Լյուբոմիր Միլետիչ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Լյուբոմիր Միլետիչ
Lyubomir Miletich Shtip.jpg
Ծնվել է հունվարի 14, 1863(1863-01-14)[1]
Շտիպ, Eastern Statistical Region, Հյուսիսային Մակեդոնիա
Մահացել է հունիսի 1, 1937(1937-06-01)[2][1] (74 տարեկանում)
Սոֆիա, Բուլղարիա[2]
Գերեզման Central Sofia Cemetery
Քաղաքացիություն Բուլղարիա
Մասնագիտություն լեզվաբան, մարդաբան, պատմաբան, slavicist և համալսարանի պրոֆեսոր
Հաստատություն(ներ) Սոֆիայի համալսարան և Զագրեբի համալսարան[1]
Գործունեության ոլորտ բանասիրություն
Անդամակցություն Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիա, ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիա, Բուլղարիայի գիտությունների ակադեմիա[1] և Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիա
Ալմա մատեր Նովի Սադի համալսարան և Պրահայի Կարլի համալսարան
Հայտնի աշակերտներ Anastas Ishirkov
Lyubomir Miletich Վիքիպահեստում


Լյուբոմիր Գեորգիև Միլետիչ (ռուս.՝ Любомир Милетич, հունվարի 14, 1863(1863-01-14)[1], Շտիպ, Eastern Statistical Region, Հյուսիսային Մակեդոնիա - հունիսի 1, 1937(1937-06-01)[2][1], Սոֆիա, Բուլղարիա[2]), բուլղարացի գիտնական, բուլղարական բանասիրության և պատմության մասնագետ։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Լյուբոմիր Միլետիչի հայրը՝ Գեորգի Միլետիչը, ծնվել է Ավստրիական կայսրության Մոշորին քաղաքում, եղել է դպրոցական ուսուցիչ։ Մայրը՝ Էվկա (Էվտիմիա) Պոպդաովան, ծնվել է Մակեդոնիայի Վելես քաղաքում։ Մայրական պապը՝ քահանա Դավոն, մակեդոնական ականավոր լուսավորիչ էր։ Գեորգի Միլետիչի եղբայրը՝ Սվետոզար Միլետիչը, եղել է Վոևոդինայում սերբական ազգային շարժման առաջնորդներից մեկը։

Սակայն Միլետիչն ունի ոչ թե սերբական, այլ բուլղարական արմատներ։ Գեորգի և Սվետոզար Միլետիչների պապը բուլղարական հայդուկ Միլե-վոևոդան էր Օդրինի (Ադրիանապոլսի) վիլայեթից։

Լյուբոմիր Միլետիչը սովորել է Սոֆիայի գիմնազիայում։ Երբ 1786 թվականին բռնկվեց սերբ-թուրքական պատերազմը, Գեորգի Միլետիչը միացավ Պանայոտ Խիտովի կամավորներին, իսկ որդուն ուղարկեց սովորելու Նովի Սադում և Զագրեբում։ 1882 թվականին Լյուբոմիր Միլետիչը հաջողությամբ ավարտեց Զագրեբի դասական գիմնազիան։

Այնուհետև նա Զագրեբում և Պրահաում ուսումնասիրել է սլավոնագիտություն։ Զագրեբում ստացել է դոկտորի աստիճան (1888)։ Որպես պրոֆեսոր աշխատել է Սոֆիայի համալսարանի սլավոնական բանասիրության ամբիոնում (1892-1934

1898 թվականին Միլետիչը դարձավ Բուլղարիայի գիտությունների ակադեմիայի գործող անդամ։ 1900-1901 և 1921-1933 թվականներին եղել է Սոֆիայի համալսարանի ռեկտոր։ 1903-1904 թվականներին եղել է Սոֆիայի համալսարանի պատմա-բանասիրական ֆակուլտետի դեկան։

