Jump to content

Լորել Այթկեն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Լորել Այթկեն
Բնօրինակ անունանգլ.՝ Laurel Aitken
Ծնվել էապրիլի 22, 1927(1927-04-22)[1][2]
Հավանա, Կուբա[2]
Երկիր Կուբա և  Ճամայկա
Մահացել էհուլիսի 17, 2005(2005-07-17)[2] (78 տարեկան)
Լեսթեր, Արևելյան Միդլենդ, Անգլիա, Միացյալ Թագավորություն[2]
Ժանրերսկա
Մասնագիտություներգիչ
Գործիքներվոկալ
ԼեյբլBlue Beat Records? և Island Records
 Laurel Aitken Վիքիպահեստում

Լորենցո «Լորել» Այթկեն (անգլ.՝ Lorenzo "Laurel" Aitken,ապրիլի 22, 1927(1927-04-22)[1][2], Հավանա, Կուբա[2] - հուլիսի 17, 2005(2005-07-17)[2], Լեսթեր, Արևելյան Միդլենդ, Անգլիա, Միացյալ Թագավորություն[2]), կուբա-ճամայկացի երգիչ և սկա երաժշտության առաջամարտիկներից։ Հայտնի է նաև որպես «Սկայի կնքահայր»[3]:

Կարիերա

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվելով Կուբայում՝ կուբայական և ճամայկյան խառը ծագմամբ՝ Այթքենը և իր ընտանիքը 1938 թվականին հաստատվել են Ճամայկայում[4]։ Ճամայկայի զբոսաշրջության վարչությունում իր վաղ կարիերայի ընթացքում աշխատելուց հետո, որտեղ մենտո երգեր է երգել Քինգսթոնի նավահանգիստ ժամանող այցելուների համար, Լորելը դարձել է հանրաճանաչ գիշերային ակումբների կատարող։ 1950-ականների վերջին արված նրա առաջին ձայնագրությունները մենտո ոճի երգեր են եղել, որոնց թվում են եղել նաև «Nebuchnezer»-ը, «Sweet Chariot»-ը (հայտնի է նաև որպես «Swing Low, Sweet Chariot» դասական գոսփելի կատարում) և «Baba Kill Me Goat»-ը[5]։ Այթքենի 1959 թվականի «Boogie in My Bones»/«Little Sheila» սինգլը Քրիս Բլեքուելի թողարկած առաջին ձայնագրություններից մեկն է և Միացյալ Թագավորությունում թողարկված Ճամայկայի հանրաճանաչ երաժշտության առաջին ձայնագրությունը[4]։ Այդ շրջանի ճամայկյան ռիթմ ընդ բլյուզին ավելի մոտ ուղղվածություն ունեցող այլ սինգլներից են եղել «Low Down Dirty Girl»-ը և «More Whisky»-ն, որոնք երկուսն էլ արտադրել է Դյուք Ռիդինը։

