Լուանդա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Քաղաք
Լուանդա
Luanda
Luanda1.jpg
Կոորդինատներ: 8°50′0″ հվ. լ. 13°14′0″ ավ. ե. / 8.83333° հս․. լ. 13.23333° ավ. ե. / 8.83333; 13.23333
Երկիր Անգոլա Անգոլա
Մակերես 113 կմ²
ԲԾՄ 6 մ
Բնակչություն 2 825 311 մարդ (2012)
Ժամային գոտի UTC+1, ամառը UTC+2
##Լուանդա (Անգոլա)
Red pog.png
##Լուանդա (Աշխարհ)
Red pog.png

Լուանդա (պորտ.՝ Luanda), Անգոլայի մայրաքաղաք, պետության խոշորագույն քաղաքական, մշակութային, ֆինանսական և արդյունաբերական կետրոն։

Բնական պայմաններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Լուանդան բարենպաստ դիրք է զբաղեցնում Ատլանտյան օվկիանոսի ափին, նրա մեջ Կվանզա գետի թափվելու շրջանում։ Կլիման տվյալ գոտում արևադարձային է, տեղումների տարեկան միջին նորմը՝ 250-500 մմ, ընդ որում դրանց մեծ մասը թափվում է Փետրվար-Մարտ ամիսներին։ Տարվա ամենատաք ամիսը մարտն է՝ +30 °C, հուլիսին ջերմաստիճանը նվազում է մինչև +16 °C, ինչը պայմանավորված է Բենգալական հոսանքի սառեցնող ազդեցությամբ։ Նույն հոսանքի ազդեցությամբ է պայմանավորված նաև քաղաքի անկանոն չոր կլիման (մերձհասարակածային լայնությունների համար)[1]:

Լուանդայի մոտակայքում պահպանվել են խոտային ծածկույթով և թփուտային բուսականությամբ սավաննաները, այստեղ են աճում նաև բազմաթիվ Արմավենիներ, որոնց պուրակները մայրաքաղաքից դեպի հարավ նոսրանում են։ Քաղաքի սահմաններից դուրս կարելի է հանդիպել այնպիսի կենդանիներ, ինչպիսիք են փղերը, առյուծները, ընձառյուծները, վագերաձիերը, այծքաղները, կապիկները, սակայն վերջին տարիների ընթացքում դրանց թվաքանակը կտրուկ կրճատվել է որսագողության պատճառով։ Մեձափնյա ջրերում տարածված են այնպիսի ֆաունայիներկայացուցիչներ, ինչպիսիք են կետերը, կրիաները, փափկամարմինները, ձկների մի քանի տեսակներ։ Քաղաքի կենտրոնը տեղակայված է ծովի մակարդակից 6 մ բարձրության վրա[2]:

Բնակչություն, լեզու, կրոնադավանություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Լուանդան Անգոլայի խոշորագույն քաղաքն է, դրա բնակչության թիվը (արվարձաններով) կազմում է մոտ 4,5 միլիոն մարդ։ Մայրաքաղաքի էթնիկ կազմը բավականին բազմազան է։ Այստեղ բնակվում են աֆրիկյան ժողովրրդների ներկայացուցիչներ՝ օրիմբունդու, մբանդա, բակոնգո, լունդա, չոկիե, նգանտուէլա, կուանյամա և այլք, ինչպես նաև եվրոպացիներ և խառը աֆրո-եվրոպական բնակչություն։ Աֆրիկական ծագման մայրաքաղաքի բնակիչները պաշտոնական հաղորդակցության ժամանակ օգտագործում են պորտուգալերենը, իսկ իրար հետ, որպես կանոն, շփվում են բանտու լեզուներով (կիմբունդու, ումբունդու, կիկոնգո), որոնք աստիճանաբար դուրս են մղվում պորտուգալերենի կողմից։ Երիտասարդության 90-98 %-ը խոսում են միայն պորտուգալերենով։ 1983 թվականի տվյալներով հարցման ընթացքում Լուանդայի 2,5 միլիոնանոց բնակչության 75 %-ը պորտուգալերենն անվանել են մայրենի լեզու։ Անգոլացիները, որոնք ունեն եվրոպական և խառը ծագում, խոսում են պետական լեզու համարվող պորտուգալերենով։ Լուանդայի բազմաթիվ բնակիչներ դավանում են տեղական ավանդական կրոններ, հանդիպում են նաև քրիստոնյաներ՝ կաթոլիկներ և բողոքականներ: 1970 թվականին քաղաքում բնակվել է 480 613 մարդ, 2012 թվականի դրությամբ՝ 2 825 311 բնակիչ[3]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. «"Average Conditions Luanda, Angola"»։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-09-17-ին։ Վերցված է 2009-08-19  BBC Weather.
  2. «Luanda, Angola Page» (անգլերեն)։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2012-05-30-ին։ Վերցված է 2012-03-05 
  3. «Luanda» (անգլերեն)։ World Gazetteer։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2012-05-30-ին։ Վերցված է 2012-03-05 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]