Լուիս Քերոլ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox auteur.png
Լուիս Քերոլ
անգլ.՝ Lewis Carroll
Lewis Carroll 1863.jpg
Ծննդյան անուն անգլ.՝ Charles Lutwidge Dodgson
Ծնվել է հունվարի 27, 1832({{padleft:1832|4|0}}-{{padleft:1|2|0}}-{{padleft:27|2|0}})[1][2][3][4][5][6][7][8][9]
Ծննդավայր Դարսբերի, Halton, Չեշիր, Հյուսիսարևելյան Անգլիա, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն[10]
Վախճանվել է հունվարի 14, 1898({{padleft:1898|4|0}}-{{padleft:1|2|0}}-{{padleft:14|2|0}})[1][2][3][4][5][6][7][8][9] (65 տարեկանում)
Վախճանի վայր Գիլֆորդ, Guildford, Սյուրեյ, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն[10]
Գրական անուն Lewis Carroll
Մասնագիտություն մաթեմատիկոս, տրամաբան, լուսանկարիչ, բանաստեղծ, սարկավագ, մանկագիր, օրագրի հեղինակ, վիպասան, գրող, ինքնակենսագիր և փիլիսոփա
Լեզու անգլերեն[11]
Քաղաքացիություն Flag of the United Kingdom.svg Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն
Կրթություն Քրայսթ Չյորչ և Ռագբի դպրոց
Ժանրեր մանկական գրականություն
Ուշագրավ աշխատանքներ Ալիսը Հրաշքների աշխարհում, Ալիսը Հայելու աշխարհում, Սնարկի որսը և Jabberwocky
Lewis Carroll Վիքիպահեստում

Լուիս Քերոլ (անգլ.՝ Lewis Carroll, իսկական անունը՝ Չարլզ Լութվիջ Դոջսոն, Charles Lutwidge Dodgson, հունվարի 27, 1832({{padleft:1832|4|0}}-{{padleft:1|2|0}}-{{padleft:27|2|0}})[1][2][3][4][5][6][7][8][9], Դարսբերի, Halton, Չեշիր, Հյուսիսարևելյան Անգլիա, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն[10] - հունվարի 14, 1898({{padleft:1898|4|0}}-{{padleft:1|2|0}}-{{padleft:14|2|0}})[1][2][3][4][5][6][7][8][9], Գիլֆորդ, Guildford, Սյուրեյ, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն[10]), անգլիացի գրող, մաթեմատիկոս, Անգլիական եկեղեցու սարկավագ, փիլիսոփա և լուսանկարիչ։
Մի առիթով Լուիս Քերոլը իր մասին ասել է. «Ես որոշել էի մաթեմատիկոս դառնալ, սակայն իմ երևակայութունը չհերիքեց և ես դարձա ֆանտաստ գրող»։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է 1832 թվականի հունվարի 27-ին Անգլիայի Չեշիր կոմսության Դարսբերի գյուղում, հոգևորականի ընտանիքում։ Ունեցել է 7 քույր և 3 եղբայր։ Ուսման մեջ առաջին քայլերը արել է դեռ տանը, դրսևորելով իր խելացիությունն ու հմտությունը։ Նա ձախլիկ էր։ Չհաստատված փաստեր կան, ըստ որոնց՝ նրան արգելում էին գրել ձախ ձեռքով, ինչ արդյունքում նրա հոգեբանությունը խախտվել է ու նրա մոտ սկսվել է նկատվել կակազություն։

12 տարեկան հասակում ընդունվել է Ռիչմոնդից ոչ հեռու գտնվող մի մասնավոր դպրոց։ Սակայն 1845 թվականին իր կամքին հակառակ ստիպված է լինում տեղափոխվել ուրիշ դպրոց։ 1851 թվականի տեղափոխվում է Օքսֆորդ և ընդունվում է այնտեղի ամենաարիստոկրատ համալսարաններից մեկը։ Չնայած նրան, որ ընդհանուր առմամբ լավ չէր սովորում, բայց մաթեմատիկական բարձր ունակությունների շնորհիվ ի վերւ աստանում է բակալավրի կոչում և նույնիսկ հաղթում համալսարանում կազմակերպված մաթեմատիկայի թելադրության (լեկցիա) մրցույթին։ Իր կյանքի հետագա 26 տարիներին նա մաթեմատիկա էր դասավանդում, ու չնայած իր ստացած աշխատավարձին, այնուամենայնիվ նա համարում էր դա տխուր զբաղմունք։

