Լուիզա Բյուխներ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Լուիզա Բյուխներ
Luise Büchner.jpg
Ծնվել էհունիսի 12, 1821(1821-06-12)[1][2]
ԾննդավայրԴարմշտադտ, Grand Duchy of Hesse
Վախճանվել էնոյեմբերի 28, 1877(1877-11-28)[1] (56 տարեկան)
Վախճանի վայրԴարմշտադտ, Գերմանական միություն
Մասնագիտությունգրող և բանաստեղծ
Լեզուգերմաներեն
ՔաղաքացիությունFlag of Germany (1867–1919).svg Գերմանիա
Luise Büchner Վիքիպահեստում

Լուիզա Բյուխներ (գերմ.՝ Luise Büchner, հունիսի 12, 1821(1821-06-12)[1][2], Դարմշտադտ, Grand Duchy of Hesse - նոյեմբերի 28, 1877(1877-11-28)[1], Դարմշտադտ, Գերմանական միություն), գերմանացի գրող, սուֆրաժիստուհի: Գրող Գեորգ և փիլիսոփա Լյուդվիգ Բյուխներների քույրը:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Լուիզա Բյուխները ծնվել է 1821 թվականին Դարմշտադտում, բժշկի ընտանիքում: Գրեթե բոլոր Բյուխներ եղբայրներն ու քույրերը տարբերվում էին իրենց բացառիկ ունակությունների և տաղանդների շնորհիվ: Նրա եղբորորդին է եղել քիմիկոս-գյուտարար Էրնստ Բյուխները (1850-1924): Մանուկ հասակում դժբախտ պատահարի հետևանքով լուրջ վնասվածքներ է ստացել և տառապել ողջ կյանքի ընթացքում: Ինքնուս է, ընդհանուր գիտելիքներ է ձեռք բերել, հատկապես գրականության, դիցաբանության, պատմության և օտար լեզուների բնագավառներում: Ծնողների մահից հետո ապրել է չամուսնացած քրոջ՝ Մաթիլդայի (1815-1888) հետ, նույն տանը, որտեղ եղբայրը՝ բժիշկ Լյուդվիգ Բյուխները՝ օգնելով նրանց տնային աշխատանքներում:

1855 թվականին անանուն կերպով հրատարակվել է կանանց իրավունքների պաշտպանության մասին «Die Frauen und ihr Beruf» աշխատանքը: Ավելի ուշ գրել է վեպեր, ճանապարհորդական գրառումներ և բանաստեղծություններ: Եղբոր՝ Ալեքսանդրի հետ միասին թողարկել է բանաստեղծությունների մեծ հավաքածու:

Ֆաննի Լևալդի և Լուիզա Օտտո-Պետերսի հետ միասին համարվում են 19-րդ դարի կանանց շարժման հիմնադիրներից մեկը[3]:

Ընտրված մատենագիտություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Die Frauen und ihr Beruf: Ein Buch der weiblichen Erziehung, 1855
  • Dichterstimmen aus Heimath und Fremde. Für Frauen und Jungfrauen ausgewählt, 1859
  • Aus dem Leben. Erzählungen aus Heimath und Fremde, 1861
  • Frauenherz., 1862
  • Das Schloß zu Wimmis, (վեպ, 1864)
  • Weihnachtsmärchen, 1868
  • Weihnachtsmärchen aus Darmstadt und dem Odenwald, 1980
  • Praktische Versuche zur Lösung der Frauenfrage, 1870
  • Ein Dichter. Novellenfragment., 1965
  • Gebildet, ohne gelehrt zu sein: Essays, Berichte und Briefe, 1991
  • «Feder und Wort sind Euch gegeben, so gut wie dem Manne!», 2004

Հիշատակ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Դարմշտադտի գրադարանը կոչվում է Լուիզա Բյուխների անունով [1]
  • 2012 թվականին Գերմանիայում ստեղծվել է Լուիզա Բյուխների անվան լրագրողական մրցանակ

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 FemBio: Банк данных о выдающихся женщинах, Frauerdatenbank
  2. 2,0 2,1 Bibliothèque nationale de France идентификатор BNF (фр.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  3. Немецкая национальная библиотека, Берлинская государственная библиотека, Баварская государственная библиотека и др. Record #117052744 // Общий нормативный контроль (GND) - 2012—2016.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]