Լուի Բուսենար

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox auteur.png
Լուի Բուսենար
ֆր.՝ Louis-Henri Boussenard
Louis-Henri Boussenard.jpg
Ծնվել է հոկտեմբերի 4, 1847({{padleft:1847|4|0}}-{{padleft:10|2|0}}-{{padleft:4|2|0}})[1] կամ ապրիլի 10, 1847({{padleft:1847|4|0}}-{{padleft:4|2|0}}-{{padleft:10|2|0}})[2]
Ծննդավայր Էսկրեն, Լուարե
Վախճանվել է սեպտեմբերի 11, 1910({{padleft:1910|4|0}}-{{padleft:9|2|0}}-{{padleft:11|2|0}})[2][1]
Վախճանի վայր Օռլեան, Լուարե, Ֆրանսիա[2]
Մասնագիտություն ճանապարհորդ հետազոտող, գրող, բժիշկ, գիտաֆանստաստիկ գրող և վիպասան
Լեզու ֆրանսերեն[1]
Քաղաքացիություն Ֆրանսիա
Կրթություն Փարիզի բժշկության դպրոց
Աշխատավայր Q21009175?
Louis Boussenard Վիքիպահեստում

Լուի Անրի Բուսենար ( ֆր.՝ Louis Henri Boussenard, հոկտեմբերի 4, 1847 - սեպտեմբերի 11, 1910), ֆրանսիացի գրող, արկածային գրականության հեղինակ։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բուսենարը ծնվել է Ֆրանսիայի Էսկրեն քաղաքում 1847 թվականին։ Սովորել է Փարիզում և ստացել է բժշկակն կրթություն։ Ֆրանկո-պրուսական պատերզամի ժամանակ զորակոչվել է և ծառայել է որպես գնդի բժիշկ։ Շամպինիի մոտ վիրավորվել է։ Պատերազմից հետո վերադարձել է Փարիզ և զբաղվել է գրականությամբ։

Գրական գործունեություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1878 թվականին Բուսենարը սկսեց տպագրել իր առաջին վեպերը «Ամսագիր դը Վոյաժ» հրատարակությունում։

Բուսենարը շատ է ճանապարհորդել ֆրանսիական գաղութներով՝ մասնավորապես Աֆրիկա, որտեղ նա ծանոթացել է տեղի մշակույթի ու բարքերի հետ և գտել է նոր մտահղացումներ իր ստեղծագործությունների համար։ Եղել է նաև Ավստրալիայում և Գվինեայում։ Բուսենարի համաձայն նրա բոլոր անձնական թղթերը և ձեռագրերը այրվել են նրա մահվանից հետո։ Նրա մայրը՝ Էլոիզա Լանսը ( ֆր.՝ Héloïse Lance) մահացել է 106 տարեկանում, իր որդու մահվանից 22 տարի անց։

1991 թվականին Ռուսաստանում 40 հատորով հրատարակվել է հեղինակի ստեղծագործությունները։ Հայերենով հրատարակվել են «Ադամանդ որոնողները» և «Նավապետ թոկից փախածը» վեպերը։

1991-2001 թվականներին ռուսական «Լադոմիր» հրատարակությունը տպագրել է հեղինակի բոլոր ստեղծագործությունները 30 հատորով (32 գիրք)։

Ստեղծագործությունները[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Վեպեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Տաս միլիոն Շեկ Օպոսսումից. Ամբողջ Ավստրալիայի միջով (

ֆր.՝ A travers l'Australie. Les Dix millions de l'Opossum Rouge, 1879)

  • Հարավաբնակ փարիզեցու շուրջերկրյա ճանապարհորդությունը (

ֆր.՝ Le Tour du monde d'un gamin de Paris, 1880)

  • Գվինեական ռոբինզոններ (

ֆր.՝ Les Robinsons de la Guyane, 1881)

