Լորա Ինգլզ ՈՒայլդեր

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Լորա Ինգլզ ՈՒայլդեր
անգլ.՝ Laura Ingalls Wilder
Laura Ingalls Wilder.jpg
Ծնվել էփետրվարի 7, 1867(1867-02-07)[1][2][3][…]
ԾննդավայրՎիսկոնսին, ԱՄՆ կամ Pepin, Pepin County, Վիսկոնսին, ԱՄՆ
Վախճանվել էփետրվարի 10, 1957(1957-02-10)[2][1][4][…] (90 տարեկան)
Վախճանի վայրՄիսսուրի, ԱՄՆ
Մասնագիտությունգրող, վիպասան, ուսուցչուհի, լրագրող, լրագրող, մանկագիր և ինքնակենսագիր
Լեզուանգլերեն
ՔաղաքացիությունFlag of the United States (1912-1959).svg ԱՄՆ[4]
Ուշագրավ աշխատանքներLittle House on the Prairie? և list of Little House on the Prairie books?
ՊարգևներԿին ձիավորների ազգային թանգարան և փառքի սրահ և Մանկական գրականության մրցանակ
ԱմուսինAlmanzo Wilder?
ԶավակներRose Wilder Lane?
Laura Ingalls Wilder signature.svg
Լորա Ինգլզ ՈՒայլդեր Վիքիքաղվածքում
Laura Ingalls Wilder Վիքիպահեստում

Լորա Ինգլզ ՈՒայլդեր (անգլ.՝ Laura Ingalls Wilder, փետրվարի 7, 1867(1867-02-07)[1][2][3][…], Վիսկոնսին, ԱՄՆ և Pepin, Pepin County, Վիսկոնսին, ԱՄՆ - փետրվարի 10, 1957(1957-02-10)[2][1][4][…], Միսսուրի, ԱՄՆ), ամերիկացի գրող, «Փոքրիկ տնակը պուրակի վրա» մանկական մի շարք գրքերի հեղինակ,որը «Վայրի Արևմուտքի» զարգացման ընթացքում առաջնորդների կյանքի մասին է։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Լորա Էլիզաբետ Ինգլզը ծնվել է 1867 թվականի փետրվարի 7-ին ԱՄՆ Վիսկոնսին նահանգի Պեպին գյուղի մոտակայքում գտնվող գերանե տնակում, Չարլզ Ֆիլիպ և Քերոլայն Լեյկ Ինգլզների ընտանիքում։ Նա հինգ երեխաներից երկրորդն էր (Մերի Ամելիա, Քերոլայն Սելեստիա, Չարլզ Ֆրեդերիկ և Գրեյս Փերլ)։ Վաղ մանկության տարիներին Լորայի հայրը ընտանիքով տեղափոխվեց Հնդկաստանի տարածքում գտնվող ևս մի վերականգնված հողատարածք, որը գտնվում էր Ինդեպենդենս ավանի մոտակայքում։ Լորայի հիշողություններն այդ շրջանի վերաբերյալ հիմք են հանդիսացել 1974-1983 թվականներին «Փոքրիկ տնակը պուրակի վրա» պատմությունների էկրանացման համար։ Լորայի մանկությունն ու պատանեկությունը անցել են Կանզասի և Միննեսոտայի անապատային տափաստաններում թափառելով։ Միջին Արևմուտքի հողերը հարուստ էին և բերքատու, բայց չորային կլիման, ձնային քամիները, գետերի վարարումը, տափաստանային հրդեհները, մորեխների հարձակումները, մշակաբույսերի հիմնովին հոշոտումը բազմիցս ստիպել են տեղացիներին տեղափոխվել, վաճառել ունեցվածքը և կրկին ճանապարհ ընկնել։ Լորայի մայրը, ի տարբերություն հայրիկի, որը ավելի ու ավելի էր ձգտում դեպի Արևմուտք, երազում էր ինչ-որ զարգացած երկրում հանգիստ, հավասարակշռված կյանքի մասին, որտեղ երեխաները կարող են կրթություն ստանալ։ Վերջիվերջո Կարոլինա Իգլզի ճնշման տակ ավարտվեցին թափառումները և բնակություն հաստատեցին Դակոտայի սահմանի մոտ գտնվող փոքրիկ, նոր հիմնադրված տափաստանային քաղաքում։ Այստեղ Լորան սկսեց կարգավորված հաճախել դպրոց։ Սակայն ընտանիքը հազիվ էր ծայրը ծայրին հասցնում, և Լորան ստիպված եղավ արձակուրդների ընթացքում աշխատել մեկ որպես դերձակ, մեկ սպասք լվացող, մեկ ծառա։ Դպրոցը չավարտած՝ Լորան հանձնեց քննությունը և 1882 թվականին, 15 տարեկան հասակում, դարձավ ուսուցչուհի տափաստաններում կորած մի փոքրիկ գյուղում։ Դե Սմետեում Լորա Ինգլզը ծանոթացավ Նյու Յորքի հարուստ նահանգի ֆերմերի որդի Ալմանզո ՈՒայլդերի հետ։ Ալմանզոն իր ավագ եղբոր հետ նույնպես եկավ Արևմուտք։ Շուտով Լորան Ալմանզոյի հետ ամուսնացավ և նրանք տեղափոխվեցին իրենց սեփական ֆերման։ Նրանց կյանքի սկզբնական տարիները անամպ չէին։ Հիվանդությունները, պարտքերը,բոլոր տեսակի հետընթացները երկար ժամանակ հետևում էին երիտասարդ Ուայլդերներին ՝ ստիպելով նրանց կրկին ու կրկին նստել ֆուրգոն և տեղափոխվել նոր տեղ, մինչև վերջապես հաստատվեցին Միսսուրիի նահանգում։ 1886 թվականին ամուսիններն աղջիկ ունեցան՝Ռոուզին։ Վերջին տարիներին Լորան և Ալմանզոն ապրեցին իրենց ֆերմայում՝ Օզարկ վարչաշրջանի կանաչ բլուրներում(Միսսուրի նահանգ), այն տանը, որը իրենք էին կառուցել։ Հենց այստեղ էլ 1957 թվականին 90 տարեկան հասակում Լորան մահացավ։