1913 թվականին Լյուբոմիր Միլետիչը ճանապարհորդեց Օդրինի շրջանում՝ իր նախապապ Միլե-վոևոդի հայրենիքում[3]։ Այնտեղ նա տեղեկություններ հավաքեց Բուլղարական պատերազմի ընթացքում Թրակիայի և Փոքր Ասիայի բուլղարացիների նկատմամբ թուրք ասկյարների և բաշիբոզուկների կողմից իրականացված վայրի բռնությունների մասին։ Դրանց հիման վրա Միլետիչը գրեց «Թրակիայի բուլղարների ջարդը 1913 թվականին» գիրքը (Разорението на тракийските българи през 1913 година)։ Գիրքը հրատարակվեց Բուլղարիայի գիտությունների ակադեմիայում (Պետհրատ, Սոֆիա, 1918 թվական)։ Հեղինակը գրքին կցեց 65 լուսանկար։ Մասնավորապես․

  • № 2. Բուլգարկեյ գյուղի տուժածներ
  • № 5. Փոքր Ասիայի բուլղարացիները Չատալ գյուղից[4]
  • № 31. Զինղեկ Դիմիտր Մաջարովը 2 ընկերների դիակների մոտ։ Ֆերեի մոտի ճակատամարտից հետո
  • № 42. Ֆերե գյուղի ավերումը
  • № 58. Զոհված մանուկների դիակները Արմագանի հովտում
Միլետիչի քարտեզներից

1926-1937 Միլետիչը Բուլղարիայի գիտությունների ակադմիայի նախագահն էր։ Բացի այդ, նա Խարկովի համալսարանի honoris causa դոկտոր էր, Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի թղթակից-անդամ, ինչպես նաև Ռուսաստանի պատմական ընկերության, Լեհաստանի կրթության ակադեմիայի, Հարավսլավիայի գիտությունների ակադեմիայի, Չեխիայի գիտությունների ակադեմիայի, Չեխական գիտական ընկերության, Չեխական ազգագրական ընկերության, Հունգարիայի ազգագրական ընկերության և Ռուսաստանի հնագիտական ինստիտուտի անդան։

Մակեդոնական հարց[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հուշատախտակ Սոֆիայում

Միլետիչը մակեդոնացիներին համարում էր բուլղար ժողովրդի մի մասը և այդ առիթով շատ էր բանավիճում սերբ հեղինակների հետ։ Երբ 1907 թվականի նոյեմբերի 28-ին ռազմատենչ Թոդոր Պանիցայի ձեռքով սպանվեցին ՆՄՀԿ արտասահմանյան ներկայացուցիչներ Բորիս Սարաֆովը և Իվան Գարվանովը, Միլետիչը նրանց հիշատակին նվիրեց սրտառուչ տողեր․

Aquote1.png Նրանց գործունեությունը և նրանց ընդհանուր մահը խորհրդանշում է երկու հարազատ մայրերի՝ Մակեդոնիայի և Բուլղարիայի հերոսների կյանքի և մահվան միավորվելը։[5] Aquote2.png


Լյուբոմիր Միլետիչը եղել է Սոֆիայում Մակեդոնիայի գիտական ինստիտուտի հիմնադիրներից մեկը և նախագահը (1928-1937), մակեդոնական հարցին նվիրված «Македонски преглед» ամսագրի խմբագիրը (1924-1936

Միլետիչը խմբագրել և հրատարակել է մակեդոնական բազմաթիվ հեղափոխականների հուշեր, իսկ Նիկոլա Միտրև-Եզերսկու (ով եղել է անգրագետ) դեպքում ստեղծել է նրա հիշողությունների գրական ձայնագրությունը։

Աշխատություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հիշատակ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Լյուբոմիր Միլետիչի անունով է կոչվում Միլետիչ խառնարանը Անտարկտիդայում։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 http://www.libsu.uni-sofia.bg/slavica/Miletich.html
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #118783920 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  3. Романски Ст. Любомир Милетичъ. - Държавна печатница, София, 1940.
  4. Файл:Remains of Bulgarians after the battle of Fere 1913.jpg
  5. Իվան Գարվանովը մակեդոնացի չէր, նա ծնունդով բուլղարական Ստարա Զագորայից էր։

Ссылки[խմբագրել | խմբագրել կոդը]