  • Փարիզեցու արկածները Օկեանիայում (

ֆր.՝ Aventures d'un gamin de Paris à travers l'Océanie, 1882)

  • Ադամանդ որոնողները (

ֆր.՝ Les voleurs de diamants, 1883) (թարգմանվել է հայերեն)

  • Փարիզից Բրազիլիա ցամաքով (

ֆր.՝ De Paris au Brésil par terre, à la poursuite d'un héritage, 1884)

  • Արկածներ առյուծների երկրում (

ֆր.՝ Aventures d'un gamin de Paris au pays des lions, 1885)

  • Արկածներ վագրների երկրում (

ֆր.՝ Aventures d'un gamin de Paris au pays des tigres, 1885)

  • Արկածներ բիզոնների երկրում (

ֆր.՝ Aventures d'un gamin de Paris au pays des bisons, 1885)

  • Կաուչուկի ոսորդները (

ֆր.՝ Les chasseurs de caoutchouc, 1887)

  • Պարոն Սինթեզի գաղտնիքը (

ֆր.՝ Les secrets de monsieur Synthèse, 1888)

  • Կապույտ մարդու արտասովոր արկածները (

ֆր.՝ Aventures extraordinaires d'un homme bleu, 1889)

  • Տաս հազար տարի սառցաբեկորի վրա (

ֆր.՝ 10 000 ans dans un bloc de glace, 1890)

  • Սատանայի կիրճը (

ֆր.՝ Le Défilé d'enfer, 1891)

  • Կանադացի որսորդները (

ֆր.՝ Chasseurs canadiens, 1891)

  • Ֆրանսիացիները հյուսիսային բևեռում (

ֆր.՝ Les Francais au Pôle Nord, 1892)

  • Կենսապայքար (

ֆր.՝ Les Combattants de la vie, 1894) (совместно с Анри Маленом)

  • Առանց մի գրոշի գրպանում (

ֆր.՝ Sans le Sou, 1895)

  • Ժերմենի գաղտնիքը (

ֆր.՝ Le secret de Germaine, 1896)

  • Բամբոշի արկածները (

ֆր.՝ Les éxploits de Bamboche, 1896)

  • Սանիտարուհու սխրանքները (

ֆր.՝ Les éxploits d'une ambulancière, 1896)

  • Կղզին բոցերի մեջ (

ֆր.՝ L'île en feu, 1897)

  • Բենգալյան խեղդողները (

ֆր.՝ Les étrangleurs du Bengale, 1898)

  • Սառցե դժոխք (

ֆր.՝ L'enfer de glace, 1900)

  • Նավապետ թոկից փախածը (

ֆր.՝ Capitaine Casse-Cou, 1901) (թարգմանվել է հայերեն)

  • Փոքրիկ կուզիկի արկածները (

ֆր.՝ Les Aventures de Roule-ta-Bosse, 1902)

  • Մալախովի թմբի հերոսները (

ֆր.՝ Le Zouave de Malakoff, 1903)

  • Ահաբեկություն Մակեդոնիայում (

ֆր.՝ La terreur en Macédoine, 1904)

  • Մեքսիկյան հարսնացուն (

ֆր.՝ La Fiancée mexicaine, 1905)

  • Փարիզեցու տղան (

ֆր.՝ Le fils du gamin de Paris, 1906)

  • Հրեշների արշիպելագը (

ֆր.՝ L'Archipel des monstres, 1907)

  • Պարոն Ոչ-ոքը (

ֆր.՝ Monsieur… Rien!, 1907)

  • Այրողների բանդան, կամ Օրժիրի բանդիտները (

ֆր.՝ La bande des chauffeurs ou Les brigands d'Orgères, 1908)

  • Օդագնացների արկածները (

ֆր.՝ Les Gratteurs de ciel, 1908)

  • Թոմ Սանձահարողը (

ֆր.՝ Tom le dompteur, 1909)