Այթքենը 1960 թվականին տեղափոխվել է Լոնդոնի Բրիքսթոն թաղամաս և ձայնագրություններ կատարել «Blue Beat» լեյբլի համար՝ թողարկելով տասնհինգ սինգլ, նախքան 1963 թվականին Ճամայկա վերադառնալը[4]։ Duke Reid-ի համար՝ Skatalites-ի աջակցությամբ, ձայնագրել է այնպիսի երգեր, ինչպիսիք են «Zion»-ը և «Weary Wanderer»-ը[6]։ Երգիչն այդ երգերը կատարել է նախքան Մեծ Բրիտանիա վերադառնալը, որտեղ սկսել է աշխատել Pama Records-ի հետ[4]։ Ձայնագրել է «Fire in Mi Wire» և «Landlord and Tenants» հիթային ստեղծագործությունները, որոնք նպաստել են Ճամայկայից և Միացյալ Թագավորությունից դուրս իր ավելի լայն ճանաչմանը։ Դրանով Լորելը ամրապնդել է իր դիրքը որպես սկայի առաջատար կատարողներից մեկը և ստացել «Սկայի կնքահայր» մականունը, իսկ ավելի ուշ՝ «Boss Skinhead» մականունը[4], հավատարիմ երկրպագուների լայն շրջանակ էր ձեռք բերել ոչ միայն արևմտահնդկական համայնքի, այլև մոդերի, սկինհեդների և սկայի այլ երկրպագուների շրջանում[7]։ Լորելը 1950-ականներից մինչև 1970-ականները Միացյալ Թագավորությունում և այլ երկրներում հիթային ձայնագրություններ էր ունեցել տարբեր լեյբլներում, դրանցից են՝ «Blue Beat»-ը, «Pama»-ը, «Trojan»-ը, «Rio»-ն, «Dr. Bird»-ը, «Nu-Beat»-ը, «Ska-Beat»-ը, «Hot Lead»-ը և «Dice»-ը[8]։ Իր որոշ սինգլների B կողմերում տեղ էին գտել ստեղծագործություններ, որոնք նվիրված էին իր եղբորը՝ կիթառահար Բոբի Այթքենին։ Այթքենը նաև «King Horror» անվան տակ մի քանի խոսքային/դիջեյական ձայնագրություններ էր կատարել, ինչպիսիք էին «Loch Ness Monster»-ը, «Dracula, Prince of Darkness»-ը և «The Hole»-ը[9]։ 1970 թվականին Այթքենը կնոջ հետ հաստատվել է Լեսթերում։ 1970-ականներին նրա ստեղծագործական գործունեությունը դանդաղել է․ այդ ժամանակահատվածում նա իր իսկական անունով (Լորենցո), որպես երգիչ է աշխատել շրջանի գիշերային ակումբներում և ռեստորաններում, այդ թվում՝ Լեսթերի հանրահայտ «Costa Brava» ռեստորանում։ 1980 թվականին, երբ 2 Tone շարժման շնորհիվ սկան կրկին մեծ ժողովրդականություն է ձեռք բերել, Այթքենը գրանցել է իր միակ հաջողությունը Մեծ Բրիտանիայի սինգլների չարթում (UK Singles Chart) «Rudi Got Married» երգով, որը զբաղեցրել է 60-րդ հորիզոնականը[8]։ Երգը թողարկվել է I-Spy Records լեյբլով, որը հիմնադրել և ղեկավարել է Secret Affair խումբը[10]։ Այթքենի կարիերան ընդգրկել է մենտո/կալիպսո, R&B, սկա, ռոքսթեդի և ռեգգի ժանրերը, իսկ 1990-ականներին որոշ երգեր է կատարել նաև դենսհոլ ոճում[5]։ Մինչև 2005 թվականին՝ սրտի կաթվածից մահանալը, երբեմն համերգներ էր տալիս։ Երկարատև արշավից հետո 2007 թվականին նրա պատվին կապույտ հուշատախտակ էր տեղադրվել Լեսթերում գտնվող նրա տան մոտ[11]։ Փանկ ռոք Rancid խումբը 2014 թվականին թողարկված Honor Is All We Know ալբոմում կատարել է Այթքենի «Everybody Suffering» երգի քավեր տարբերակը։

Սկավառակագրություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ալբոմներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  • The Original Cool Jamaican Ska (1964, Decca)
  • Ska With Laurel (1965, Rio)
  • Laurel Aitkin Says Fire (1967, Doctor Bird)
  • Fire (1969)
  • High Priest of Reggae (1969, Nu-Beat)
  • The High Priest Of Reggae (1970)
  • Laurel Aitken Meets Floyd Lloyd and the Potato Five (1987, Gaz's) (The Potato 5-ի հետ)
  • Early Days of Blue Beat, Ska and Reggae (1988, Bold Reprive)
  • True Fact (1988, Rackit) (The Potato 5-ի հետ)
  • Ringo The Gringo (1989, Unicorn)
  • It's Too Late (1989, Unicorn)
  • Rise and Fall (1989, Unicorn)
  • Sally Brown (1989, Unicorn)
  • Ringo the Gringo (1990, Unicorn)
  • Rasta Man Power (1992, ROIR)
  • The Blue Beat Years (1996, Moon Ska)
  • Rocksteady Party (1996, Blue Moon) (The Potato 5-ի հետ)
  • The Story So Far (1999, Grover)
  • Woppi King (1997, Trybute)
  • The Pama Years (1999, Grover)
  • The Long Hot Summer (1999, Grover) (Laurel Aitken և The Skatalites)
  • Clash of The Ska Titans (1999, Moon Ska) (Laurel Aitken ընդդեմ The Skatalites)
  • Pioneer of Jamaican Music (2000, Reggae Retro)
  • Godfather of Ska (2000, Grover)
  • Jamboree (2001, Grover)
  • Rudi Got Married (2004, Grover)
  • En Español (2004, Liquidator)
  • Live at Club Ska (2004, Trojan)
  • The Pioneer of Jamaican Music (2005, Reggae Retro)
  • Super Star (2005, Liquidator)
  • You’ve Got What It Takes/That’s How Strong (My Love Is) (2005 - Mini CD)
  • The Very Last Concert (2007, Soulove) (CD + DVD)
  • Love & Understanding (with The Mighty Megatons) (2026, Liquidator)

