություն Ֆրանսիա
ԿրթությունՓարիզի բժշկության դպրոց
ԱշխատավայրJournal des Voyages?
 Louis Boussenard Վիքիպահեստում

Լուի Անրի Բուսենար (ֆրանսերեն՝ Louis Henri Boussenard, հոկտեմբերի 4, 1847(1847-10-04)[1][2][3][…] կամ հոկտեմբերի 1, 1847(1847-10-01)[4], Էսկրեն, Լուարե - սեպտեմբերի 11, 1910(1910-09-11)[1][3][2], նոյեմբերի 11, 1910(1910-11-11)[5] կամ սեպտեմբերի 9, 1910(1910-09-09)[4], Օռլեան, Լուարե, Ֆրանսիա[6]), ֆրանսիացի գրող, արկածային գրականության հեղինակ։

Կենսագրություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բուսենարը ծնվել է Ֆրանսիայի Էսկրեն քաղաքում 1847 թվականին։ Սովորել է Փարիզում և ստացել է բժշկական կրթություն։ Ֆրանկո-պրուսական պատերզամի ժամանակ զորակոչվել է և ծառայել է որպես գնդի բժիշկ։ Շամպինիի մոտ վիրավորվել է։ Պատերազմից հետո վերադարձել է Փարիզ և զբաղվել է գրականությամբ։

Գրական գործունեություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1878 թվականին Բուսենարը սկսեց տպագրել իր առաջին վեպերը «Ամսագիր դը Վոյաժ» հրատարակությունում։

Բուսենարը շատ է ճանապարհորդել ֆրանսիական գաղութներով՝ մասնավորապես Աֆրիկա, որտեղ նա ծանոթացել է տեղի մշակույթի ու բարքեր<ի հետ և գտել է նոր մտահղացումներ իր ստեղծագործությունների համար։ Եղել է նաև Ավստրալիայում և Գվինեայում։ Բուսենարի համաձայն նրա բոլոր անձնական թղթերը և ձեռագրերը այրվել են նրա մահվանից հետո։ Նրա մայրը՝ Էլոիզա Լանսը (ֆրանսերեն՝ Héloïse Lance) մահացել է 106 տարեկանում, իր որդու մահվանից 22 տարի անց։

1991 թվականին Ռուսաստանում 40 հատորով հրատարակվել է հեղինակի ստեղծագործությունները։ Հայերենով հրատարակվել են «Ադամանդ որոնողները» և «Նավապետ թոկից փախածը» վեպերը։

1991-2001 թվականներին ռուսական «Լադոմիր» հրատարակությունը տպագրել է հեղինակի բոլոր ստեղծագործությունները 30 հատորով (32 գիրք)։

Ստեղծագործությունները

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  • Տաս միլիոն Շեկ Օպոսսումից. Ամբողջ Ավստրալիայի միջով (ֆրանսերեն՝ A travers l'Australie. Les Dix millions de l'Opossum Rouge, 1879)
  • Հարավաբնակ փարիզեցու շուրջերկրյա ճանապարհորդությունը (ֆրանսերեն՝ Le Tour du monde d'un gamin de Paris, 1880)
  • Գվինեական ռոբինզոններ (ֆրանսերեն՝ Les Robinsons de la Guyane, 1881)
  • Փարիզեցու արկածները Օկեանիայում (ֆրանսերեն՝ Aventures d'un gamin de Paris à travers l'Océanie, 1882)
  • Ադամանդ գողացողները (ֆրանսերեն՝ Les voleurs de diamants, 1883) (թարգմանվել է հայերեն)
  • Փարիզից Բրազիլիա ցամաքով (ֆրանսերեն՝ De Paris au Brésil par terre, à la poursuite d'un héritage, 1884)
  • Արկածներ առյուծների երկրում (ֆրանսերեն՝ Aventures d'un gamin de Paris au pays des lions, 1885)
  • Արկածներ վագրների երկրում (ֆրանսերեն՝ Aventures d'un gamin de Paris au pays des tigres, 1885)
  • Արկածներ բիզոնների երկրում (ֆրանսերեն՝ Aventures d'un gamin de Paris au pays des bisons, 1885)
  • Կաուչուկի ոսորդները (ֆրանսերեն՝ Les chasseurs de caoutchouc, 1887)
  • Պարոն Սինթեզի գաղտնիքը (ֆրանսերեն՝ Les secrets de monsieur Synthèse, 1888)
  • Կապույտ մարդու արտասովոր արկածները (ֆրանսերեն՝ Aventures extraordinaires d'un homme bleu, 1889)
  • Տաս հազար տարի սառցաբեկորի վրա (ֆրանսերեն՝ 10 000 ans dans un bloc de glace, 1890)
  • Սատանայի կիրճը (ֆրանսերեն՝ Le Défilé d'enfer, 1891)
  • Կանադացի որսորդները (ֆրանսերեն՝ Chasseurs canadiens, 1891)
  • Ֆրանսիացիները հյուսիսային բևեռում (ֆրանսերեն՝ Les Francais au Pôle Nord, 1892)
  • Կենսապայքար (ֆրանսերեն՝ Les Combattants de la vie, 1894) (совместно с Анри Маленом)
  • Առանց մի գրոշի գրպանում (ֆրանսերեն՝ Sans le Sou, 1895)
  • Ժերմենի գաղտնիքը (ֆրանսերեն՝ Le secret de Germaine, 1896)
  • Բամբոշի արկածները (ֆրանսերեն՝ Les éxploits de Bamboche, 1896)
  • Սանիտարուհու սխրանքները (ֆրանսերեն՝ Les éxploits d'une ambulancière, 1896)
  • Կղզին բոցերի մեջ (ֆրանսերեն՝ L'île en feu, 1897)
  • Բենգալյան խեղդողները (ֆրանսերեն՝ Les étrangleurs du Bengale, 1898)
  • Սառցե դժոխք (ֆրանսերեն՝ L'enfer de glace, 1900)
  • Նավապետ թոկից փախածը (ֆրանսերեն՝ Capitaine Casse-Cou, 1901) (թարգմանվել է հայերեն)
  • Փոքրիկ կուզիկի արկածները (ֆրանսերեն՝ Les Aventures de Roule-ta-Bosse, 1902)
  • Մալախովի թմբի հերոսները (ֆրանսերեն՝ Le Zouave de Malakoff, 1903)
  • Ահաբեկություն Մակեդոնիայում (ֆրանսերեն՝ La terreur en Macédoine, 1904)
  • Մեքսիկյան հարսնացուն (ֆրանսերեն՝ La Fiancée mexicaine, 1905)
  • Փարիզեցու տղան (ֆրանսերեն՝ Le fils du gamin de Paris, 1906)
  • Հրեշների կղզեխմբը (ֆրանսերեն՝ L'Archipel des monstres, 1907)
  • Պարոն Ոչ-ոքը (ֆրանսերեն՝ Monsieur… Rien!, 1907)
  • Այրողների բանդան, կամ Օրժիրի բանդիտները (ֆրանսերեն՝ La bande des chauffeurs ou Les brigands d'Orgères, 1908)
  • Օդագնացների արկածները (ֆրանսերեն՝ Les Gratteurs de ciel, 1908)
  • Թոմ Սանձահարողը (ֆրանսերեն՝ Tom le dompteur, 1909)
  • Մարտ թմբուկների տակ (ֆրանսերեն՝ Tambour battant, 1910)
  • Երկաթե ձեռքը (ֆրանսերեն՝ Bras-de-fer, 1911)
  • Նավապետ Սնդիկը (ֆրանսերեն՝ Le Capitaine Vif-Argent, 1912)
  • Փարիզեցու նոր արկածները (ֆրանսերեն՝ Nouvelles Aventures d'un gamin de Paris, 1913)
  • Դեղին սատանաների միջի արծաթյա սատանան (ֆրանսերեն՝ Sans-le-sou chez les diables jaunes, 1914)