  • Մարտ թմբուկների տակ (

ֆր.՝ Tambour battant, 1910)

  • Երկաթե ձեռքը (

ֆր.՝ Bras-de-fer, 1911)

  • Նավապետ Սնդիկը (

ֆր.՝ Le Capitaine Vif-Argent, 1912)

  • Փարիզեցու նոր արկածները (

ֆր.՝ Nouvelles Aventures d'un gamin de Paris, 1913)

  • Դեղին սատանաների միջի արծաթյա սատանան (

ֆր.՝ Sans-le-sou chez les diables jaunes, 1914)

Փաստավավերագրական ստեղծագործություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Որսորդություն բոլորի համար (

ֆր.՝ La сhasse à tir mise à la portée de tous, 1886)

  • Հայտնի նորահայտնագործողների արկածները (

ֆր.՝ Aventures, périls et découvertes des voyageurs à travers le monde, 1894)

  • Քրիստոնիայի նամակը (

ֆր.՝ Lettres d’un paysan, 1902-1910)

Պատմվածքներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Ռաջայի թեյնիկը (

ֆր.՝ La théière du Rajah, 1881)

  • Առաջին էպոլետները (

ֆր.՝ La première épaulette, 1882)

  • Փախուստ (

ֆր.՝ Une évasion, 1888)

  • Բարոմետր (

ֆր.՝ Le baromètre, 1889)

  • Վտարվածը (

ֆր.՝ Un exilé, 1889)

  • Արձանագրություն (

ֆր.՝ Procès-verbal, 1889)

  • Թատրոն էկվատորային Աֆրիկայում (

ֆր.՝ Un théâtre dans l'Afrique équatoriale, 1889)

  • Հնդկուհին և կայմանը (

ֆր.՝ L’Indienne et le caïman, 1891)

  • Ձկնորս հովազը (

ֆր.՝ Jaguar pêcheur, 1891)

  • Թուրքի մկրտությունը (

ֆր.՝ Le baptême du Turco, 1896)

  • Ինչպես նավապետ Լանդրին վախեցավ և պարգևատրվեց (

ֆր.՝ Comment le capitaine Landry eut peur et fut décoré, 1896)

  • Հաղորդակիցը (

ֆր.՝ Le guide, 1896)

  • Ջրծաղիկից մահացած խոզի պատմությունը (

ֆր.՝ Histoire du cochon qui ne mourut pas de la petite vérole, 1896)

  • Ծովակալ Կուրբեի ականակիրները (

ֆր.՝ Les torpilleurs de l'amiral Courbet, 1897)

  • Փղի մահը (

ֆր.՝ Meurtre d’un éléphant, 1897)

  • Գալլական արյուն (

ֆր.՝ Le sang gaulois, 1901)

  • Օձի հետ միայնակ (

ֆր.՝ Tête-à-tête avec un serpent, 1902)

Ակնարկներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Գվիանեայով (

ֆր.՝ A travers la Guyane, 1881)

  • Վրեժի օրենքը (

ֆր.՝ La peine du talion, 1881)

  • Վագրերի ընտանիքը (

ֆր.՝ Une famille de tigres, 1881)

  • Հասարակածի մոտ (

ֆր.՝ Sous l’équateur, 1881)

  • Օրլեանից մինչև Տանժիր (

ֆր.՝ D’Orléans à Tanger, 1886)

  • Ճանապարհորդություն տրանսատլանդյան շոգենավով (

ֆր.՝ Voyage autour d’un transatlantique, 1890)

  • Գվիանական կատորգայի կալանավորները (

ֆր.՝ Les évasions en Guyane, 1891)

  • Բանդոլ (

ֆր.՝ Bandol, 1896)

  • Վիկտորիա ռեգիա (

ֆր.՝ La victoria regia, 1901)

  • Սպիտակ ճուտիկների գաղութը (

ֆր.՝ Une colonie d'aigrettes, 1901)

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]