Գրական գործունեություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1930-ականների սկզբին, երբ Լորան կորցրեց հորը, մորը և ավագ քրոջ՝ Մերիին, նրա մոտ ցանկություն առաջացավ հիշել իր մանկության երջանիկ օրերը, ձայնագրել հիշարժան պատմությունները, որոնք հայրը պատմում էր աղջիկներին՝ նստած անապատի տափաստանի խարույկի կամ իր ձեռքով պատրաստած տնակներից մեկի վառվող բուխարու մոտ, հիշել ուրախ և տխուր երգեր, որոնք նա երգում էր իր սիրելի ջութակի ուղեկցությամբ։ Այդպես ծնվեց «Փոքրիկ տնակ Մեծ Անտառներում» Լորա Ինգլզ ՈՒայլդերի առաջին պատմությունը։ Այնտեղ նա պատմում էր երկու փոքրիկ աղջիկների՝ Մերիի և Լորայի կյանքի և նրանց հոր, պապի և նախապապի՝ որսորդների և ֆերմերների արկածների մասին՝ Վիսկոնսի նահանգի աղմկող անտառներում։ Այդ ոչ մեծ գրքույկը լույս է տեսել 1932 թվականին, և անմիջապես հաջորդ օրը Միսսուրիի ֆերմերի՝ բոլորին անհայտ 65-ամյա կինը, ժամանակ առ ժամանակ հրատարակելով հոդվածներ և նշումներ տեղի թերթերում, հանկարծ բոլորի և ինքն իր համար դարձավ հայտնի։ Հարյուրավոր փոքրիկ ընթերցողներ նրան գրում էին հիացմունքի նամակներ՝ պահանջելով պատմության շարունակություն։ Եվ շարունակությունը հետևում էր։ Տասնյակ տարիների ընթացքում Լորա Ինգլզ ՈՒայլդերը հրապատակեց ևս յոթ գիրք իր մանկության և պատանեկության մասին (դրանցից ռուսերեն լեզվով դեռևս չորսն են), ինչպես նաև «Փոքրիկ ֆերմերը» պատմությունը Ալմանզոյի մանկության մասին՝ Նյու-Յորք նահանգում գտնվող հայրական ֆերմայում։ Ավարտում է «Առաջին չորս տարիները» էպիկական գիրքը։ Գրքում պատմվում է երիտասարդ ՈՒայլդերների և նրանց աղջիկ Ռոզայի կյանքի մասին, հետագայում նաև հայտնի գրողի և լրագրողի մասին։ Լորա Ինգլզ ՈՒայլդերի գրքերը ենթարկվեցին բազմաթիվ հրատարակությունների, նրանք թարգմանվեցին ավելի քան երկու տասնյակ լեզուներով, նրանց հիման վրա նկարահանվել է ամերիկական հայտնի հեռուստասերիալ։ ԱՄՆ-ում ստեղծվեց նրա անունով գրքի մրցանակ, շատ տեղերում, որտեղ նա բնակվել է, ստեղծվել են հասարակական հուշակոթողներ և թանգարաններ, ամերիկացիները հոգատար վերաբերմունք են ցուցաբերում իրենց պատմության նկատմամբ։ Հրատարակվել է նրա հոդվածների ժողովածուն, երգերի հավաքածուն, որոնք երգում էր իր հայրը, և նույնիսկ իր գրքերում հիշատակված ճաշատեսակների բաղադրատոմսերը պարունակող խոհարարական գիրք։

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Internet Broadway Database — 2000.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  3. 3,0 3,1 GeneaStar
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 jeugdliteratuur.org