Jump to content

Լյուդովիտ Օդոր

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Լյուդովիտ Օդոր
հունգ.՝ Ódor Lajos
սլովակ.՝ Ľudovít Ódor
Ծնվել էհուլիսի 2, 1976(1976-07-02)[1] (50 տարեկան)
Կոմառնո, Չեխոսլովակիա[1]
Քաղաքացիություն Սլովակիա
Մասնագիտությունտնտեսագետ, բանկիր, քաղաքական գործիչ, ֆինանսիստ և համալսարանի դասախոս
Հաստատություն(ներ)Կենտրոնական եվրոպական համալսարան և Սլովակիայի Ազգային բանկ[2]
Պաշտոն(ներ)Prime Minister of Slovakia?, փոխնախագահ, Minister of Interior of the Slovak Republic?, Եվրոպական պարլամենտի պատգամավոր և փոխնախագահ
Ալմա մատերԿոմենսկու անվան համալսարան (1999) և Selye János Gimnázium? (1994)
Տիրապետում է լեզուներինսլովակերեն, անգլերեն[1] և հունգարերեն[1]
Կայքodor.sk​(սլովակ.)
 Ľudovít Ódor Վիքիպահեստում

Լյուդովիտ Օդոր (սլովակ.՝ Ľudovít Ódor, հունգ.՝ Ódor Lajos, հուլիսի 2, 1976(1976-07-02)[1], Կոմառնո, Չեխոսլովակիա[1]) սլովակաբնակ հունգար տնտեսագետ և քաղաքական գործիչ[3], 2023 թվականի մայիսից մինչև հոկտեմբեր եղել է Սլովակիայի վարչապետ՝ ղեկավարելով տեխնոկրատական ​​կաբինետը։ 2023 թվականի հուլիսից մինչև հոկտեմբեր նա նաև եղել է Ներքին գործերի նախարար։ Վարչապետ նշանակվելուց առաջ Օդորը 2018-2023 թվականներին եղել է Սլովակիայի Ազգային բանկի փոխկառավարիչը[4]։ Նա Սլովակիայի հունգարական փոքրամասնության ներկայացուցիչ առաջին վարչապետն էր[5]:

Օդորը գլխավորել է լիբերալ «Առաջադեմ Սլովակիայի» ցուցակը 2024 թվականի Եվրոպական խորհրդարանի ընտրություններում[6]։

Վաղ կյանք և կրթություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Լյուդովիտ Օդորը ծնվել է հունգարական ընտանիքում՝ Կոմարնոյի մոտ գտնվող Վելկե Կոսիհի (Nagykeszi) գյուղում, 1976 թվականի հուլիսի 2-ին[7][8]։ Նա ավարտել է իր հայրենի քաղաքի Սելյե Յանոշի հունգարալեզու մարզադահլիճում[9]։ Նա սովորել է Բրատիսլավայի Կոմենիուսի համալսարանում, որն ավարտել է 1999 թվականին՝ ստանալով մաթեմատիկայի և կառավարման մագիստրոսի աստիճան[10]։ Բացի իր մայրենի հունգարերենից[11], նա ազատ խոսում է սլովակերեն և անգլերեն[7]։

Տնտեսագիտական ​​կարիերա

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Կոմենիուսի համալսարան

Կոմենիուսի համալսարանում ուսումն ավարտելուց հետո Օդորը 1999 թվականի ապրիլին դարձել է Československá obchodní banka-ի վերլուծաբան, իսկ 2001 թվականին թողել է իր պաշտոնը՝ Սլովակիայի վարկանիշային գործակալությունում աշխատելու համար։ Երկու տարի անց Օդորը դարձել է Սլովակիայի Հանրապետության ֆինանսների նախարարության գլխավոր տնտեսագետ։ 2006 թվականի հունվարին նա դարձավ Սլովակիայի Ազգային բանկի խորհրդի անդամ և 2010-2012 թվականներին խորհրդական էր այն ժամանակվա վարչապետ Իվետա Ռադիչովային և այն ժամանակվա ֆինանսների նախարար Իվան Միկլոշին։ 2015 թվականի սեպտեմբերին Օդորը նշանակվեց Եվրոպական Միության Անկախ ֆինանսական հաստատությունների ցանցի փոխնախագահ՝ պաշտոնավարելով մինչև 2017 թվականի հոկտեմբերը, որից հետո նա դարձավ «Սլովենսկա սպորտիտելնյա»-ի վերահսկիչ խորհրդի անդամ և Բյուջետային պատասխանատվության խորհրդի անդամ՝ մինչև 2018 թվականի փետրվարը[12]։