Մահացել է 1898 թվականի հունվարի 14-ին Սուրեյ կոմսության Գիլֆորդ քաղաքում։

Գրական գործունեությունը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրել սկսել է քոլեջում սովորելու տարիներին։ Այդ ժամանակ հիմնականում գրում էր բանաստեղծություններ և կարճ պատմվածքներ, որոնք տպագրվում էին արդեն Լուիս Քերոլ կեղծանվամբ։ Սկսած 1854 թվականից նրա ստեղծագործությունները արդեն լույս էին տեսնում անգլիական հեղինակավոր «Կոմիկ թայմս» (անգլերեն The Comic Times) և «Թրեյն» (անգլերեն The Train) հանդեսներում։ Առավել հայտնի ստեղծագործություններեն են՝ «Ալիսը Հրաշքների աշխարհում» (1865, անգլ.՝ Alice's Adventures in Wonderland), «Ալիսը Հայելու աշխարհում» (1871, անգլ.՝ Through the Looking-Glass, and What Alice Found There) հեքիաթ-վիպակները, «Սնարկի որսը» հումորիստական պոեմը։

Քերոլի վիպակ-հեքիաթները աչքի են ընկնում դրվագների պատկերավորությամբ, արտառոց տրամաբանական-լեզվաբանական բառախաղով, ուսումնասիրողները գտնում են դրանց մեջ բազմաթիվ բնագիտական ու տրամաբանական հայտնագործությունների կանխագուշակումներ։ Դրանք թարգմանված են աշխարհի բազմաթիվ լեզուներով և անգլախոս երկրներում ամենից շատ մեջբերվող գրքերն են Աստվածաշնչից և Շեքսպիրից հետո։ [12]։

Ալիսայի մասին երկու հեքիաթ-վիպակները թարգմանվել են հայերեն Սոնա Սեֆերյանի կողմից՝ հրատարակվելով 1971 թ.։

Ստեղծագործություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ստեղծագործությունների էկրանացում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հայտնագործություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Մակտյուտոր մաթեմատիկայի պատմության արխիվ
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Charles Lutwidge Dodgson — 2000.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Charles Lutwidge Dodgson
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 Lewis Carroll — 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7, 978-0-19-989991-3
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 Encyclopædia Britannica
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 SNAC
  8. 8,0 8,1 8,2 8,3 8,4 Enciclopédia Itaú Cultural
  9. 9,0 9,1 9,2 9,3 9,4 Internet Speculative Fiction Database — 1995.
  10. 10,0 10,1 10,2 10,3 10,4 10,5 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #11851928X // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  11. http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb118859183
  12. Ալիսը հրաշքների աշխարհում։ Ալիսը հայելու աշխարհում / Լ. Քերոլ; Անգլ. թարգմ.՝ Ս. Սեֆերյան; Չափածո թարգմ.՝ Գ. Բանդուրյան; Նկ.՝ Հ.Հ. Ղարագյոզյան, Ե. Շուկաև; Խմբ.՝ Ա. Ղուկասյան. - Երևան։ Հայաստան, 1971. - 224 էջ։

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Clark, Ann (1979)։ Lewis Carroll: A Biography։ London: J. M. Dent։ ISBN 0-460-04302-1 
  • Cohen Morton (1996)։ Lewis Carroll: A Biography։ Vintage Books։ էջեր 30–35։ ISBN 978-0-679-74562-4 
  • Collingwood, Stuart Dodgson (1898)։ The Life and Letters of Lewis Carroll։ London: T. Fisher Unwin 
  • Leach, Karoline (1999)։ In the Shadow of the Dreamchild: A New Understanding of Lewis Carroll։ London: Peter Owen 
  • Reed, Langford, The Life of Lewis Carroll (1932. London: W. and G. Foyle)
  • Taylor, Alexander L., Knight, The White Knight (1952. Edinburgh: Oliver and Boyd)
  • Taylor, Roger & Wakeling, Edward, Lewis Carroll, Photographer (2002. Princeton University Press) (ISBN 0691074437). Catalogues nearly every Carroll photograph known to be still in existence.
  • Thomas Donald (1996)։ Lewis Carroll / A Biography։ Barnes and Noble, Inc։ ISBN 978-0-7607-1232-0 
  • Wilson Robin (2008)։ Lewis Carroll in Numberland: His Fantastical Mathematical Logical Life։ London: Allen Lane։ ISBN 978-0-7139-9757-6 
  • Woolf, Jenny, The Mystery of Lewis Carroll. (2010. New York: St Martin's Press.ISBN 9780312612986)
  • Кэрролл Льюис // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907. (ռուս.)
  • Демурова Н. М. Льюис Кэрролл. — М. : Молодая гвардия, 2013. — 412, [2] с., [16] л. ил. — (Жизнь замечательных людей; Вып. 1590 (1390)). — ISBN 978-5-235-03568-3. — 5000 экз. (ռուս.)
  • Демурова Н. М. Картинки и разговоры. Беседы о Льюисе Кэрролле. — СПб.: «Вита Нова», 2008. — с. 576. — ISBN 978-5-93898-173-7 — Серия: Жизнеописание (ռուս.)
  • Падни Д. Льюис Кэрролл и его мир. — М., 1982. (ռուս.)
  • Галинская И. Л. Льюис Кэрролл и загадки его текстов. — М.: ИНИОН РАН, 1995. — 76 с. (ռուս.)

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Wikiquote-logo-hy.svg
Վիքիքաղվածքն ունի քաղվածքների հավաքածու, որոնք վերաբերում են
Լուիս Քերոլ հոդվածին