Երգեր

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  • "Nebuchanezzar/Sweet Chariot" (1958, Kalypso)
  • "Low Down Dirty Girl" (1959, Duke Reid)
  • "Drinkin' Whisky" (1960, Starlite)
  • "Boogie Rock" (1960, Blue Beat)
  • "Jeannie Is Back" (1960, Blue Beat)
  • "Judgement Day" (1960, Blue Beat)
  • "Railroad Track" (1960, Blue Beat)
  • "More Whisky" (1960, Blue Beat)
  • "Aitken's Boogie" (1960, Kalypso)
  • "Baba Kill Me Goat" (1960, Kalypso)
  • "Boogie In My Bones" (1960, Starlite)
  • "Honey Girl" (1960, Starlite)
  • "Bar Tender" (aka Hey Bartender) (1961, Blue Beat)
  • "Bouncing Woman" (1961, Blue Beat)
  • "Mighty Redeemer" (1961, Blue Beat)
  • "Please Don't Leave Me" (1961, Blue Beat)
  • "Mary Lee" (1961, Melodisc)
  • "Love Me Baby" (1961, Starlite)
  • "Stars Were Made" (1961 Starlite)
  • "Brother David" (1962, Blue Beat)
  • "Lucille" (1962, Blue Beat)
  • "Sixty Days & Sixty Nights" (1962, Blue Beat)
  • "Jenny Jenny" (1962, Blue Beat)
  • "Mabel" (1962, Dice)
  • "Lion of Judah" (1963, Black Swan)
  • "The Saint" (1963, Black Swan)
  • "Zion City" (1963, Blue Beat)
  • "Little Girl" (1963, Blue Beat)
  • "Oh Jean" (1963, Dice)
  • "Sweet Jamaica" (1963, Dice)
  • "Low Down Dirty Girl" (1963, Duke)
  • "I Shall Remove" (1963, Island)
  • "What a Weeping" (1963, Island)
  • "In My Soul" (1963, Island)
  • "Adam & Eve" (1963, Rio)
  • "Mary" (1963, Rio)
  • "Bad Minded Woman" (1963, Rio)
  • "Devil or Angel" (1963, Rio)
  • "Freedom Train" (1963, Rio)
  • "This Great Day" (1964, Blue Beat)
  • "West Indian Cricket Test" (1964, JNAC)
  • "Pick Up Your Bundle" (1964, R&B)
  • "Yes Indeed" (1964, R&B)
  • "Bachelor Life" (1964, R&B)
  • "Leave Me Standing" (1964, Rio)
  • "John Saw Them Coming" (1964, Rio)
  • "Rock of Ages" (1964, Rio)
  • "Jamaica" (1965, Dice)
  • "We Shall Overcome" (1965, Dice)
  • "Mary Don't You Weep" (1965, Rio)
  • "Mary Lou" (1965, Rio)
  • "One More Time" (1965, Rio)
  • "Let's Be Lovers" (1965, Rio)
  • "Clementine" (1966, Blue Beat)
  • "Don't Break Your Promises" (1966, Rainbow)
  • "Voodoo Woman" (1966, Rainbow)
  • "How Can I Forget You" (1966, Rio)
  • "Baby Don't Do It" (1966, Rio)
  • "We Shall Overcome" (1966, Rio)
  • "Clap Your Hands" (1966, Rio)
  • "Jumbie Jamboree" (1966, Ska-Beat)
  • "Propaganda" (1966, Ska-Beat)
  • "Green Banana" (1966, Ska-Beat)
  • "Shame And Scandal" (1966, Blue Beat)
  • "Rock Steady" (1967, Columbia Blue Beat)
  • "I'm Still in Love With You Girl" (1967, Columbia Blue Beat)
  • "Never You Hurt" (1967, Fab)
  • "Sweet Precious Love" (1967, Rainbow)
  • "Mr. Lee" (1968, Dr. Bird)
  • "La La La (Means I Love You)" (1968, Dr. Bird)
  • "For Sentimental Reasons" (1968, Fab)
  • "Fire in Your Wire" (1969, Dr. Bird)
  • "Rice & Peas" (1969, Dr. Bird)
  • "Reggae Prayer" (1969, Dr. Bird)
  • "The Rise & Fall of Laurel Aitken" (1969, Dr. Bird)
  • "Haile Haile" (1969, Dr. Bird)
  • "Carolina" (1969, Dr. Bird)
  • "Think Me No Know" (1969, Junior)
  • "Woppi King" (1969, Nu-Beat)
  • "Suffering Still" (1969, Nu-Beat)
  • "Haile Selassie" (1969, Nu-Beat)
  • "Lawd Doctor" (1969, Nu-Beat)
  • "Run Powell Run" (1969, Nu-Beat)
  • "Save The Last Dance" (1969, Nu-Beat)
  • "Don't Be Cruel" (1969, Nu-Beat)
  • "Shoo Be Doo" (1969, Nu-Beat)
  • "Landlords & Tenants" (1969, Nu-Beat)
  • "Jesse James" (1969, Nu-Beat)
  • "Pussy Price Gone Up" (1969, Nu-Beat)
  • "Skinhead Train" (1969, Nu-Beat)
  • "Donkey Man" (1969, Unity)
  • "Pussy Got Thirteen Life" (1970, Ackee)
  • "Sin Pon You" (1970, Ackee)
  • "Moon Rock" (1970, Bamboo)
  • "Skinhead Invasion" (1970, Nu-Beat)
  • "I've Got Your Love" (1970, Nu-Beat)
  • "Scandal in Brixton Market" (1970, Nu-Beat)
  • "Nobody But Me" (1970, Nu-Beat)
  • "I'll Never Love Any Girl" (1970, Nu-Beat)
  • "Reggae Popcorn" (1970, Nu-Beat)
  • "Baby I Need Your Loving" (1970, Nu-Beat)
  • "Sex Machine" (1970, Nu-Beat)
  • "Pachanga" (1970, Nu-Beat)
  • "Mary's Boy Child" (1970, Pama)
  • "Why Can't I Touch You" (1970, Pama Supreme)
  • "Dancing with My Baby" (1971, Big Shot)
  • "If It's Hell Below" (1971, Black Swan)
  • "True Love" (1971, Nu-Beat)
  • "I Can't Stop Loving You" (1971, Nu-Beat)
  • "It's Too Late" (1971, Trojan)
  • "Take Me in Your Arms" (1972, Big Shot)
  • "Africa Arise" (1972, Camel)
  • "Reggae Popcorn" (1972, Pama)
  • "Never Be Anyone Else" 1974 (Hot Lead Records)
  • "Fattie Bum Bum" (1975, Punch)
  • "For Ever And Ever" (1977, DiP)
  • "Rudi Got Married" (1980, I Spy) UK # 60[10]
  • "Big Fat Man" (1980, I Spy)
  • "Mad About You" (1986, Gaz's)
  • "Everybody Ska" (1989, Unicorn)
  • "Skinhead" (1999, Grover)