Փաստավավերագրական ստեղծագործություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  • Որսորդություն բոլորի համար (ֆրանսերեն՝ La сhasse à tir mise à la portée de tous, 1886)
  • Հայտնի նորահայտնագործողների արկածները (ֆրանսերեն՝ Aventures, périls et découvertes des voyageurs à travers le monde, 1894)
  • Քրիստոնիայի նամակը (ֆրանսերեն՝ Lettres d’un paysan, 1902-1910)
  • Ռաջայի թեյնիկը (ֆրանսերեն՝ La théière du Rajah, 1881)
  • Առաջին էպոլետները (ֆրանսերեն՝ La première épaulette, 1882)
  • Փախուստ (ֆրանսերեն՝ Une évasion, 1888)
  • Բարոմետր (ֆրանսերեն՝ Le baromètre, 1889)
  • Վտարվածը (ֆրանսերեն՝ Un exilé, 1889)
  • Արձանագրություն (ֆրանսերեն՝ Procès-verbal, 1889)
  • Թատրոն էկվատորային Աֆրիկայում (ֆրանսերեն՝ Un théâtre dans l'Afrique équatoriale, 1889)
  • Հնդկուհին և կայմանը (ֆրանսերեն՝ L’Indienne et le caïman, 1891)
  • Ձկնորս հովազը (ֆրանսերեն՝ Jaguar pêcheur, 1891)
  • Թուրքի մկրտությունը (ֆրանսերեն՝ Le baptême du Turco, 1896)
  • Ինչպես նավապետ Լանդրին վախեցավ և պարգևատրվեց (ֆրանսերեն՝ Comment le capitaine Landry eut peur et fut décoré, 1896)
  • Հաղորդակիցը (ֆրանսերեն՝ Le guide, 1896)
  • Ջրծաղիկից մահացած խոզի պատմությունը (ֆրանսերեն՝ Histoire du cochon qui ne mourut pas de la petite vérole, 1896)
  • Ծովակալ Կուրբեի ականակիրները (ֆրանսերեն՝ Les torpilleurs de l'amiral Courbet, 1897)
  • Փղի մահը (ֆրանսերեն՝ Meurtre d’un éléphant, 1897)
  • Գալլական արյուն (ֆրանսերեն՝ Le sang gaulois, 1901)
  • Օձի հետ միայնակ (ֆրանսերեն՝ Tête-à-tête avec un serpent, 1902)

Ծանոթագրություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  1. 1 2 3 4 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 1 2 3 4 NooSFere (ֆր.) — 1999.
  3. 1 2 3 4 Internet Speculative Fiction Database — 1995.
  4. 1 2 3 4 Vegetti Catalog of Fantastic Literature (իտալ.)
  5. 1 2 Կերպարվեստի արխիվ — 2003.
  6. 1 2 Deutsche Nationalbibliothek Record #17310097X // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.

Արտաքին հղումներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Լուի Բուսենար» հոդվածին։
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 2, էջ 615