2018 թվականի փետրվարին Օդորը դարձավ Սլովակիայի Ազգային բանկի փոխնախագահ[13]՝ Մոստ-Հիդի առաջադրումից հետո[14]։ Նա Ֆինանսական քաղաքականության ինստիտուտի համահիմնադիր է, որը նա ղեկավարել է 2003-2005 թվականներին[14], և Ֆինանսների նախարարության փողի և որակի հարաբերակցության վարչության, ինչպես նաև Բյուջետային պատասխանատվության անկախ խորհրդի համահիմնադիր։ Բացի այդ, Օդորը 2016 թվականից ի վեր հրավիրված պրոֆեսոր է Կենտրոնական Եվրոպայի համալսարանում[12]։ Նա նաև Բրատիսլավայի Հունգարիայի առաջադեմ ուսումնասիրությունների քոլեջի (PMSZ) ուսումնական խորհրդի անդամ է[15]։

Իր կարիերայի ընթացքում Օդորը համահեղինակել է 19% հարթ հարկի ներդրումը Միկուլաշ Ձուրինդայի 2004 թվականի հարկային բարեփոխումների շրջանակներում, որը բարելավել է Սլովակիայի հեղինակությունը օտարերկրյա ներդրողների շրջանում և երկիրը դրել է եվրոպական վագրային տնտեսություն դառնալու ուղու վրա: Նա նաև դեր է խաղացել կենսաթոշակային համակարգի բարեփոխումներում, եվրոյի ընդունման և բյուջետային կանոնների ստեղծման գործում[14]։

Վարչապետություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2023 թվականի մայիսի 7-ին ժամանակավոր վարչապետ Էդուարդ Հեգերը, որը մինչև 2022 թվականի սեպտեմբերը գլխավորում էր խորհրդարանում մեծամասնությունը, հրաժարական տվեց մի շարք նախարարների հրաժարականներից հետո, որոնք չէին կարող փոխարինվել ժամանակավոր կառավարության օրոք: Հեգերը խնդրեց նախագահին նշանակել տեխնոկրատական ​​կառավարություն[12][13]։ Նախագահ Զուզանա Չապուտովայի կողմից ընտրված Օդորը և նրա կաբինետը պաշտոնավարեցին մայիսի 15-ին[4]։ Հուլիսի 19-ին Ներքին գործերի նախարար Իվան Շիմկոյի մանդատը չեղյալ հայտարարվեց նրա և ոստիկանության ղեկավարության միջև առկա տարաձայնություններից հետո, որից հետո Օդորը ստանձնեց Շիմկոյի նախարարական պարտականությունները[16]։ 2023 թվականի սեպտեմբերի 30-ին անցկացվեցին արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններ, որոնց արդյունքում ձևավորվեց նոր կոալիցիոն կառավարություն՝ Ռոբերտ Ֆիկոյի գլխավորությամբ։ Ֆիկոն Օդորին փոխարինեց վարչապետի պաշտոնում 2023 թվականի հոկտեմբերի 25-ին։

Ներքին քաղաքականություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ըստ նրա կայքի՝ Օդորը հավատում է պրագմատիզմին և ապացույցների վրա հիմնված տնտեսագիտությանը[12]։

Անձնական կյանք

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Օդորը ամուսնացած է և ունի երկու երեխա[17]։

Ծանոթագրություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  1. 1 2 3 4 5 6 Viceguvernér Národnej banky Slovenska (словацк.)
  2. ↑ https://nbs.sk/o-narodnej-banke/bankova-rada-nbs/viceguverner-narodnej-banky-slovenska/ — 2019.
  3. ↑ «Ľudovít Ódor je líder zmeny zodpovedný za TRESK» (սլովակերեն). Progresívne Slovensko. 2025 թ․ նոյեմբեր.
  4. 1 2 Stoklasa, Radovan; Lopatka, Jan (2023 թ․ մայիսի 15). Donovan, Kirsten (ed.). «Economist Odor picked as Slovakia's caretaker prime minister». Reuters. Bratislava. Արխիվացված օրիգինալից 2023 թ․ մայիսի 15-ին. Վերցված է 2023 թ․ մայիսի 16-ին.
  5. ↑ Zemplényi, Lili (2023 թ․ մայիսի 28). «Lajos Ódor, Slovakia's Hungarian Prime Minister». Hungarian Conservative. Վերցված է 2023 թ․ հոկտեմբերի 10-ին.
  6. ↑ «Kandidátnu listinu Progresívneho Slovenska do eurovolieb povedie expremiér Ľudovít Ódor». Štandard (սլովակերեն). Վերցված է 2024-01-25-ին.
  7. 1 2 «Viceguvernér Národnej banky Slovenska» (սլովակերեն). National Bank of Slovakia. 2019 թ․ սեպտեմբերի 18. Արխիվացված է օրիգինալից 2022 թ․ մայիսի 20-ին. Վերցված է 2023 թ․ մայիսի 7-ին.
  8. ↑ «Predbehol aj princa Harryho: Pikantná kniha premiéra Ódora ide na dračku». plus7dni.pluska.sk (սլովակերեն). 2023 թ․ մայիսի 22. Վերցված է 2023 թ․ մայիսի 24-ին.
  9. ↑ «A Selye János Gimnázium diákjai az elmúlt négy évszázadban» (հունգարերեն). sziakomarom.sk. 2015 թ․ մայիսի 7. Արխիվացված օրիգինալից 2015 թ․ մայիսի 11-ին. Վերցված է 2023 թ․ մայիսի 8-ին.
  10. ↑ «Osoby, ktoré získali titul na UK» (սլովակերեն). Comenius University. Արխիվացված օրիգինալից 2023 թ․ մայիսի 17-ին. Վերցված է 2023 թ․ մայիսի 7-ին.
  11. ↑ «Úspešní slovenskí Maďari o svojom živote: Problémy boli, iba keď ich umelo vytvárali politici» (սլովակերեն). refresher.cz. 2021 թ․ սեպտեմբերի 22. Արխիվացված է օրիգինալից 2023 թ․ մայիսի 10-ին. Վերցված է 2023 թ․ մայիսի 11-ին.
  12. 1 2 3 4 «Ľudovít Ódor: Radil Miklošovi i Radičovej, zastupuje Kažimíra, o pár dní bude premiérom». Pravda (սլովակերեն). 2023 թ․ մայիսի 7. Արխիվացված օրիգինալից 2023 թ․ մայիսի 7-ին. Վերցված է 2023 թ․ մայիսի 7-ին.
  13. 1 2 Stoklasa, Radovan; Hovet, Jason (2023 թ․ մայիսի 7). «Slovakian president picks technocrat government after prime minister quits». Reuters. Արխիվացված օրիգինալից 2023 թ․ մայիսի 7-ին. Վերցված է 2023 թ․ մայիսի 7-ին.
  14. 1 2 3 Tvardzík, Jozef (2023 թ․ մայիսի 10). «Who is Ľudovít Ódor, the new Slovak Prime Minister?». The Slovak Spectator. ISSN 1336-0922. Արխիվացված օրիգինալից 2023 թ․ մայիսի 11-ին. Վերցված է 2023 թ․ մայիսի 12-ին.
  15. ↑ Czímer, Gábor (2023 թ․ մայիսի 9). «Szlovákiának már jövő héten magyar miniszterelnöke lesz» [Slovakia will have a Hungarian prime minister as early as next week]. Radio Free Europe/Radio Liberty (հունգարերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2023 թ․ մայիսի 14-ին. Վերցված է 2023 թ․ մայիսի 14-ին.
  16. ↑ «Interior Minister leaves post, PM takes over». The Slovak Spectator. 2023 թ․ հուլիսի 19. Վերցված է 2023 թ․ սեպտեմբերի 30-ին.
  17. ↑ «Ludovit Ódor». Central European University Department of Economics and Business. Արխիվացված օրիգինալից 2016 թ․ ապրիլի 6-ին. Վերցված է 2023 թ․ մայիսի 13-ին.

Աշխատություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]