Վիդեոներ/DVD-ներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  • Live at Gaz's Rockin' Blues (1989, Unicorn) (VHS)
  • Laurel Aitken And Friends – Live at Club Ska (2005, Cherry Red) (DVD)

Ծանոթագրություներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  1. 1 2 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 MusicBrainz — MetaBrainz Foundation, 2000.
  3. ↑ Taylor, Matt; Ncube, Kevin (27 August 2025). «'Godfather of Ska' honoured with blue plaque». BBC News. Վերցված է 23 March 2026-ին.
  4. 1 2 3 4 5 Moskowitz, David V. (2006), Caribbean Popular Music: an Encyclopedia of Reggae, Mento, Ska, Rock Steady, and Dancehall, Greenwood Press, 0-313-33158-8, p. 6-7
  5. 1 2 Thompson, Dave, Reggae & Caribbean Music, 2002, Backbeat Books, 0-87930-655-6
  6. ↑ Oxford Dictionary of National Biography 2005-2008 0199671540- 2013 p. 9, "including 'Zion' and 'Judgement Day' for Duke Reid, and 'What aWeeping' and 'Zion CityWall' for Leslie Kong."
  7. ↑ Larkin, Colin: The Virgin Encyclopedia of Reggae, 1998, Virgin Books, 0-7535-0242-9
  8. 1 2 Colin Larkin, ed. (1997). The Virgin Encyclopedia of Popular Music (Concise ed.). Virgin Books. էջ 26. ISBN 1-85227-745-9.
  9. ↑ de Koningh, Michael; Cane-Honeysett, Laurence (2003). Young Gifted and Black: The Story of Trojan Records. Sanctuary. ISBN 1-86074-464-8.
  10. 1 2 Laurel Aitken and the Unitone, Official Charts
  11. ↑ «Leicester City Council – Laurel Aitken». Leicester.gov.uk. Արխիվացված է օրիգինալից 2 April 2012-ին. Վերցված է 1 August 2011-ին.

Լրացուցիչ ընթերցանություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  • Barrow, Steve & Dalton, Peter: The Rough Guide To Reggae 3rd edn., Rough Guides, 2004

Արտաքին հղումներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Ստացված է «https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=Լորել_Այթկեն&oldid=10890037» էջից