Լյուբին

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Բնակավայր
Լյուբին
լեհ.՝ Lubin
Դրոշ Զինանշան
POL Lubin flag.svg POL Lubin COA.svg

Lubin, Poland - Town Hall.jpg
Կոորդինատներ: 51°24′0″ հս․ լ. 16°12′0″ ավ. ե. / 51.40000° հս․. լ. 16.20000° ավ. ե. / 51.40000; 16.20000
ԵրկիրԼեհաստան Լեհաստան
Հիմնադրված է1280 թ.
Մակերես40,77 կմ²
ԲԾՄ72 մետր
Ժամային գոտիUTC+1 և UTC+2
Փոստային ինդեքսներ59-300
Պաշտոնական կայքlubin.pl
##Լյուբին (Լեհաստան)
Red pog.png

Լյուբին (լեհ.՝ Lubin, գերմ.՝ Lüben), քաղաք, որը գտնվում է Լեհաստանի հարավ-արևմուտքում` ստորին Սիլեզիա վոևոդությունում: 1975-1998 թվականներին այն պատկանում էր նախկին Լեգնիկա վոևոդությանը: Լյուբինը նույնանուն կոմսության վարչական կենտրոնն է, ինչպես նաև` Գմինա Լյուբինի գյուղական շրջանի կենտրոնն է, չնայած այն բանին, որ այն վերջինիս տարածքը չէ, քանի որ այն ձևավորում է առանձին քաղաքային գավառ: Ըստ 2009 թվականի մարդահամարի` քաղաքն ունեցել է 74.552 բնակիչ:

Աշխարհագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Լյուբինը տեղակայված է Զիմնիցա գետի վրա, ստորին Սիլեզիա պատմական շրջանում, 71 կմ հյուսիս Վրոցլավ և 20 կմ հյուսիս Լեգնիցա քաղաքներից:

Քաղաքը ստորին Սիլեզիայի արդյունաբերական հիմնական կենտրոններից մեկն է, որտեղ գտնվում է լեհական մեծությամբ երրորդ KGHM Polska Miedź հանքարդյունաբերական ընկերության գլխամասը:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Լյուբինի տարածքն ընկած է արևմտյան Սլավիկ Սիլեզիայի երկու` Ձիադոշանիե և Տժեբովանիե ցեղերի բնակավայրերի միջև, որոնց հողերը նվաճել է լեհական Միեշկո I թագավորը մոտավորապես 990 թվականին: Պարզ չէ, թե այս երկու տոհմերից որն է հիմնել քաղաքը (հստակ չէ նաև այն, թե արդյո՞ք նրանցից որևէ մեկն է հիմնել այն): Ըստ մի լեգենդի` քաղաքն իր անունը ստացել է Լյուբա անունով մի երիտասարդի անունից, ով հայտնի է դարձել մի հսկա արջ սպանելուց հետո, որը վախեցնում էր քաղաքի բնակիչներին: Պապական կոնդակում, որը թվագրված է մոտավորապես 1155 թվականին, Լյուբինը հիշատակվում է որպես Սիլեզյան 13 կաստելյաններից մեկը:

Ըստ լեգենդի լեհ վոևոդ Պյոտոր Վլոստովիչը (1080-1153) Լյուբինի արևմուտքում գտնվող բլուրի վրա կառուցել է մի եկեղեցի, որտեղ 1230 թվականին կառուցվել է Լյուբին բերդն ու բնակավայրը, որը մինչև օրս կոչվում է Հին քաղաք: Արդյունքում Գլոգովյան կոմսությունում Լյուբին անունն առաջին անգամ հիշատակվել է 1267 թվականին Կղեմենտ 4-րդ Պապի հրամանագրում և մտնել է Տժեբնիցա աբբայության մեջ:

Նոր քաղաքը, որը ներկայում կոչվում է Լյուբին, հավանաբար, հիմնադրվել է 1280 թվականին Սցինավայի դուքս Պժեմկոյի ղեկավարությամբ, գերմանացի նորաբնակների կողմից, որոնք հավանաբար եկել էին Ստորին Լոթարինգիայից կամ Ֆրանկոնիայից: Քաղաքի իրավունքներ այն ստացել է մոտավորապես 1295 թվականին: 1329 թվականին Սինավայի դուքս Յանն մեծարել է Բոհեմիայի արքա Յոհաննի, ով Գլոգովի Պժեմկո 2-րդ դուքսի մահից հետո, 1331 թվականին նվաճել է տարածքը, որը մտցվել է Բոհեմիայի թագավորության մեջ և կիսել է Սիլեզիայի թագավորության տակ գտնվող հողերի քաղաքական ճակատագիրը:

1348 թվականից Լյուբին ամրոցը բնակավայր է ծառայել Լյուդվիկ I Արդարամիտ կայսեր և նրա ժառանգների համար: Իր ավագ եղբայր Վացլավ I դուքսի հետ ունեցած վեճի պատճառով 1359 թվականին Կառլոս IV կայսրը որոշել է բաժանել Լյուբինը մի քանի մասի:

15-րդ դարի վերջում Լյուբինի ավերված եկեղեցին վերակառուցվել է այսօրվա գոթական ոճով, և դրա բարձր զոհասեղանը տեղափոխվել է Վրոցլավի տաճար 1951 թվականին: Եժի I Դուքսը և Աննա Պոմերանացին, ով նրա այրին էր, քաղաքը դարձրել են Ստորին Սիլեզիայի Բողոքական ռեֆորմացիայի կենտրոն: 1526 թվականին Լյուբինն ու Բոհեմյան Սիլեզիան մտել են Հաբսբուրգյան միապետության մեջ: Այն մի քանի անգամ ավերվել է Երեսնամյա պատերազմի ժամանակ և 18-րդ դարի կեսերին Սիլեզիայի պատերազմների ժամանակ նվաճվել է Պրուսիայի արքա Ֆրիդրիխ II-ի կողմից և դարձել է Պրուսիայի, հետագայում` Գերմանիայի մաս: 1871 թվականին Գերմանական կայսրության հիմնադրումից հետո, այն երկաթգծով միացել է Լեգնիցային ու Գլոգովին:

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ քաղաքի շինությունների մոտ 70%-ն ավերվել է: 1945 թվականի փետրվարի 8-10-ըԿարմիր բանակի զինվորները ծերանոցում սպանել են 150 գերմանացի թոշակառուների և Լյուբինի հոգեբուժարանի 500 հիվանդի[1]: 1945 թվականին Պոտսդամի կոնֆերանսի ժամանակ հայտարարված սահմանային փոփոխությունների արդյունքում Օդեր և Նայսե գետերից արևելք ընկած քաղաքը դարձել է Լեհաստանի հանրապետության մասը: Քաղաքի հիմնական բնակչությունը, որոնք գերմանացիներ էին, լեհական իշխանությունների կողմից վտարվել են, կամ էլ նրանց արգելվել է վերադառնալ հայրենիք:

1982 թվականին քաղաքը կազմակերպել է նշանակալի ցույցեր կոմունիստական ռեժիմի կողմից հայտարարված ռազմական դրության դեմ, որոնք ճնշվել են պատժիչ ջոկատի կողմից, և ցույցերի արդյունքում զոհվել է երեք մարդ[2][3]:


Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կրթական հաստատություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Պղնձաջրավազանի մասնագիտական ուսումնարան
  • Լյուբինի Նիկողայոս Կոպեռնիկոսի անվան համար 1 ավագ դպրոց
  • Լյուբինի համար 2 ավագ դպրոց

Տրանսպորտ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ճանապարհներ. S3 (միջազգային E65) - Յակուշիցե-Լեգնիցա-Լյուբին-Զիելոնա Գորա-Գորզով Վիելկոպոլսկի-Շեցին-Սվինոույչիե

N 36 - Ռավիչ-Լյուբին-Պրոխովիցե(-Վրոցլավ)

Լյուբինն ունի միջազգային օդանավակայան` 1000 մ ասֆալտապատ թռիչքուղով:

Հասարակական տրանսպորտ - Լյուբինն այժմ ունի քաղաքային անվճար տրանսպորտ, որը հիմնականում բաղկացած է ավտոբուսներից, որոնք ժամանում են մոտավորապես 20 րոպեն մեկ:

Լյուբինը նաև ունի ավտոկայաններ, որտեղից չվում են միջքաղաքային ավտոբուսներ: Սրանք երթևեկում են դեպի մի քանի այլ քաղաքներ, ինչպես օրինակ` Վրոցլավ, Լեգնիցա և այլն:

Այժմ նախատեսվում է կառուցվել գնացքի գիծ:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]